De Commissievoorstellen

Op 1 juni 2018 heeft de Europese Commissie een aantal wetsvoorstellen met betrekking tot het gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB) voor de periode 2021-2027 gepresenteerd. Omdat de onderhandelingen tussen het Europees Parlement en de Raad van de EU over de voorgestelde GLB-hervorming nog lopen, is de invoeringsdatum voorlopig uitgesteld tot 1 januari 2023.

Na de toewijzing van de middelen voor het GLB voor 2021-2027 uit de langetermijnbegroting van de EU is er daarom voor 2021 en 2022 een overgangsverordening vastgesteld. Die verlengt de meeste GLB-regels uit de periode 2014-2020, maar introduceert ook nieuwe elementen om de gegroeide groene ambities te weerspiegelen en voor een soepele overgang te zorgen naar het toekomstige GLB-kader, zoals uiteengezet in de voorstellen van de Commissie.

De voorstellen van de Commissie stimuleren de ontwikkeling van een duurzame en competitieve landbouwsector die een aanzienlijke bijdrage kan leveren aan de Europese Green Deal, met name via de strategie van boer tot bord en de biodiversiteitsstrategie. De voorstellen mikken vooral op:

  • een eerlijke deal en een stabiele economische toekomst voor de boeren
  • een hoger ambitieniveau op het gebied van milieu en klimaat
  • bescherming van de positie van de landbouw in het hart van de Europese samenleving

Om die brede doelen te halen, heeft de Commissie negen specifieke doelstellingen geformuleerd:

  • Een eerlijk inkomen voor de boeren

  • Meer concurrentievermogen

  • Herstel van het machtsevenwicht in de voedselketen

  • De klimaatverandering tegengaan

  • Zorgen voor het milieu

  • Landschappen en de biodiversiteit beschermen

  • De generatiewissel bevorderen

  • Het platteland vitaal houden

  • Voedselkwaliteit en volksgezondheid beschermen

Zie ook:

Wetsvoorstellen, factsheets en effectbeoordelingen

Mededeling van de Europese Commissie over "De toekomst van voeding en landbouw"

EU-wetgevingsproces

DownloadenPDF - 2 MB
DownloadenPDF - 494.1 KB

Doelgerichter voor een eerlijkere deal

Met het oog op stabiliteit en voorspelbaarheid blijft inkomenssteun een grote rol spelen in het GLB. Bij de basisbetalingen zal net als in het verleden worden uitgegaan van de grootte van het bedrijf in hectare. Wel is het de bedoeling om voorrang te gaan geven aan kleine en middelgrote landbouwbedrijven en jonge mensen aan te moedigen om voor dit beroep te kiezen.

De Commissie stelt daarom voor:

  • de steun per hectare voor kleine en middelgrote landbouwbedrijven te verhogen
  • het aandeel rechtstreekse betalingen van meer dan 60 duizend euro te verlagen en een maximum van 100 duizend euro per bedrijf in te voeren om de betalingen eerlijker te verdelen
  • per EU-land minstens 2% van het bedrag voor rechtstreekse betalingen te reserveren voor jonge boeren, en dit nog aan te vullen met financiële steun die bestemd is voor plattelandsontwikkeling en voor maatregelen om de toegang tot grond en de overdracht van land te vergemakkelijken
  • de EU-landen te vragen erop toe te zien dat alleen echte boeren steun ontvangen
DownloadenPDF - 1.4 MB

Meer groene ambitie

Boeren spelen al een grote rol in de strijd tegen klimaatverandering, bij het beschermen van het milieu en bij de instandhouding van landschappen en biodiversiteit. De Europese Commissie wil boeren daarbij helpen. Daarom moet het GLB:

  • bijdragen tot afremming van en aanpassing aan klimaatverandering en tot duurzame energie
  • duurzame ontwikkeling en efficiënt beheer van natuurlijke hulpbronnen zoals water, bodem en lucht bevorderen
  • de biodiversiteit helpen beschermen, ecosysteemdiensten versterken en habitats en landschappen in stand houden

Een nieuwe groene architectuur

In haar voorstellen schetst de Commissie een nieuwe groene architectuur voor het GLB met strengere verplichtingen en meer financieringsmogelijkheden voor groene landbouw. Zij stelt onder meer voor:

  • de bodem te beschermen door regels om koolstofrijke wetlands te beschermen en gewasrotatie aan te moedigen
  • een instrument voor nutriëntenbeheer verplicht te stellen om boeren te helpen de waterkwaliteit te verbeteren en de ammoniak- en stikstofoxidegehalten te beperken
  • meer geld uit het GLB-budget voor rechtstreekse betalingen te besteden aan "ecoregelingen" die boeren aanmoedigen om landbouwpraktijken toe te passen die gunstig zijn voor het klimaat, de biodiversiteit en het milieu

Door zulke maatregelen geeft het GLB de landbouw een centrale rol in de Europese Green Deal en de ambitieuze "van-boer-tot bord"- en biodiversiteitsstrategieën van de EU.

DownloadenPDF - 2.4 MB
DownloadenPDF - 973.9 KB
DownloadenPDF - 3 MB

Boeren: de kern van de Europese samenleving

Boeren zijn essentieel voor de plattelandsgemeenschappen in Europa, omdat zij de samenleving van onmisbare producten voorzien. Met het toekomstige GLB wil de EU onze plattelandsgemeenschappen ontwikkelen, ondersteunen en helpen met investeringen, door:

  • jongere generaties te helpen zich als boer te vestigen, door kennisoverdracht van generatie op generatie en meer betaalbare landbouwgrond voor jonge boeren
  • werkgelegenheid, groei, sociale inclusie en lokale ontwikkeling in plattelandsgebieden te bevorderen, met inbegrip van bio-economie en duurzame bosbouw
  • de EU-landbouw beter te laten inspelen op de maatschappelijke verwachtingen inzake voedsel en gezondheid, onder meer wat betreft veilig, voedzaam en duurzaam voedsel, voedselverspilling en dierenwelzijn
  • initiatieven zoals Smart Villages en lokale ontwikkelingen op eigen initiatief binnen het LEADER-programma
DownloadenPDF - 1.4 MB

Een nieuwe aanpak

De Europese Commissie stelt voor het GLB eenvoudiger te laten werken, met de focus minder op regels en naleving, en meer op resultaten en prestaties.

Een update van het EU-kader

Het beleidskader omvat negen specifieke doelstellingen om de sociale, economische en milieudoelen van het GLB te bereiken.

De Commissie stelt hiervoor brede beleidsmaatregelen vast die de EU-landen kunnen aanpassen aan hun eigen behoeften en capaciteiten.

De Commissie zal ook gemeenschappelijke indicatoren vaststellen binnen een nieuw prestatie-, toezicht- en evaluatiekader, waarmee de voortgang van de EU-landen ten opzichte van de GLB-doelstellingen kan worden beoordeeld.

Strategische GLB-plannen

Elk land moet een eigen strategisch plan opstellen en daarin aangeven voor welke doelstellingen zij het GLB-geld willen inzetten en hoe die bijdragen tot de algemene EU-doelen.

Bij het opstellen van die plannen moeten de landen met de Commissie overleggen, experts en stakeholders raadplegen, en een uitgebreide SWOT-analyse van hun behoeften maken (sterke punten, zwakke punten, kansen en bedreigingen).

Alle strategische plannen moeten vóór uitvoering ter evaluatie en goedkeuring bij de Europese Commissie worden ingediend. Bovendien moeten de EU-landen een jaarlijks prestatieverslag indienen om te laten zien hoeveel vooruitgang ze hebben geboekt.

Voordelen van de nieuwe aanpak

  • Een doeltreffender uitvoeringsmodel

De nieuwe aanpak combineert gedetailleerde planning en duidelijke doelstellingen met werkbare maatregelen en een alomvattend toezicht, zodat de resultaten kunnen worden bereikt.

  • Meer flexibiliteit

In het toekomstige GLB zullen de EU-landen meer vrijheid hebben om regels en subsidies aan te passen aan de behoeften van hun landbouwers en plattelandsgemeenschappen, zolang ze maar voldoen aan de normen en doelstellingen van de EU.

  • Gestroomlijnde administratie

De landen hoeven maar één strategisch plan in te dienen voor zowel inkomenssteun, sectorale strategieën en plattelandsontwikkeling. Dat maakt de uitvoering gemakkelijker en vermindert de administratieve lasten.

  • Een betere bescherming van het milieu

In hun strategische plannen moeten landen aantonen dat zij hun milieuambitie verhogen. In deze nieuwe aanpak kunnen de landen EU-normen en -doelstellingen omzetten in concrete acties die relevant zijn in het veld.

Meer informatie

Specifieke GLB-doelstellingen per land

DownloadenPDF - 3 MB

Innovatie bevorderen

Kennis en innovatie zijn essentieel voor een slimme, veerkrachtige en duurzame landbouwsector. Het GLB van de toekomst zal zowel hogere investeringen in onderzoek en innovatie aanmoedigen als landbouwers en plattelandsgemeenschappen in staat stellen er de vruchten van te plukken.

Daarom is het van cruciaal belang dat de kennis- en innovatiesystemen voor de landbouw (AKIS) worden versterkt om innovatieprojecten te stimuleren, en de resultaten en toepassing hiervan zo ruim mogelijk te verspreiden. Als de EU-landen AKIS-strategieën opnemen in hun strategische GLB-plannen, bevordert dat de structurering en organisatie van het nationale innovatie-ecosysteem. Goed functionerende AKIS in de hele EU voorkomen dubbel werk, besparen kosten, vergroten de impact van Europese, nationale en regionale investeringen en versnellen de innovatie.

Voor een succesvolle AKIS-strategie zijn vooral de volgende vier soorten maatregelen nodig:

  1. verbetering van de kennisstromen en versterking van de banden tussen onderzoek en praktijk
  2. versterking van alle landbouwadviesdiensten en hun onderlinge samenwerking binnen de AKIS
  3. meer grens- en sectoroverschrijdende interactieve innovatie
  4. ondersteuning van de digitale transitie in de landbouw

De Europese Commissie heeft voorgesteld 10 miljard euro uit het Horizon Europa-programma uit te trekken voor onderzoek en innovatie op het gebied van voeding, landbouw, plattelandsontwikkeling en de bio-economie. Het Europees innovatiepartnerschap voor de landbouw (EIP-AGRI) zal de financiële middelen van Horizon Europa en plattelandsontwikkeling blijven bundelen om de land- en bosbouw concurrerender en duurzamer te maken.

DownloadenPDF - 770.6 KB
DownloadenPDF - 13.4 MB

Een degelijk budget

Nu de langetermijnbegroting van de EU voor 2021-2027 is vastgesteld, kan het toekomstige GLB steunen op een solide financiering.

  • 387 miljard euro

    aan GLB-geld

Voor het Europees Landbouwgarantiefonds (ELGF) van het GLB is 291,1 miljard euro (in lopende prijzen) beschikbaar, terwijl het Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling (ELFPO), in combinatie met geld van Next Generation EU, zo'n 95,5 miljard euro te besteden zal hebben.

  • Tot 8 miljard euro

    van Next Generation EU

Next Generatie EU zal de begroting van het ELFPO met 8 miljard euro versterken om plattelandsgebieden te helpen bij de structurele hervormingen die nodig zijn om de doelstellingen van de Europese Green Deal en de digitale transitie te verwezenlijken.

  • Maximaal 25 %

    overdracht tussen inkomenssteun en plattelandsontwikkeling

Om te zorgen dat de EU-landen hun beleid beter kunnen afstemmen op de prioriteiten van hun landbouwsector, mogen zij tot 25 % van hun GLB-toewijzingen overdragen van rechtstreekse betalingen naar plattelandsontwikkeling of omgekeerd. De landen kunnen extra flexibel zijn voor bepaalde specifieke doelen, zoals milieu, klimaat, jonge boeren of – als die onder het gemiddelde liggen – hogere rechtstreekse betalingen.

Meer informatie

EU-begroting voor de toekomst

Nieuws