O nagrodach ekologicznych UE

Rozwój rolnictwa ekologicznego, akwakultury ekologicznej i produkcji żywności ekologicznej w znacznym stopniu przyczynia się do ograniczenia stosowania nawozów chemicznych, pestycydów i środków przeciwdrobnoustrojowych, a ponadto pozytywnie wpływa na klimat, środowisko, różnorodność biologiczną i dobrostan zwierząt. W związku z tym produkcja ekologiczna odgrywa kluczową rolę w osiąganiu celów Europejskiego Zielonego Ładu, strategii „od pola do stołu” oraz unijnej strategii na rzecz bioróżnorodności 2030. Dlatego też Komisja wyznaczyła cel dotyczący zwiększenia do 2030 r. do 25 proc. gruntów rolnych UE, które zostaną objęte rolnictwem ekologicznym, a także znaczny wzrost akwakultury ekologicznej.

Aby wesprzeć realizację tego celu, w marcu 2021 r. Komisja przyjęła plan działania dotyczący rozwoju produkcji ekologicznej. Plan ten zakłada, że aby pobudzić produkcję ekologiczną, należy zwiększyć popyt konsumpcyjny na produkty ekologiczne. Wymaga to między innymi zwiększenia świadomości społecznej na temat produkcji ekologicznej: czym się charakteryzuje i jakie przynosi korzyści.

W tym celu w planie działania przewidziano wprowadzenie corocznych nagród za doskonałe wyniki w dziedzinie ekologicznego łańcucha wartości. Nagrody mają wyróżnić najlepsze i najbardziej innowacyjne podmioty ekologiczne przyczyniające się do zmniejszenia wpływu rolnictwa na środowisko i klimat, a także do realizacji unijnej strategii na rzecz bioróżnorodności 2030 i strategii „od pola do stołu”. Po raz pierwszy nagrody te zostaną przyznane w 2022 r.

Kategorie i nagrody

Konkurs obejmuje 8 nagród w 7. kategoriach. Celem jest wyróżnienie różnych podmiotów z całego ekologicznego łańcucha wartości, podmiotów które opracowały doskonały, innowacyjny, zrównoważony i inspirujący projekt przynoszący rzeczywistą wartość dodaną w dziedzinie produkcji i konsumpcji ekologicznej.

A farmer holding a crate of potatoes and a farmer feeding chickens

Kategoria 1: Najlepszy rolnik ekologiczny (mężczyzna i kobieta)

Celem tej nagrody jest wyróżnienie rolnika (jednej kobiety i jednego mężczyzny). Za tę kategorię odpowiadają Copa-Cogeca i europejska grupa IFOAM.

Hilltop village in Italy

Kategoria 2: Najlepszy region ekologiczny

Celem tej nagrody jest wyróżnienie regionu. Za tę kategorię odpowiada Europejski Komitet Regionów.

A city organic farm

Kategoria 3: Najlepsze miasto ekologiczne

Celem tej nagrody jest wyróżnienie miasta. Za tę kategorię odpowiada Europejski Komitet Regionów.

Farmers sitting in a field

Kategoria 4: Najlepszy biookręg ekologiczny

Celem tej nagrody jest wyróżnienie biookręgu. Za tę kategorię odpowiada Europejski Komitet Regionów.

Two bakers in their bakery

Kategoria 5: Najlepsze MŚP ekologiczne

Celem tej nagrody jest wyróżnienie małego lub średniego przedsiębiorstwa (MŚP) z siedzibą w UE zajmującego się przetwórstwem produktów ekologicznych. Za tę kategorię odpowiada Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny.

Oganic food retailer

Kategoria 6: Najlepszy sprzedawca detaliczny żywności ekologicznej

Celem tej nagrody jest wyróżnienie sprzedawcy detalicznego z siedzibą w UE oferującego produkty ekologiczne. Za tę kategorię odpowiada Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny.

Plated food in a restaurant

Kategoria 7: Najlepsza restauracja ekologiczna

Celem tej nagrody jest wyróżnienie restauracji funkcjonującej samodzielnie lub w ramach sektora hotelarskiego albo gastronomicznego, oferującej w swoim menu certyfikowane produkty ekologiczne. Za tę kategorię odpowiada Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny.

Nagrody te mają charakter niefinansowy i zostaną wręczone 23 września, w Dniu Rolnictwa Ekologicznego w UE.

Organizatorzy

Unijne nagrody ekologiczne są organizowane wspólnie przez Komisję Europejską, Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny, Europejski Komitet Regionów, Copa-Cogeca i europejską grupę IFOAM.

W jury dokonującym wyboru ostatecznych zwycięzców zasiądą przedstawiciele:

  • Komisji Europejskiej
  • Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego
  • Europejskiego Komitetu Regionów
  • Copa-Cogeca
  • europejskiej grupy IFOAM
  • Parlamentu Europejskiego oraz
  • Rady Unii Europejskiej.

Dlaczego warto zgłosić się do konkursu?

Chcesz pomóc zwiększyć świadomość społeczną na temat produkcji ekologicznej w UE? Chcesz pomóc zwiększyć przystępność cenową lub dostępność produktów ekologicznych w UE? Czy w tym celu opracowałeś(-aś) i wdrożyłeś(-aś) lub nadal wdrażasz doskonały, innowacyjny i zrównoważony projekt, który można powielić? Czy chcesz, aby więcej ludzi dowiedziało się o tym projekcie?

Jeśli odpowiedź na którekolwiek z powyższych pytań brzmi „tak”, zgłoś się do udziału w konkursie o unijne nagrody ekologiczne. Zwycięzcy otrzymają wyrazy uznania w postaci nagrody niefinansowej, a ich projekty zyskają większy rozgłos. W konkursie o nagrody ekologiczne UE mogą startować na przykład rolnicy ekologiczni, miasto lub region, oferujący w szpitalach bądź szkołach ekologiczne posiłki lub w inny sposób promujący produkcję ekologiczną, albo na przykład przedsiębiorstwo, które działa w łańcuchu dostaw żywności ekologicznej i stosuje wyjątkowe podejście.

Jak wysłać zgłoszenie?

  • W poszczególnych sekcjach tej strony internetowej znajdziesz szereg informacji, zwłaszcza na temat kryteriów kwalifikowalności i wyboru.
  • Zdecyduj, o którą z nagród chcesz się ubiegać.
  • Zgłoszenia można nadsyłać od 25 marca 2022 r.
  • Kandydaci będą musieli odpowiedzieć na ukierunkowujące pytania zamknięte, przy czym część z nich będzie dotyczyła czterech zasad produkcji ekologicznej i filarów zrównoważonego rozwoju. Pytania te pomogą kandydatom lepiej uporządkować swoje odpowiedzi, a członkom jury – dowiedzieć się więcej na temat kandydatów. Długość odpowiedzi, jakich można udzielić na pytania otwarte, jest ograniczona.

Kryteria wyboru

Kto może się zgłosić?

Osoby/podmioty lub instytucje działające w ekologicznym łańcuchu wartości, z ciekawym projektem, który zwiększa przystępność cenową lub dostępność produktów ekologicznych w UE. Promotorzy projektu muszą mieć siedzibę lub miejsce zamieszkania w UE. Zgłoszenia projektów należy wysyłać w jednym z języków urzędowych UE, a same projekty muszą być realizowane w UE.

Kryteria kwalifikowalności

Projekty zgłoszone do unijnych nagród ekologicznych muszą spełniać następujące kryteria:

a) Zgłoszenia należy nadsyłać od 25 marca 2022 r. do 8 czerwca 2022 r. do godz. 23:59:59 środkowoeuropejski czas letni (CEST) za pośrednictwem linków dostępnych na specjalnej stronie internetowej (kategorie nagród i nagrody).

b) Zgłoszenia muszą być sporządzone w jednym z języków urzędowych UE.

c) Zgłoszenia mogą nadsyłać tylko osoby prawne lub fizyczne mające siedzibę lub miejsce zamieszkania w jednym z 27 państw członkowskich UE.

d) Zgłoszony projekt musi być realizowany w UE i musi wyraźnie odnosić się do jednej z siedmiu kategorii nagród/ośmiu nagród przewidzianych na 2022 r. Jeden projekt można zgłosić tylko w ramach jednej kategorii/nagrody. Każdy uczestnik konkursu może ubiegać się wyłącznie o jedną nagrodę. Maksymalnie można wysłać jedno zgłoszenie na nagrodę.

e) Zgłoszony projekt powinien być już w pełni wdrożony bądź jego realizacja powinna być na tak zaawansowanym etapie, aby jury mogło go ocenić (tj. fizyczna realizacja projektu powinna być na takim etapie, aby możliwe było wykazanie, w jakim stopniu osiągnięto zamierzone cele).

f) Szczególne kryteria kwalifikowalności w każdej kategorii:

  • Najlepszy rolnik ekologiczny (mężczyzna i kobieta): certyfikowany zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2018/848 w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych.
  • Najlepszy region ekologiczny: brak szczególnych kryteriów kwalifikowalności.
  • Najlepsze miasto ekologiczne: brak szczególnych kryteriów kwalifikowalności.
  • Najlepszy biookręg ekologiczny: biookręg to obszar geograficzny, na którym rolnicy, społeczeństwo, operatorzy turystyczni, stowarzyszenia i organy publiczne zawierają porozumienie o zrównoważonym zarządzaniu lokalnymi zasobami zgodnie z zasadami i praktykami produkcji ekologicznej.
  • Najlepsze MŚP ekologiczne: przedsiębiorstwo certyfikowane zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2018/848, zgodne z definicją MŚP (przedsiębiorstwo zatrudniające mniej niż 250 osób, którego roczny obrót nie przekracza 50 mln euro lub którego bilans nie przekracza 43 mln euro) i prowadzące w 100 proc. produkcję ekologiczną (rozumianą jako produkty ekologiczne lub produkty w okresie konwersji).
  • Najlepszy sprzedawca detaliczny żywności ekologicznej: przedsiębiorstwo certyfikowane zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2018/848, oferujące w sprzedaży w 100 proc. produkty certyfikowane jako ekologiczne (rozumiane jako produkty ekologiczne lub produkty w okresie konwersji; z wyłączeniem produktów niespożywczych lub produktów spożywczych, które nie są dostępne w wersji ekologicznej).
  • Najlepsza restauracja ekologiczna: oferująca w swoim menu w 100 proc. produkty certyfikowane jako ekologiczne (rozumiane jako produkty ekologiczne lub produkty w okresie konwersji), w miarę możliwości (zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2018/848).

Kryteria przyznania nagrody

Wszystkie zgłoszenia spełniające kryteria kwalifikowalności zostaną ocenione przez jury konkursu o nagrody ekologiczne UE na podstawie następujących horyzontalnych kryteriów przyznania nagrody:

  • Doskonałość: warunkiem otrzymania nagrody jest opracowanie doskonałej inicjatywy, która wnosi rzeczywistą wartość dodaną w dziedzinie produkcji ekologicznej. Oznacza to, że projekt przynosi dobre rezultaty i ma pozytywny wpływ, biorąc pod uwagę jego zamierzone cele. Należy wykazać wpływ projektów na dany obszar i dane terytorium, a także udowodnić rezultaty osiągnięte pod względem pierwotnie określonych założeń i celów.
  • Innowacyjny charakter projektu w wybranej kategorii: zgłoszone projekty nie mogą stanowić „zwykłego sposobu działania” – muszą się opierać na nowych podejściach, nowych metodach organizacyjnych lub muszą skutkować opracowaniem nowych (lub znacznie usprawnionych) lepszych rozwiązań w dziedzinie rolnictwa ekologicznego. Kryteria oceny stopnia innowacyjności w poszczególnych kategoriach opisano bardziej szczegółowo w specjalnych sekcjach dotyczących każdej kategorii.
  • Filary zrównoważonego rozwoju (środowiskowy, społeczny i gospodarczy) projektu: należy wykazać zrównoważony charakter projektów i możliwość ich realizacji w przyszłości jako samodzielnych inicjatyw lub projektów.
  • Możliwość przenoszenia i powielenia projektu w dowolnym innym miejscu w UE: należy wykazać, że projekt stanowi dobrą praktykę w szerszym kontekście (UE) oraz że jest lub może być inspiracją do zastosowania w innych miejscach. Należy się także wykazać umiejętnością dobrego przedstawienia celów i rezultatów projektu.

Harmonogram

  • 25 marca 2022 r.

    Rozpoczęcie okresu nadsyłania zgłoszeń do konkursu

  • 8 czerwca 2022 r.

    Termin nadsyłania zgłoszeń do konkursu: 8 czerwca 2022 r., godz. 23:59:59 środkowoeuropejski czas letni (CEST).

  • Wrzesień 2022 r.

    Rozstrzygnięcie konkursu

  • 23 września 2022 r.

    Uroczystość wręczenia nagród

Uroczystość wręczenia nagród

Uroczystość wręczenia nagród odbędzie 23 września 2022 r., w Dniu Rolnictwa Ekologicznego w UE. Jeśli okoliczności pozwolą na organizację uroczystości wręczenia nagród na miejscu, zwycięzcy zostaną zaproszeni do Brukseli. W wydarzeniu udział wezmą przedstawiciele Parlamentu Europejskiego, Rady Unii Europejskiej, Komisji Europejskiej, Komitetu Ekonomiczno-Społecznego, Komitetu Regionów, Copa-Cogeca oraz europejskiej grupy IFOAM. Laureaci będą mogli przedstawić swoje projekty szerszej publiczności.

Rolnictwo ekologiczne, akwakultura ekologiczna i żywność ekologiczna w UE

W motywie 1 rozporządzenia (UE) 2018/848 stwierdzono, że „produkcja ekologiczna jest ogólnym systemem zarządzania gospodarstwem i produkcji żywności, łączącym praktyki najkorzystniejsze dla środowiska i klimatu, wysoki stopień różnorodności biologicznej, ochronę zasobów naturalnych oraz stosowanie wysokich norm dotyczących dobrostanu zwierząt i produkcji, odpowiadających zapotrzebowaniu rosnącej liczby konsumentów na produkty wytwarzane przy użyciu naturalnych środków i procesów”.

Produkcja ekologiczna w UE rozwija się. W 2019 r. 8,5 proc. gruntów rolnych w UE było przeznaczonych pod rolnictwo ekologiczne. To 13,8 mln hektarów, a więc o 45,8 proc. więcej niż w 2012 r., kiedy to rolnictwo ekologiczne obejmowało 9,5 mln hektarów gruntów. Jak wynika z danych statystycznych Eurostatu dotyczących rolnictwa ekologicznego, najwięcej unijnych gruntów rolnych przeznaczonych pod rolnictwo ekologiczne znajduje się w Hiszpanii (2,4 mld hektarów, 17,4 proc. wszystkich gruntów rolnych w UE), we Francji (2,2 mld hektarów, 16,2 proc. wszystkich gruntów rolnych w UE), we Włoszech (2 mld hektarów, 14,5 proc. wszystkich gruntów rolnych w UE) i w Niemczech (1,3 mld hektarów, 9,4 proc. wszystkich gruntów rolnych w UE).

W całym łańcuchu wartości w UE działało prawie 344 tys. producentów ekologicznych i ponad 78 tys. przetwórców ekologicznych. Rolnicy ekologiczni korzystają z premii cenowych, jakie produkty ekologiczne uzyskują na rynku, oraz z szybko rosnącego popytu na produkty ekologiczne wśród konsumentów końcowych. W 2019 r. na światowym rynku o wartości 106,4 mld euro wartość rynku unijnego wynosiła 38,8 mld euro, co uplasowało UE na drugim miejscu za rynkiem amerykańskim, którego wartość wynosiła 48,2 mld euro. Wśród dużych rynków UE można wymienić Niemcy (12 mld euro) i Francję (11,3 mld euro), o czym świadczą dane statystyczne FIBL.

Jak wynika ze statystyk FIBL, wydatki konsumentów na produkty ekologiczne na mieszkańca są najwyższe w Danii (344 euro, co odpowiada 12 proc. zakupów spożywczych) i Luksemburgu (264 euro, co odpowiada 8 proc. zakupów spożywczych).

Coraz więcej konsumentów zna unijne logo produkcji ekologicznej. W 2020 r. 56 proc. respondentów badania Eurobarometr rozpoznało to logo, w porównaniu z 27 proc. w 2017 r. Aż 80 proc. respondentów badania uważa, że produkty ekologiczne są bardziej przyjazne dla środowiska i produkowane z poszanowaniem wyższych standardów dobrostanu zwierząt.

Organizacje partnerskie

Aktualności

Dokumenty

PobierzPDF - 674.8 KB
PobierzPDF - 711.1 KB
PobierzPDF - 524.6 KB