"Het terugtrekkingsakkoord schept rechtszekerheid waar Brexit tot onzekerheid leidde.

Het beschermt de belangen van de Unie."

- Michel Barnier, 17 oktober 2019

Het terugtrekkingsakkoord tussen de Europese Unie en het Verenigd Koninkrijk bevat de voorwaarden voor de ordelijke terugtrekking van het Verenigd Koninkrijk uit de EU overeenkomstig artikel 50 van het Verdrag betreffende de Europese Unie.

Het terugtrekkingsakkoord is op 1 februari 2020 in werking getreden nadat het op 17 oktober 2019 was goedgekeurd, samen met de politieke verklaring waarin het kader van de toekomstige betrekkingen tussen de EU en het VK is vastgesteld.

Het akkoord bestaat uit twee belangrijke documenten:

DownloadenPDF - 1.6 MB

Wat staat er in het terugtrekkingsakkoord?

  • Algemene bepalingen: met standaardclausules voor een goed begrip en goede werking van het terugtrekkingsakkoord.

  • Burgerrechten: om de levenskeuzes te beschermen van de meer dan 3 miljoen EU-burgers in het Verenigd Koninkrijk en de meer dan 1 miljoen Britse onderdanen in EU-landen, hun verblijfsrechten te waarborgen en ervoor te zorgen dat zij aan hun gemeenschappen kunnen blijven bijdragen.

  • Kwesties in verband met de terugtrekking: om te zorgen voor een soepele afbouw van de bestaande regelingen en voor een ordelijke terugtrekking van het Verenigd Koninkrijk, waarbij het bijvoorbeeld gaat over: 
    • mogelijk maken dat goederen die voor het eind van de overgangsperiode op de markt zijn gebracht hun eindbestemming bereiken
    • de bescherming van bestaande intellectuele-eigendomsrechten, zoals geografische aanduidingen
    • de afbouw van bestaande politiële en justitiële samenwerking in strafzaken en andere administratieve en gerechtelijke procedures
    • het gebruik van gegevens en informatie die voor het eind van de overgangsperiode zijn uitgewisseld
    • kwesties in verband met Euratom

  • Een overgangsperiode: waarin de EU het Verenigd Koninkrijk nog als lidstaat zal behandelen, behalve wat deelname aan de EU-instellingen en bestuursstructuren betreft. De EU en het Verenigd Koninkrijk zullen deze tijd benutten om over een ambitieus en eerlijk toekomstig partnerschap te onderhandelen.

  • De financiële regeling: om ervoor te zorgen dat het Verenigd Koninkrijk en de EU alle financiële verplichtingen nakomen die zij zijn aangegaan toen het Verenigd Koninkrijk nog lid van de EU was.

  • De algehele governancestructuur van het terugtrekkingsakkoord: om ervoor te zorgen dat het akkoord doeltreffend wordt beheerd, uitgevoerd en gehandhaafd, onder meer door passende mechanismen voor geschillenbeslechting.

  • Ierland: een juridisch werkbare oplossing die een harde grens op het eiland Ierland voorkomt, de economie van het gehele eiland en het Goede-Vrijdagakkoord (akkoord van Belfast) in al zijn dimensies beschermt en de integriteit van de interne markt van de EU waarborgt.

  • Cyprus: een protocol over de zones van Cyprus die onder de soevereiniteit van het Verenigd Koninkrijk vallen (SBA's), ter bescherming van de belangen van Cyprioten die na de terugtrekking van het Verenigd Koninkrijk uit de EU in de SBA's blijven werken.

  • Gibraltar: een protocol over Gibraltar, dat moet leiden tot nauwe samenwerking tussen Spanje en het Verenigd Koninkrijk ten aanzien van Gibraltar wat betreft de toepassing van burgerrechten in het kader van terugtrekkingsakkoord. Dit protocol heeft ook betrekking op de administratieve samenwerking tussen de bevoegde autoriteiten op een aantal beleidsgebieden.

De uitvoering van het terugtrekkingsakkoord vereist maatregelen op zowel EU- als op lidstaatniveau.

Tijdlijn van de “artikel 50”-onderhandelingen over het terugtrekkingsakkoord

In een referendum over het EU-lidmaatschap op 23 juni 2016 stemt de meerderheid van de Britse kiezers ervoor om de Europese Unie te verlaten (52% vóór, 48% tegen).

  • 29 maart 2017

    Het Verenigd Koninkrijk (VK) start de formele onderhandelingsprocedure over terugtrekking door de Europese Raad formeel in kennis te stellen van zijn voornemen om de EU te verlaten.

    Dit activeert artikel 50 van het  Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU), waarin de procedure is vastgelegd die een lidstaat moet volgen als die zich uit de EU wil terugtrekken. Op dat moment begint een termijn van twee jaar te lopen, waarna de terugtrekking moet plaatsvinden.

    De Europese Commissie krijgt de taak om namens de 27 overige EU-landen met het VK te onderhandelen over een terugtrekkingsakkoord. De Commissie benoemt Michel Barnier tot hoofdonderhandelaar. In oktober 2016 wordt een taskforce opgericht die onder zijn leiding de onderhandelingen met het VK in het kader van artikel 50 moet gaan voeren.

  • 29 april 2017

    In de “artikel 50”-samenstelling, dus zonder het VK, keurt de Europese Raad onderhandelingsrichtsnoeren goed, met daarin de standpunten en kernbeginselen van de EU.

  • 19 juni 2017

    De formele onderhandelingen gaan van start op basis van het mandaat voor de onderhandelingen van artikel 50 VEU. Daarin hebben de onderhandelaars van de EU en het VK samen de structuur, datums en prioriteiten voor de onderhandelingsrondes vastgelegd.

  • 15 december 2017

    De Europese Raad (artikel 50) bevestigt dat er  “voldoende vooruitgang” is geboekt om over te gaan naar de tweede fase van de onderhandelingen.

  • 19 maart 2018

    De onderhandelaars van EU en VK bereiken overeenstemming over een ontwerpterugtrekkingsakkoord. Hierdoor kan de Raad (artikel 50) op 23 maart 2018 richtsnoeren vaststellen over het kader voor de toekomstige betrekkingen tussen de EU en het VK.

  • 14 november 2018

    De Commissie en de regering van het VK bereiken, via hun onderhandelaars, overeensteming over het terugtrekkingsakkoord. Op 22 november 2018 komen zij met een politieke verklaring waarin het kader voor de toekomstige betrekkingen tussen de EU en het VK wordt vastgelegd. Op 25 november 2018 besluit de Europese Raad (artikel 50) beide documenten formeel te bekrachtigen.

  • 13 december 2018

    Op verzoek van het Verenigd Koninkrijk geeft de Europese Raad (artikel 50) aanvullende informatie over de “backstop”, de voorwaarden in het protocol over Ierland en Noord-Ierland bij het terugtrekkingsakkoorddie een harde grens op het Ierse eiland moeten voorkomen.

    Ondanks deze voorwaarden en aanvullende juridische garanties van de EU wijst het Lagerhuis het goedgekeurde pakket tot drie keer toe af (op 15 januari, 12 maart en 29 maart 2019).

    Op verzoek van het VK gaat de Europese Raad (artikel 50) tweemaal akkoord met een verlenging van de termijn van artikel 50, lid 3 VEU: op 21 maart 2019 met uitstel tot 22 mei 2019 mits het Lagerhuis het terugtrekkingsakkoord uiterlijk op 29 maart 2019 goedkeurt, en daarna op 10 april 2019 met uitstel tot 31 oktober 2019).

  • 24 juli 2019

    Door de impasse in het Britse parlement neemt premier May ontslag en wordt de nieuwe leider van de conservatieve partij, Boris Johnson, premier.

  • 17 oktober 2019

    De EU en het VK bereiken een akkoord over het terugtrekkingsakkoord met een herzien protocol over Ierland en Noord-Ierland (zonder “backstop”) en een herziene politieke verklaring. Nog dezelfde dag besluit de Europese Raad (artikel 50) beide teksten te bekrachtigen.

  • 19 oktober 2019

    Op verzoek van het VK gaat de Europese Raad (artikel 50) akkoord met een  derde verlenging van de termijn van artikel 50, lid 3, VEU om voldoende tijd te geven voor de ratificatie van het terugtrekkingsakkoord.

  • 9 januari 2020

    Het Britse Lagerhuis stemt met 330 tegen 231 stemmen vóór het terugtrekkingsakkoord.

  • 24 januari 2020

    De vertegenwoordigers van het VK en de EU ondertekenen het terugtrekkingsakkoord.

  • 29 januari 2020

    Het Europees Parlement keurt het terugtrekkingsakkoord goed.

  • 31 januari 2020

    De Raad van de Europese Unie bekrachtigt het terugtrekkingsakkoord.

  • 1 februari 2020

    Het Verenigd Koninkrijk wordt een derde land.