«Η συμφωνία αποχώρησης δημιουργεί ασφάλεια δικαίου, εκεί που το Brexit δημιουργούσε ανασφάλεια.

Προστατεύει τα συμφέροντα της Ένωσης.»

— Μισέλ Μπαρνιέ, 17 Οκτωβρίου 2019

Η συμφωνία αποχώρησης που συνήφθη μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Ηνωμένου Βασιλείου καθορίζει τους όρους για την εύτακτη αποχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου από την ΕΕ, σύμφωνα με το άρθρο 50 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Η συμφωνία αποχώρησης, αφού εγκρίθηκε στις 17 Οκτωβρίου 2019, τέθηκε σε ισχύ την 1η Φεβρουαρίου 2020, μαζί με την πολιτική διακήρυξη για τον καθορισμό του πλαισίου της μελλοντικής εταιρικής σχέσης μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Ηνωμένου Βασιλείου.

Η συμφωνία αποτελείται από δύο κύρια έγγραφα:

ΤηλεφόρτωσηPDF - 1.6 MB

Τι καλύπτει η συμφωνία αποχώρησης

  • Κοινές διατάξεις: θεσπίζουν συνήθεις ρήτρες που απαιτούνται για την ορθή κατανόηση και λειτουργία της συμφωνίας αποχώρησης.

  • Δικαιώματα των πολιτών: προστατεύουν τις επιλογές ζωής άνω των 3 εκατομμυρίων πολιτών της ΕΕ στο Ηνωμένο Βασίλειο και άνω του 1 εκατομμυρίου υπηκόων του Ηνωμένου Βασιλείου στις χώρες της ΕΕ, κατοχυρώνουν το δικαίωμά τους να παραμείνουν και διασφαλίζουν τη δυνατότητά τους να συνεχίσουν να προσφέρουν στις κοινότητες στις οποίες ζουν.

  • Ζητήματα διαχωρισμού: διασφαλίζουν την ομαλή εκκαθάριση των υφιστάμενων διευθετήσεων και θέτουν τους όρους για την εύτακτη αποχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου, περιλαμβάνοντας, μεταξύ άλλων, ρυθμίσεις: 
    • για τη συνέχιση της πορείας των εμπορευμάτων που θα έχουν διατεθεί στην αγορά πριν από τη λήξη της μεταβατικής περιόδου έως τον προορισμό τους,
    • για την προστασία των υφιστάμενων δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας, συμπεριλαμβανομένων των γεωγραφικών ενδείξεων,
    • για την εκκαθάριση των εν εξελίξει υποθέσεων αστυνομικής και δικαστικής συνεργασίας σε ποινικές υποθέσεις και άλλες διοικητικές και δικαστικές διαδικασίες,
    • για την αντιμετώπιση του θέματος χρήσης των δεδομένων και των πληροφοριών που θα έχουν ανταλλαγεί πριν από τη λήξη της μεταβατικής περιόδου,
    • για την αντιμετώπιση ζητημάτων που σχετίζονται με την Ευρατόμ.

  • Μια μεταβατική περίοδο: κατά τη διάρκεια της εν λόγω περιόδου η ΕΕ θα αντιμετωπίζει το Ηνωμένο Βασίλειο ως κράτος μέλος, με εξαίρεση τη συμμετοχή του στα θεσμικά όργανα και τις δομές διακυβέρνησης της ΕΕ. Η ΕΕ και το Ηνωμένο Βασίλειο θα χρησιμοποιήσουν τους μήνες αυτούς για να διαπραγματευτούν μια φιλόδοξη και δίκαιη εταιρική σχέση για το μέλλον.

  • Τον δημοσιονομικό διακανονισμό: διασφαλίζει ότι το Ηνωμένο Βασίλειο και η ΕΕ θα εκπληρώσουν όλες τις οικονομικές υποχρεώσεις που ανέλαβαν ενόσω το Ηνωμένο Βασίλειο ήταν μέλος της ΕΕ.

  • Τη γενική διαχειριστική δομή της συμφωνίας αποχώρησης: διασφαλίζει την αποτελεσματική διαχείριση, εφαρμογή και επιβολή της συμφωνίας, συμπεριλαμβανομένων κατάλληλων μηχανισμών επίλυσης διαφορών.

  • Για την Ιρλανδία: μια νομικά λειτουργική λύση που αποτρέπει τη δημιουργία σκληρών συνόρων στη νήσο της Ιρλανδίας, προστατεύει την οικονομία ολόκληρης της νήσου και τη Συμφωνία της Μεγάλης Παρασκευής (Μπέλφαστ) σε όλες τις διαστάσεις της και διασφαλίζει την ακεραιότητα της ενιαίας αγοράς της ΕΕ.

  • Για την Κύπρο: ένα πρωτόκολλο σχετικά με τις Περιοχές των Κυρίαρχων Βάσεων στην Κύπρο, με το οποίο προστατεύονται τα συμφέροντα των Κυπρίων που ζουν και εργάζονται στις Περιοχές των Κυρίαρχων Βάσεων για το διάστημα μετά την αποχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου από την ΕΕ.

  • Γιβραλτάρ: ένα πρωτόκολλο σχετικά με το Γιβραλτάρ, το οποίο προβλέπει, σε σχέση με το Γιβραλτάρ, στενή συνεργασία μεταξύ της Ισπανίας και του Ηνωμένου Βασιλείου για την εφαρμογή των δικαιωμάτων των πολιτών που προβλέπονται στη συμφωνία αποχώρησης. Το εν λόγω πρωτόκολλο αφορά επίσης τη διοικητική συνεργασία μεταξύ των εκατέρωθεν αρμόδιων αρχών σε διάφορους τομείς πολιτικής.

Η εφαρμογή της συμφωνίας αποχώρησης απαιτεί μέτρα τόσο σε επίπεδο ΕΕ όσο και σε επίπεδο κρατών μελών.

Χρονοδιάγραμμα των διαπραγματεύσεων για τη συμφωνία αποχώρησης σύμφωνα με άρθρο 50

Στις 23 Ιουνίου 2016 η πλειοψηφία των εκλογέων του Ηνωμένου Βασιλείου που συμμετείχαν στο δημοψήφισμα του Ηνωμένου Βασιλείου με ερώτημα την παραμονή της χώρας στην Ευρωπαϊκή Ένωση επέλεξε την αποχώρηση από την Ευρωπαϊκή Ένωση (52 % ψήφισε υπέρ της αποχώρησης και 48 % κατά).

  • 29 Μαρτίου 2017

    Το Ηνωμένο Βασίλειο κίνησε την επίσημη διαδικασία διαπραγμάτευσης για την αποχώρηση γνωστοποιώντας επίσημα στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο την πρόθεσή του να αποχωρήσει από την ΕΕ.

    Το γεγονός αυτό ενεργοποίησε το άρθρο 50 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση, που προβλέπει τη διαδικασία για την αποχώρηση ενός κράτους μέλους από την Ένωση, και έδωσε το έναυσμα ώστε να αρχίσει να τρέχει διετής προθεσμία έως την αποχώρηση.

    Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έλαβε εντολή να διαπραγματευτεί συμφωνία αποχώρησης με το Ηνωμένο Βασίλειο εκ μέρους των κρατών μελών της ΕΕ-27. Η Επιτροπή διόρισε τον κ. Μισέλ Μπαρνιέ να εκπροσωπήσει την Επιτροπή ως κύριος διαπραγματευτής. Τον Οκτώβριο του 2016 συστάθηκε ειδική ομάδα υπό την ηγεσία του με σκοπό την προετοιμασία και τη διεξαγωγή των διαπραγματεύσεων με το Ηνωμένο Βασίλειο βάσει του άρθρου 50 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση.

  • 29 Απριλίου 2017

    Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο (το οποίο συνήλθε με σύνθεση «άρθρου 50», δηλαδή χωρίς το Ηνωμένο Βασίλειο) ενέκρινε κατευθυντήριες γραμμές για τις διαπραγματεύσεις, στις οποίες περιγράφονται οι θέσεις και οι αρχές της ΕΕ.

  • 19 Ιουνίου 2017

    Οι επίσημες διαπραγματεύσεις ξεκίνησαν με βάση τους «όρους αναφοράς για τις διαπραγματεύσεις βάσει του άρθρου 50 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση», που συμφωνήθηκαν μεταξύ των διαπραγματευτών της ΕΕ και του Ηνωμένου Βασιλείου και ορίζουν τη δομή των διαπραγματεύσεων, τις ημερομηνίες και τις προτεραιότητες για τους μελλοντικούς γύρους διαπραγματεύσεων.

  • 15 Δεκεμβρίου 2017

    Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο (άρθρο 50) επιβεβαίωσε ότι είχε σημειωθεί «επαρκής πρόοδος» για τη μετάβαση στο δεύτερο στάδιο των διαπραγματεύσεων.

  • 19 Μαρτίου 2018

    Οι διαπραγματευτές της ΕΕ και του Ηνωμένου Βασιλείου κατέληξαν σε συμφωνία σχετικά με το σχέδιο της συμφωνίας αποχώρησης που επέτρεψε στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο (άρθρο 50) να εγκρίνει, στις 23 Μαρτίου 2018, προσανατολισμούς σχετικά με το πλαίσιο των μελλοντικών σχέσεων ΕΕ-Ηνωμένου Βασιλείου.

  • 14 Νοεμβρίου 2018

    Η Επιτροπή και η κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου συμφώνησαν επί του σχεδίου της συμφωνίας αποχώρησης σε επίπεδο διαπραγματευτών. Στις 22 Νοεμβρίου 2018 συμφώνησαν σχετικά με την πολιτική διακήρυξη για τον καθορισμό του πλαισίου της μελλοντικής σχέσης ΕΕ-Ηνωμένου Βασιλείου. Στις 25 Νοεμβρίου 2018 το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο (άρθρο 50) ενέκρινε επίσημα και τα δύο αυτά έγγραφα.

  • 13 Δεκεμβρίου 2018

    Κατόπιν αιτήματος του Ηνωμένου Βασιλείου, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο (άρθρο 50) παρέσχε πρόσθετες διευκρινίσεις σχετικά με τη λύση ασφαλείας, η οποία προβλέπεται στο πρωτόκολλο της συμφωνίας αποχώρησης για τις Ιρλανδία / Βόρεια Ιρλανδία, και η οποία προοριζόταν να λειτουργήσει ως ασφαλιστική δικλείδα ώστε να αποφευχθούν τα σκληρά σύνορα στη νήσο της Ιρλανδίας.

    Παρά τις διαβεβαιώσεις αυτές και τις περαιτέρω νομικές εγγυήσεις που παρασχέθηκαν από την ΕΕ, η Βουλή των Κοινοτήτων απέρριψε τη συμφωνηθείσα συμβιβαστική δέσμη τρεις φορές (στις 15 Ιανουαρίου, στις 12 Μαρτίου και στις 29 Μαρτίου 2019).

    Κατόπιν αιτήματος του Ηνωμένου Βασιλείου, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο (άρθρο 50) συμφώνησε δύο φορές να παρατείνει την προθεσμία του άρθρου 50 παράγραφος 3 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση (αρχικά στις 21 Μαρτίου 2019, έως τις 22 Μαΐου 2019, σε περίπτωση που η Βουλή των Κοινοτήτων ενέκρινε τη συμφωνία αποχώρησης έως τις 29 Μαρτίου 2019· και στη συνέχεια στις 10 Απριλίου 2019, έως τις 31 Οκτωβρίου 2019).

  • 24 Ιουλίου 2019

    Μετά το αδιέξοδο στο Κοινοβούλιο του Ηνωμένου Βασιλείου, η πρωθυπουργός κ. Μέι παραιτήθηκε και τα καθήκοντα του πρωθυπουργού ανέλαβε ο νέος ηγέτης του συντηρητικού κόμματος, κ. Μπόρις Τζόνσον.

  • 17 Οκτωβρίου 2019

    Η ΕΕ και το Ηνωμένο Βασίλειο κατέληξαν σε συμφωνία σχετικά με τη συμφωνία αποχώρησης, με αναθεωρημένο πρωτόκολλο για τις Ιρλανδία / Βόρεια Ιρλανδία (από το οποίο είχε αφαιρεθεί η λύση ασφαλείας) και αναθεωρημένη πολιτική διακήρυξη. Την ίδια ημέρα το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο (άρθρο 50) ενέκρινε αυτά τα έγγραφα.

  • 19 Οκτωβρίου 2019

    Κατόπιν αιτήματος του Ηνωμένου Βασιλείου, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο (άρθρο 50) συμφώνησε για τρίτη φορά να παρατείνει την προθεσμία του άρθρου 50 παράγραφος 3 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση έως την 31η Ιανουαρίου 2020, ώστε να παρασχεθεί αρκετός χρόνος για την επικύρωση της συμφωνίας αποχώρησης.

  • 9 Ιανουαρίου 2020

    Η Βουλή των Κοινοτήτων του Ηνωμένου Βασιλείου ενέκρινε το νομοσχέδιο που περιείχε τη συμφωνία αποχώρησης, με 330 ψήφους υπέρ και 231 ψήφους κατά.

  • 24 Ιανουαρίου 2020

    Οι αντιπρόσωποι του Ηνωμένου Βασιλείου και της ΕΕ υπέγραψαν τη συμφωνία αποχώρησης.

  • 29 Ιανουαρίου 2020

    Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε τη συμφωνία αποχώρησης.

  • 31 Ιανουαρίου 2020

    Το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης σύνηψε τη συμφωνία αποχώρησης.

  • 1η Φεβρουαρίου 2020

    Το Ηνωμένο Βασίλειο κατέστη τρίτη χώρα.