Oszczędność energii

Unijne przepisy dotyczące etykietowania energetycznego i ekoprojektu przyczyniają się do poprawy efektywności energetycznej produktów na rynku UE.

Celem ekoprojektu jest ustanowienie wspólnych dla całej UE minimalnych norm, aby wyeliminować z rynku produkty o najniższych parametrach. Etykiety energetyczne zawierają jasne i proste informacje na temat efektywności energetycznej i innych kluczowych cech produktu. Pomagają konsumentom podjąć przy zakupie decyzję, która pozwoli zmniejszyć wydatki na energię w ich gospodarstwach domowych, a jednocześnie przyczyniają się do zmniejszenia emisji gazów cieplarnianych w całej UE.

Zakłada się, że dzięki przepisom UE dotyczącym etykiet energetycznych i ekoprojektu, do 2030 r. uda się zaoszczędzić około 230 Mtoe (mln ton oleju ekwiwalentnego). Dla konsumentów oznacza to średnie oszczędności w wysokości do 285 euro rocznie pod względem opłat za energię w gospodarstwach domowych. Poza tym środki na rzecz efektywności energetycznej przyniosą europejskim przedsiębiorstwom dodatkowe dochody w wysokości 66 mld euro.

Etykiety energetyczne

Po raz pierwszy wprowadzono je w 1994 r. dla niektórych urządzeń gospodarstwa domowego. Następnie w 2004 r. system rozszerzono i wprowadzono skalę kategorii od A (urządzenia o najwyższej efektywności) do G (urządzenia o najniższej efektywności). Unijne etykiety efektywności energetycznej są kluczowym czynnikiem pomagającym konsumentom wybierać najbardziej energooszczędne produkty. Równocześnie zachęcają one producentów do innowacji poprzez stosowanie bardziej energooszczędnych rozwiązań.

Ze specjalnego badania Eurobarometru 492 z 2019 r. wynika, że etykietę energetyczną rozpoznaje 93 procent konsumentów, a 79 procent bierze ją pod uwagę, kupując nowe urządzenia elektryczne. 

Producentom zależy na tym, by ich urządzenia otrzymywały wyższe kategorie efektywności energetycznej niż produkty konkurencji. W związku z tym producenci sprzedający urządzenia należące do mniej wydajnych kategorii będą prawdopodobnie dążyć udoskonalania swoich produktów, tak aby mogły one znaleźć się w wyższej kategorii. Mniej więcej dwie trzecie lodówek i pralek sprzedanych w 2006 r. zostało na przykład oznakowanych jako klasa A. Do 2017 r. ponad 90 proc. sprzedawanych lodówek i pralek było oznakowanych A+, A++ lub A+++. 

Oprócz informacji na temat zużycia energii etykiety mogą również zawierać szczegółowe dane na temat innych istotnych cech użytkowania, takich jak poziom emisji hałasu lub zużycia wody.

Etykiety nowej generacji

Technika idzie naprzód, powstają coraz bardziej energooszczędne produkty, a różnica między kategorią A++ a kategorią A+++ może być dla konsumentów mniej czytelna. Dlatego unijne kategorie etykiet energetycznych będą stopniowo dostosowywane do prostszej skali od A do G. Na przykład po zmodyfikowaniu skali produkt kategorii A+++ może zostać oznaczony kategorią B lub niższą, natomiast jego poziom zużycia energii nie ulegnie zmianie. Kategoria A na początku nie będzie w ogóle przyznawana, by zostawić miejsce na jeszcze nowocześniejsze i bardziej energooszczędne modele.

Nowy system pomoże konsumentom szybciej rozpoznać najefektywniejsze produkty i zachęci producentów do dalszych badań i innowacji w dziedzinie bardziej efektywnych energetycznie technologii. 16 lutego 2021 r. opublikowano artykuł szczegółowo opisujący unijne etykiety energetyczne nowej generacji.

W 2021 r. pięć grup produktów zostanie objętych zmienioną skalą:

  • lodówki i zamrażarki
  • zmywarki
  • pralki
  • telewizory
  • lampy.

Lodówki i zamrażarki, zmywarki, pralki i telewizory zostaną przesunięte do innych kategorii od 1 marca 2021 r., a lampy – od 1 września 2021 r. W kolejnych latach zmienione zostaną kategorie innych produktów opatrzonych etykietą energetyczną.

energy label

11 marca 2019 r. Komisja zatwierdziła ostateczny format i identyfikację wizualną nowych etykiet wyżej wymienionych grup produktów oraz dla „urządzeń chłodniczych z funkcją sprzedaży bezpośredniej”.

Kraje UE przy wsparciu Komisji Europejskiej przeprowadzą kampanie informacyjne, aby poinformować swoich obywateli o zmianach związanych z nowymi etykietami energetycznymi. Oprócz tego dwa projekty finansowane z drugiego programu „Horyzont 2020”, LABEL2020 i Boost Energy Label Take up (BELT), będą promować i wspierać sprawne przejście na nowy system etykietowania.

Wytyczne dla producentów i sprzedawców detalicznych

Wytyczne dotyczące zmiany skali na etykietach i okresów przejściowych są dostępne od czerwca 2020 r.

Poza tym od 1 stycznia 2019 r. zanim dostawcy (producenci, importerzy lub upoważnieni przedstawiciele) wprowadzą swoje produkty na rynek, muszą zamieścić informacje o nich w europejskiej bazie danych o produktach do celów etykietowania energetycznego (EPREL). Od marca 2021 r. konsumenci będą mogli przeszukiwać bazę danych z etykietami energetycznymi i kartami informacyjnymi produktu w odniesieniu do pierwszych grup produktów objętych zmienioną skalą.

Firmy mogą również tworzyć własne etykiety efektywności energetycznej produktów za pomocą wzorów etykiet efektywności energetycznej lub generatora etykiet.

Ekoprojekt

Na całym świecie istnieje zapotrzebowanie na bardziej energooszczędne produkty. Należy bowiem zmniejszyć zużycie energii i innych zasobów naturalnych zgodnie z zasadami zrównoważonego rozwoju.

Unijne przepisy dotyczące ekoprojektu są skutecznym narzędziem do zwiększania efektywności środowiskowej produktów, ponieważ ustanawiają obowiązkowe minimalne normy ich efektywności energetycznej. Pozwala to wyeliminować z rynku najmniej wydajne produkty, przyczyniając się w znacznym stopniu do osiągnięcia celów UE w zakresie energii i klimatu. Ekoprojekt wspiera również konkurencyjność przemysłu i innowacje poprzez promowanie lepszej efektywności środowiskowej produktów na całym rynku wewnętrznym.

1 października 2019 r. Komisja przyjęła 10 środków w odniesieniu do niżej wymienionych kategorii produktów:

  • pralek i pralko-suszarek
  • zmywarek
  • wyświetlaczy elektronicznych
  • lodówek domowych
  • źródeł światła
  • chłodziarek z funkcją sprzedaży bezpośredniej
  • zasilaczy zewnętrznych
  • silników elektrycznych
  • transformatorów mocy
  • urządzeń spawalniczych. 

W przypadku ośmiu z tych grup produktów mamy do czynienia ze zmianą dotychczasowych przepisów. Jeśli chodzi o chłodziarki z funkcją sprzedaży bezpośredniej oraz urządzenia do spawania, przepisy wprowadzono po raz pierwszy.

Możliwość naprawy i recyklingu

Ważną zmianą w przepisach dotyczących ekoprojektu, które zaczną być w pełni stosowane w 2021 r., jest włączenie elementów służących dalszemu zwiększeniu możliwości naprawy i recyklingu urządzeń.

Niektóre z nowych środków obejmują takie wymogi jak ułatwienie wymiany części zamiennych oraz zapewnienie dostępności kluczowych części oraz informacji dotyczących naprawy i konserwacji, stosownie do przypadku, dla użytkowników końcowych i profesjonalnych serwisów naprawczych przez okres co najmniej 7–10 lat w zależności od produktu. Zmienione przepisy dotyczące ekoprojektu dla pralek, zmywarek, lodówek i zamrażarek oraz wyświetlaczy elektronicznych wchodzą w życie 1 marca 2021 r.

Dokumenty

PobierzPDF - 932.7 KB