Όταν η ιδρύθηκε η ΕΕ το 1957, τα κράτη μέλη επικεντρώθηκαν στη δημιουργία μιας «κοινής αγοράς» για το εμπόριο. Ωστόσο, με την πάροδο του χρόνου, κατέστη σαφές ότι ήταν αναγκαία η στενότερη οικονομική και νομισματική συνεργασία ώστε η εσωτερική αγορά να συνεχίσει να αναπτύσσεται και να ακμάζει και ολόκληρη η ευρωπαϊκή οικονομία να λειτουργεί αποτελεσματικότερα, προσφέροντας περισσότερες θέσεις εργασίας και μεγαλύτερη ευημερία στους Ευρωπαίους πολίτες. Το 1991, τα κράτη μέλη ενέκριναν τη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση (Συνθήκη του Μάαστριχτ) και αποφάσισαν την υιοθέτηση από την Ευρώπη ενός ισχυρού και σταθερού νομίσματος για τον 21ο αιώνα.

Τα οφέλη του ευρώ είναι ποικίλα και γίνονται αισθητά σε διάφορα επίπεδα, στους ιδιώτες, τις επιχειρήσεις, καθώς και στις οικονομίες στο σύνολό τους. Συνίστανται στα εξής:

  • περισσότερες επιλογές και σταθερές τιμές για τους καταναλωτές και τους πολίτες
  • μεγαλύτερη ασφάλεια και περισσότερες ευκαιρίες για τις επιχειρήσεις και τις αγορές
  • ενισχυμένη οικονομική σταθερότητα και ανάπτυξη
  • πιο ολοκληρωμένες χρηματοπιστωτικές αγορές
  • ισχυρότερη παρουσία της ΕΕ στην παγκόσμια οικονομία
  • ένα απτό σύμβολο της ευρωπαϊκής ταυτότητας

Πολλά από τα οφέλη αυτά είναι αλληλένδετα. Για παράδειγμα, η οικονομική σταθερότητα ωφελεί την οικονομία ενός κράτους μέλους, επειδή δίνει στην κυβέρνηση τη δυνατότητα να προγραμματίζει το μέλλον. Ωφελεί όμως και τις επιχειρήσεις διότι μειώνει την αβεβαιότητα και ενθαρρύνει την πραγματοποίηση επενδύσεων. Ταυτόχρονα, ωφελεί και τους πολίτες, καθώς δημιουργούνται περισσότερες και πιο ποιοτικές θέσεις εργασίας.

Πώς προκύπτουν αυτά τα οφέλη του ευρώ;

Το ενιαίο νόμισμα προσφέρει νέα πλεονεκτήματα και ευκαιρίες που απορρέουν από την ολοκλήρωση και την ανάπτυξη της οικονομίας της ζώνης του ευρώ, καθιστώντας αποδοτικότερη την ενιαία αγορά.

Πριν από το ευρώ, η ανάγκη ανταλλαγής νομισμάτων συνεπαγόταν πρόσθετο κόστος, κινδύνους και έλλειψη διαφάνειας στις διασυνοριακές συναλλαγές. Χάρη στο ενιαίο νόμισμα, οι επιχειρηματικές δραστηριότητες στη ζώνη του ευρώ είναι αποτελεσματικότερες και ενέχουν λιγότερους κινδύνους.

Επιπλέον, η δυνατότητα εύκολης σύγκρισης των τιμών ενθαρρύνει το διασυνοριακό εμπόριο και τις επενδύσεις κάθε είδους, από μεμονωμένους καταναλωτές που αναζητούν φθηνότερα προϊόντα και επιχειρήσεις που αγοράζουν τις πλέον συμφέρουσες υπηρεσίες έως μεγάλους θεσμικούς επενδυτές που μπορούν να επενδύουν αποτελεσματικότερα στη ζώνη του ευρώ, χωρίς τους κινδύνους που συνεπάγονται οι συναλλαγματικές διακυμάνσεις. Εντός της ζώνης του ευρώ, λειτουργεί σήμερα μια μεγάλη ολοκληρωμένη αγορά που χρησιμοποιεί το ίδιο νόμισμα.

Παγκόσμια οφέλη

Η κλίμακα του ενιαίου νομίσματος και το μέγεθος της ζώνης του ευρώ δημιουργεί επίσης νέες ευκαιρίες για την παγκόσμια οικονομία. Η ύπαρξη ενιαίου νομίσματος καθιστά τη ζώνη του ευρώ ελκυστική για επιχειρηματικές δραστηριότητες τρίτων χωρών, με αποτέλεσμα την προώθηση του εμπορίου και των επενδύσεων. Η συνετή οικονομική διαχείριση καθιστά το ευρώ ελκυστικό αποθεματικό νόμισμα για τρίτες χώρες και ενισχύει τη βαρύτητα της ζώνης του ευρώ στην παγκόσμια οικονομία.

Το μέγεθος της ζώνης του ευρώ και η συνετή διαχείριση εξασφαλίζουν, επίσης, οικονομική σταθερότητα, καθιστώντας τη ζώνη του ευρώ πιο ανθεκτική στους λεγόμενους εξωτερικούς οικονομικούς κραδασμούς, δηλαδή στις αιφνίδιες οικονομικές αλλαγές που ενδέχεται να προκύψουν εκτός της ζώνης του ευρώ, οι οποίες διαταράσσουν τις εθνικές οικονομίες, όπως η παγκόσμια άνοδος των τιμών του πετρελαίου ή οι αναταράξεις στις παγκόσμιες αγορές συναλλάγματος. Το μέγεθος και η ισχύς της διευκολύνουν την ζώνη του ευρώ να απορροφά καλύτερα αυτούς τους εξωτερικούς κραδασμούς χωρίς απώλειες θέσεων εργασίας ή μείωση του ρυθμού ανάπτυξης.

Αξιοποίηση των πλεονεκτημάτων

Το ευρώ δεν μπορεί από μόνο του να εξασφαλίσει οικονομική σταθερότητα και ανάπτυξη. Ο στόχος αυτός επιτυγχάνεται πρώτον με την ορθή διαχείριση της οικονομίας της ζώνης του ευρώ, βάσει των κανόνων της Συνθήκης και του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης (ΣΣΑ), που αποτελούν κεντρικό στοιχείο της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης (ΟΝΕ). Δεύτερον, χάρη στο ότι είναι ο βασικός μηχανισμός ενίσχυσης των οφελών της ενιαίας αγοράς, της εμπορικής πολιτικής και της πολιτικής συνεργασίας, το ευρώ αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα των οικονομικών, κοινωνικών και πολιτικών δομών της σημερινής Ευρωπαϊκής Ένωσης.