Πότε εφαρμόζεται ο Χάρτης των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων

Οι διατάξεις του Χάρτη απευθύνονται στα θεσμικά όργανα και τους οργανισμούς της ΕΕ, τηρουμένης της αρχής της επικουρικότητας, καθώς και στα κράτη μέλη, μόνον όταν εφαρμόζουν το δίκαιο της ΕΕ.

Ο Χάρτης προστατεύει τα φυσικά πρόσωπα και τις νομικές οντότητες από ενέργειες των θεσμικών οργάνων της ΕΕ που παραβιάζουν θεμελιώδη δικαιώματα. Στην περίπτωση αυτή, το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχει την εξουσία να ελέγχει τη νομιμότητα της ενέργειας.

Εάν μια εθνική αρχή παραβιάζει τον Χάρτη κατά την εφαρμογή του δικαίου της ΕΕ, οι εθνικοί δικαστές (υπό την καθοδήγηση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου) έχουν την εξουσία να διασφαλίζουν την τήρηση του Χάρτη.

Ο Χάρτης των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ συμπληρώνει, αλλά δεν αντικαθιστά, τα εθνικά συνταγματικά συστήματα ή το σύστημα προστασίας των θεμελιωδών δικαιωμάτων που εγγυάται η Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.

Εάν πιστεύετε ότι τα δικαιώματά σας έχουν παραβιαστεί σε πλαίσιο που δεν καλύπτεται από το δίκαιο της ΕΕ, θα πρέπει να υποβάλετε την καταγγελία σας στην αρμόδια εθνική αρχή, είτε πρόκειται για την κυβέρνηση, είτε για τα εθνικά δικαστήρια είτε για ειδικευμένο φορέα ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Πώς να καταγγείλετε παραβίαση των δικαιωμάτων σας

Εθνικοί φορείς ισότητας

Όλες οι χώρες της ΕΕ πρέπει να ορίσουν έναν εθνικό φορέα ισότητας υπεύθυνο για την προώθηση της ίσης μεταχείρισης.

Οι φορείς αυτοί πρέπει:

  • να παρέχουν ανεξάρτητη βοήθεια στα θύματα διακρίσεων
  • να διεξάγουν έρευνες και μελέτες
  • να δημοσιεύουν ανεξάρτητες εκθέσεις και συστάσεις

Εάν πιστεύετε ότι τα δικαιώματά σας έχουν παραβιαστεί, θα πρέπει να επικοινωνήσετε με τον εθνικό φορέα ισότητας της χώρας σας.

Κατάλογος εθνικών φορέων ισότητας

Περισσότερες πληροφορίες για την υποβολή καταγγελίας σε εθνικό επίπεδο.

Είδη παραβίασης

Παραβίαση από εθνική αρχή

Εάν μια εθνική αρχή παραβιάζει τον Χάρτη κατά την εφαρμογή του δικαίου της ΕΕ, οι εθνικοί δικαστές (υπό την καθοδήγηση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου) έχουν την εξουσία να διασφαλίζουν την τήρηση του Χάρτη.

Παραβίαση από θεσμικό όργανο της ΕΕ

Ο Χάρτης προστατεύει τα φυσικά πρόσωπα και τις νομικές οντότητες από ενέργειες των θεσμικών οργάνων της ΕΕ που παραβιάζουν θεμελιώδη δικαιώματα. Στην περίπτωση αυτή, το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχει την εξουσία να ελέγχει τη νομιμότητα της ενέργειας.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στρέφεται κατά εθνικής αρχής

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μπορεί να προσφύγει στη δικαιοσύνη εναντίον χώρας της ΕΕ για παραβίαση θεμελιωδών δικαιωμάτων κατά την εφαρμογή του δικαίου της ΕΕ. Ωστόσο, δεν μπορεί να πράξει κάτι τέτοιο όταν πρόκειται μόνο για το εθνικό δίκαιο.

Ευρωπαϊκό Δικαστήριο των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου 

Ανεξάρτητα από τις υποχρεώσεις τους που απορρέουν από το δίκαιο της ΕΕ, όλες οι χώρες της ΕΕ έχουν επίσης αναλάβει δεσμεύσεις στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Αυτό σημαίνει ότι μπορείτε - ως έσχατη λύση, αφού εξαντλήσετε όλα τα ένδικα μέσα που έχετε στη διάθεσή σας στη χώρα σας - να προσφύγετε στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου στο Στρασβούργο, εάν μια χώρα της ΕΕ έχει παραβιάσει θεμελιώδες δικαίωμα που κατοχυρώνεται από την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.

Για να δείτε αν η καταγγελία σας είναι παραδεκτή, μπορείτε να συμβουλευθείτε τον κατάλογο ελέγχου του παραδεκτού του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.

Ch@rter Click! Εργαλειοθήκη

Με το έργο «Ch@rter Click!» που χρηματοδότησε η ΕΕ δημιουργήθηκε μια πρακτική εργαλειοθήκη (κατάλογος ελέγχου και οδηγός χρήσης) που βοηθά τα θύματα παραβιάσεων θεμελιωδών δικαιωμάτων, δικηγόρους, εθνικούς δικαστές, συνηγόρους του πολίτη, υπηρεσίες ισότητας και άλλους εθνικούς φορείς ανθρωπίνων δικαιωμάτων να προσδιορίζουν κατά πόσο ο Χάρτης μπορεί να παρέχει προστασία σε μια συγκεκριμένη περίπτωση.

Ο Χάρτης των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ συμπληρώνει, αλλά δεν αντικαθιστά, τα εθνικά συνταγματικά συστήματα ή το σύστημα προστασίας των θεμελιωδών δικαιωμάτων που εγγυάται η Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.

Έγγραφα

ΤηλεφόρτωσηPDF - 289.7 KB