3 αρχές

3 αρχές καθορίζουν το πώς και σε ποιους τομείς μπορεί να αναλαμβάνει δράση η ΕΕ:

  • δοτή αρμοδιότητα - η ΕΕ διαθέτει μόνο την εξουσία που της παρέχουν οι Συνθήκες της ΕΕ οι οποίες έχουν κυρωθεί από όλα τα κράτη μέλη
  • αναλογικότητα - η δράση της ΕΕ δεν μπορεί να υπερβαίνει τα αναγκαία όρια για την επίτευξη των στόχων των Συνθηκών
  • επικουρικότητα - σε τομείς που μπορούν να αναλάβουν δράση είτε η ΕΕ είτε οι εθνικές κυβερνήσεις, η ΕΕ μπορεί να παρεμβαίνει μόνο αν η δράση της μπορεί να είναι αποτελεσματικότερη

Μόνο η ΕΕ μπορεί να νομοθετεί

Σε ορισμένους τομείς, μόνο η ΕΕ μπορεί να νομοθετεί. Ο ρόλος των κρατών μελών περιορίζεται στην εφαρμογή της νομοθεσίας, εκτός αν η ΕΕ τα εξουσιοδοτεί να θεσπίζουν τα ίδια ορισμένες νομοθετικές πράξεις. Στους παρακάτω τομείς, η ΕΕ έχει αυτό που οι Συνθήκες ονομάζουν «αποκλειστικές αρμοδιότητες»:

Μπορούν να νομοθετούν τόσο η ΕΕ όσο και οι εθνικές κυβερνήσεις

Σε ορισμένους τομείς, μπορούν να νομοθετούν τόσο η ΕΕ όσο και τα κράτη μέλη. Ωστόσο, τα κράτη μέλη μπορούν να νομοθετούν μόνο εφόσον η ΕΕ δεν έχει ήδη παρουσιάσει νομοθετικές προτάσεις ή έχει αποφασίσει ότι δεν θα το πράξει. Στους παρακάτω τομείς, η ΕΕ διαθέτει αυτό που οι Συνθήκες ονομάζουν «συντρέχουσες αρμοδιότητες»:

Τα κράτη μέλη νομοθετούν, η ΕΕ βοηθά

Σε ορισμένους τομείς, η ΕΕ μπορεί μόνο να στηρίζει, να συντονίζει ή να συμπληρώνει τη δράση των κρατών μελών. Δεν έχει την εξουσία να νομοθετεί και δεν μπορεί να παρεμβαίνει στην ικανότητα των κρατών μελών να το κάνουν. Στους παρακάτω τομείς, η ΕΕ διαθέτει αυτό που οι Συνθήκες ονομάζουν «συμπληρωματικές αρμοδιότητες»:

Η ΕΕ παίζει ιδιαίτερο ρόλο

Σε ορισμένους τομείς, οι «ειδικές αρμοδιότητες» επιτρέπουν στην ΕΕ να διαδραματίσει ιδιαίτερο ρόλο ή να υπερβεί το όριο που συνήθως τις παρέχουν οι Συνθήκες:

  • συντονισμός των οικονομικών πολιτικών και των πολιτικών απασχόλησης
  • ορισμός και εφαρμογή της Κοινής Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας
  • «ρήτρα ευελιξίας», η οποία υπό αυστηρές προϋποθέσεις επιτρέπει στην ΕΕ να αναλαμβάνει δράση πέραν των συνήθων τομέων αρμοδιότητάς της