Szczepienia

Informacje ogólne

Szczepienia są głównym narzędziem w zakresie profilaktyki pierwotnej chorób, są też jednym z najbardziej opłacalnych środków ochrony zdrowia publicznego, jakie są dostępne. Immunizacja przez szczepienia stanowi najlepszą ochronę przed poważnymi chorobami, chorobami możliwymi do uniknięcia, a także śmiertelnymi chorobami zakaźnymi. Powszechne szczepienia doprowadziły do wyeliminowania ospy wietrznej, do całkowitego zaniku zachorowań na ostre nagminne porażenie dziecięce w Europie oraz do niemal całkowitego wyeliminowania wielu innych chorób.

Obecne wyzwania

Obecnie corocznie ponad 100 mln dzieci szczepi się przeciw chorobom takim jak błonica, tężec, krztusiec, gruźlica, ostre nagminne porażenie dziecięce, odra, zapalenie wątroby typu B. Szczepienia co roku zapobiegają około 2,5 mln zgonów na całym świecie i zmniejszają koszty leczenia konkretnych chorób, w tym leczenia przeciwdrobnoustrojowego (przepisywanego w przypadku infekcji wirusowych).

Jednak pomimo znacznego rozwoju w dziedzinie szczepień niektóre państwa UE i państwa sąsiadujące doświadczają obecnie bezprecedensowego wzrostu liczby zachorowań, którym można zapobiec dzięki szczepieniom, a dzieje się tak ze względu na to, że nie wszyscy się szczepią. Nierówny dostęp do szczepień oraz spadek publicznego zaufania do szczepień stanowi powód do niepokoju i poważne wyzwanie dla ekspertów w dziedzinie zdrowia publicznego.

Działania na szczeblu UE

Polityka szczepień leży w gestii organów krajowych, niemniej jednak Komisja Europejska wspiera państwa członkowskie UE w koordynacji realizowanych przez nie strategii i programów.

W kwietniu 2018 r. Komisja zaproponowała zalecenie Rady w sprawie wzmocnienia współpracy UE w dziedzinie chorób zwalczanych drogą szczepień. Celem inicjatywy jest przeciwdziałanie uchylaniu się od szczepień, poprawa koordynacji w zakresie udzielania zamówień na szczepionki, wspieranie badań i innowacji oraz wzmocnienie współpracy UE w zakresie chorób, którym można zapobiegać dzięki szczepieniom.

Kraje UE są zachęcane do opracowywania i wdrażania krajowych planów szczepień wraz z inicjatywami mającymi na celu poprawę zasięgu szczepień oraz do wprowadzenia rutynowych kontroli stanu szczepień.

Ponadto Komisja wspiera państwa członkowskie UE w utrzymywaniu i zwiększaniu wskaźników szczepień poprzez:

Wspólne działanie w zakresie szczepień

Komisja Europejska wzmacnia swoje wsparcie dla krajowych działań na rzecz zwiększenia zakresu szczepień, również poprzez opracowanie wspólnego działania w zakresie szczepień współfinansowanego w ramach programu działań w dziedzinie zdrowia (3,55 mln euro).

Wspólne działanie w 2018 r. ma przyczynić się do rozwiązania problemu uchylania się od szczepień oraz zwiększenia zasięgu szczepień w UE. Jest ono koordynowane przez INSERM (Francja) i uczestniczą w nim 23 kraje partnerskie (w tym 20 krajów UE).

Celem wspólnego działania będzie dążenie do wzmocnienia współpracy krajowych grup doradczych ds. szczepień (NITAGs) z myślą o zwiększeniu zaufania obywateli do procesu podejmowania decyzji dotyczących wprowadzania nowych szczepionek i zwiększenia jego przejrzystości.

Informacje dodatkowe