Zdrowie a fundusze strukturalne

Program działań UE w dziedzinie zdrowia

UE ma za zadanie gwarantować ochronę zdrowia ludzi we wszystkich obszarach polityki oraz wspólnie z państwami UE dążyć do podwyższenia poziomu zdrowia publicznego, zapobiegać chorobom u ludzi oraz eliminować źródła zagrożeń dla zdrowia fizycznego i psychicznego.

Program UE w dziedzinie zdrowia nakreśla strategię na rzecz zapewnienia dobrego stanu zdrowia i opieki zdrowotnej. Jest elementem strategii „Europa 2020”, której celem jest przekształcenie gospodarki UE w gospodarkę inteligentną, zrównoważoną i sprzyjającą włączeniu społecznemu oraz promowanie wzrostu gospodarczego z myślą o wszystkich obywatelach. Jednym z podstawowych warunków umożliwiających osiągnięcie tego celu jest dobry stan zdrowia. Program skupia się na najważniejszych priorytetach Komisji, takich jak:

  • zatrudnienie, wzrost gospodarczy i inwestycje (zdrowie ludzi i usługi opieki zdrowotnej jako czynnik wzrostu gospodarczego i zatrudnienia)
  • rynek wewnętrzny (produkty farmaceutyczne, wyroby medyczne, dyrektywa w sprawie transgranicznej opieki zdrowotnej oraz ocena technologii medycznych)
  • jednolity rynek cyfrowy (w tym e-zdrowie)
  • sprawiedliwość i prawa podstawowe (zwalczanie nierówności w zakresie zdrowia)
  • polityka migracyjna
  • bezpieczeństwo (gotowość na wypadek poważnych transgranicznych zagrożeń zdrowia i zarządzanie takimi zagrożeniami).

Czym jest program działań w dziedzinie zdrowia?

Program działań w dziedzinie zdrowia jest instrumentem finansowania służącym wspieraniu współpracy między państwami UE oraz rozwoju działań UE w zakresie zdrowia. Podstawę prawną programu w dziedzinie zdrowia przyjmują Parlament Europejski i Rada na okres kilku lat.

Trzeci program działań w dziedzinie zdrowia (2014–2020)

Rozporządzenie (UE) nr 282/2014 stanowi podstawę prawną obecnego programu w dziedzinie zdrowia. Program o budżecie w wysokości 449,4 mln euro i z 23 obszarami priorytetowymi służy realizacji czterech celów szczegółowych:

  1. promowanie zdrowia, zapobieganie chorobom i promowanie zdrowego stylu życia poprzez zasadę „zdrowie we wszystkich politykach”
  2. ochrona obywateli przed poważnymi transgranicznymi zagrożeniami dla zdrowia
  3. zwiększanie innowacyjności, efektywności i stabilności systemów opieki zdrowotnej
  4. ułatwianie obywatelom Unii dostępu do lepszej i bezpieczniejszej opieki zdrowotnej.

Poprzednie programy działań w dziedzinie zdrowia

Dwa poprzednie programy w dziedzinie zdrowia w latach 2008–2013 i 2003–2007 przyczyniły się do wypracowania wiedzy i dowodów, które posłużyły za podstawę do świadomego kształtowania polityki i dalszych badań naukowych. Obejmowały one najlepsze praktyki, narzędzia i metody, który przyniosły korzyści zarówno dla sektora zdrowia publicznego, jak i bezpośrednio dla obywateli (np. poprawa testów diagnostycznych, wspieranie krajów UE w opracowywaniu krajowych planów działania w dziedzinie raka, poprawa opieki nad pacjentem).

Jakie są zasady?

Program jest realizowany w formie rocznych programów prac uzgadnianych z krajami uczestniczącymi na podstawie szeregu określanych corocznie działań priorytetowych oraz kryteriów finansowania działań w ramach programu. Na tej podstawie Agencja Wykonawcza ds. Konsumentów, Zdrowia, Rolnictwa i Żywności (Chafea) publikuje zaproszenia do składania wniosków dotyczące projektów i dotacji operacyjnych. Publikowane są również zaproszenia do wspólnych działań i przetargi. Umowy o dotacje bezpośrednie są podpisywane z organizacjami międzynarodowymi działającymi w dziedzinie zdrowia.

Propozycje projektów są oceniane przez Chafea przy wsparciu ekspertów zewnętrznych. Eksperci zewnętrzni są wybierani w drodze zaproszeń do wyrażenia zainteresowania.

Więcej informacji można znaleźć tutaj.

Kto może wziąć udział?

W programie uczestniczą wszystkie kraje UE, Islandia, Norwegia, Serbia, Mołdawia oraz Bośnia i Hercegowina, co oznacza, że podmioty zarejestrowane w tych krajach również kwalifikują się do udziału w zaproszeniach do składania wniosków.

Organizacje z innych krajów również zachęca się do uczestnictwa, jednak nie mogą one otrzymać środków finansowych. W programie mogą uczestniczyć m.in.:

  • organy administracji publicznej
  • organy sektora publicznego, zwłaszcza instytucje badawcze i instytucje sektora zdrowia
  • uczelnie i szkoły wyższe
  • organizacje pozarządowe.

Mechanizmy finansowania

Istnieją dwa główne mechanizmy finansowania: dotacje i zamówienia publiczne. Dotacje na projekty, dotacje operacyjne, dotacje bezpośrednie dla organizacji międzynarodowych oraz dotacje dla instytucji i organów UE na działania współfinansowane (zwane działaniami wspólnymi).

Co roku w planie prac określa się rodzaj finansowania na każde działanie. O ile nie wskazano inaczej (np. w przypadku przetargów), podstawową zasadą jest współfinansowanie, czyli dotacja Komisji musi stanowić określony odsetek łącznych kosztów.

Procedura zgłoszeniowa

Wszystkie informacje dotyczące udziału w programie działań w dziedzinie zdrowia oraz formularze zgłoszeniowe dostępne są na stronie internetowej Chafea.

W krajowym punkcie kontaktowym można uzyskać dodatkową pomoc i porady.