e-Zdrowie

Europejska przestrzeń danych dotyczących zdrowia

Stworzenie europejskiej przestrzeni danych, w tym w sektorze zdrowia, jest jednym z priorytetów obecnej Komisji (kadencja 2019–2025). Wspólna europejska przestrzeń danych dotyczących zdrowia wspierać będzie lepszą wymianę różnych rodzajów danych dotyczących zdrowia (elektroniczne karty zdrowia, dane genomowe, dane z rejestrów pacjentów itp.), nie tylko do celów związanych z opieką zdrowotną (tak zwane podstawowe wykorzystanie danych), ale także do celów badań naukowych i kształtowania polityki zdrowotnej (tak zwane wtórne wykorzystanie danych).

Cały system danych zostanie oparty na przejrzystych podstawach, które w pełni chronią dane osób i ułatwiają przenoszenie ich danych dotyczących zdrowia, zgodnie z art. 20 ogólnego rozporządzenia o ochronie danych (RODO).

Komisja we współpracy z państwami członkowskimi prowadzi prace przygotowawcze i rozwojowe nad europejską przestrzenią danych dotyczących zdrowia. Nowe wspólne działanie na rzecz europejskiej przestrzeni danych dotyczących zdrowia ma pomóc państwom członkowskim i Komisji ułatwić wymianę takich danych do celów zdrowia publicznego, leczenia, badań naukowych i innowacji w Europie.

Europejska przestrzeń danych dotyczących zdrowia powstanie w oparciu o trzy główne filary:

  • solidny system zarządzania danymi i przepisy regulujące wymianę danych
  • jakość danych
  • odpowiednią infrastrukturę i interoperacyjność

Zarządzanie europejską przestrzenią danych dotyczących zdrowia

W 2020 r. miały miejsce prace przygotowawcze, w tym seria warsztatów oraz studium, których celem było opracowanie ram regulujących podstawowe i wtórne wykorzystywanie danych dotyczących zdrowia w państwach członkowskich. Prace te objęły w szczególności:

  • analizę wdrażania RODO w sektorze ochrony zdrowia w różnych państwach, w tym przegląd rozwiązań prawnych i technicznych w zakresie wymiany danych dotyczących zdrowia do celów podstawowego i wtórnego wykorzystywania tych danych w państwach UE
  • zestawienie istniejących struktur zarządzania do celów wtórnego wykorzystywania danych dotyczących zdrowia w państwach UE
  • zalecenia dotyczące możliwych działań legislacyjnych i środków o charakterze nieustawodawczym na poziomie UE, które miałyby ułatwić wymianę danych w obrębie UE do celów wykorzystywania podstawowego i wtórnego

Jakość i interoperacyjność danych

Aby jak najlepiej wykorzystać możliwości, jakie daje wymiana danych dotyczących zdrowia, niezbędne jest zapewnienie dobrej jakości danych oraz tego, by różne źródła danych dotyczących zdrowia (np. elektroniczne karty zdrowia, różne rejestry medyczne, narzędzia informatyczne lub cyfrowe) były ze sobą kompatybilne. Do tego konieczna jest interoperacyjność semantyczna i techniczna różnych infrastruktur i systemów informatycznych.

Ważne jest też zapewnienie, aby dane dotyczące zdrowia były łatwe do znalezienia, dostępne, interoperacyjne i możliwe do ponownego wykorzystania (ang. findable, accessible, interoperable and reusable – FAIR). Komisja wspiera gromadzenie informacji na temat rejestrów i innych źródeł danych dotyczących zdrowia oraz ich doskonalenie, by spełniały powyższe kryteria. Celem jest ustanowienie wspólnych zbiorów danych służących wymianie na potrzeby badań naukowych i kształtowania polityki zdrowotnej.

Infrastruktura i technologia

Infrastruktura na poziomie europejskim opierać się będzie na ogólnej strategii europejskiej przestrzeni danych, zapoczątkowanej 19 lutego 2020 r. publikacją europejskiej strategii w zakresie danych. Zarazem jednak zapewniać będzie szczegółową analizę zagadnień specyficznych dla sektora ochrony zdrowia. Do jej stworzenia wykorzystane i ewentualnie rozszerzone zostaną istniejące inicjatywy, takie jak europejska infrastruktura usług cyfrowych w dziedzinie e-zdrowia, europejska sieć referencyjna oraz projekt w dziedzinie genomiki.