E-gezondheid

Europese ruimte voor gezondheidsgegevens

De Europese dataruimte is een prioriteit van de Commissie voor de jaren 2019-2025 en heeft ook betrekking op de gezondheidssector. Een gemeenschappelijke Europese ruimte voor gezondheidsgegevens maakt gezondheidsgegevens (elektronische patiëntendossiers, genomica-gegevens, patiëntenbestanden enz.) makkelijker uitwisselbaar en toegankelijker, niet alleen ten behoeve van een betere gezondheidszorg (primair gebruik), maar ook voor gezondheidsonderzoek en beleidsvorming (secundair gebruik).

Het datasysteem zal geheel worden gebaseerd op transparante grondslagen die de gegevens van burgers volledig beschermen en hun gezondheidsgegevens beter overdraagbaar maken, zoals bepaald in artikel 20 van de AVG (algemene verordening gegevensbescherming).

De Commissie is in samenwerking met de lidstaten betrokken bij de voorbereidende werkzaamheden en de ontwikkeling van de Europese ruimte voor gezondheidsgegevens. Een nieuw "gemeenschappelijk optreden voor de Europese ruimte voor gezondheidsgegevens" moet de lidstaten en de Commissie helpen de uitwisseling van gezondheidsgegevens ten behoeve van de volksgezondheid, behandelingen, onderzoek en innovatie in Europa te vergemakkelijken.

De Europese ruimte voor gezondheidsgegevens zal op drie pijlers rusten:

  • een krachtig systeem voor gegevensbeheer en regels voor gegevensuitwisseling
  • datakwaliteit
  • een goede infrastructuur en interoperabiliteit

Beheer van de Europese ruimte voor gezondheidsgegevens

In 2020 werden ter voorbereiding workshops georganiseerd en een studie gemaakt om tot een kader voor primair en secundair gebruik van gezondheidsgegevens in de lidstaten te komen. Dit heeft geresulteerd in:

  • een overzicht van de toepassing van de AVG in de gezondheidssector in de EU-landen, met een overzicht van de wettelijke en technische voorwaarden die van toepassing zijn op het delen van gezondheidsgegevens voor primair en secundair gebruik
  • een overzicht van de bestaande beheerstructuren voor hergebruik van gezondheidsgegevens in de EU-landen
  • aanbevelingen voor wetgeving en andere maatregelen op EU-niveau om de uitwisseling van gezondheidsgegevens voor primair en secundair gebruik in de hele EU te vergemakkelijken

Datakwaliteit en interoperabiliteit

Om optimaal te profiteren van de door de uitwisseling van gezondheidsgegevens geboden mogelijkheden, moet de kwaliteit van de gezondheidsgegevens gewaarborgd zijn. Ook moeten de verschillende gegevensbronnen (bijv. elektronische patiëntendossiers, registers, IT-tools) met elkaar kunnen "praten". Dat betekent dat de verschillende infrastructuren en IT-systemen technisch en semantisch interoperabel moeten zijn.

Een andere eis is dat de gezondheidsgegevens "FAIR" zijn: vindbaar, toegankelijk, interoperabel en herbruikbaar (findable, accessible, interoperable and reusable). De Commissie ondersteunt het in kaart brengen en de "FAIR-ificatie" van bestaande registers van gezondheidsgegevens en andere gegevensbronnen om gemeenschappelijke datasets te definiëren die kunnen worden uitgewisseld voor onderzoek en beleidsvorming op gezondheidsgebied.

Infrastructuur en technologie

De infrastructuur op Europees niveau zal aansluiten bij de op 19 februari gepresenteerde overkoepelende strategie voor de Europese dataruimte, die onder meer in een grondige analyse van de specifieke kenmerken van de gezondheidssector voorziet. Daarbij zal worden voortgebouwd op bestaande initiatieven, zoals de digitale diensteninfrastructuur voor e-gezondheidszorg, de Europese referentienetwerken en het genomica-project, die eventueel ook kunnen worden opgeschaald.