Αίμα, ιστοί και όργανα

Εκτίμηση του κινδύνου

Endocrine disruptors

Biocides

Επισκόπηση

Το αίμα, οι ιστοί, τα κύτταρα και τα όργανα χρησιμοποιούνται σε πολλές ιατρικές θεραπείες. Οι θεραπείες με βάση αυτές τις ουσίες ανθρώπινης προέλευσης (SoHO) σώζουν ανθρώπινες ζωές (π.χ. μετάγγιση αίματος σε περίπτωση τραύματος), βελτιώνουν την ποιότητα ζωής (π.χ. μεταμόσχευση νεφρού), και συμβάλουν ακόμη και στη δημιουργία ζωής (γαμέτες και εξωσωματική γονιμοποίηση).

Παρά τα οφέλη τους, η χρήση των ουσιών ανθρώπινης προέλευσης ενέχει κινδύνους, ιδίως τη μετάδοση νόσων. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συμβάλλει στην αντιμετώπιση των κινδύνων αυτών μέσω της εντολής που της ανατέθηκε να λάβει μέτρα με υψηλές προδιαγραφές όσον αφορά την ποιότητα και την ασφάλεια των οργάνων και ουσιών ανθρώπινης προέλευσης, σύμφωνα με το άρθρο 168 παράγραφος 4 στοιχείο α) της Συνθήκης για τη λειτουργία της ΕΕ.

Για τον σκοπό αυτό, καταρτίζει νομοθεσία και κατευθυντήριες γραμμές, βοηθάει τις εθνικές αρχές στην εφαρμογή τους και αναλαμβάνει δραστηριότητες επαγρύπνησης και στήριξης έργων. Γενικός στόχος είναι η προστασία των πολιτών.

Ωστόσο, δεδομένου ότι η υγειονομική περίθαλψη παραμένει εθνική αρμοδιότητα, οι αποφάσεις σχετικά με τις εγκεκριμένες πρακτικές για τις ουσίες ανθρώπινης προέλευσης λαμβάνονται σε εθνικό επίπεδο. Η Επιτροπή δεν παρεμβαίνει στις εν λόγω αποφάσεις, οι οποίες μπορεί να διαφέρουν από μια χώρα σε άλλη. Εντούτοις, μόλις οι πρακτικές εγκριθούν από τα κράτη μέλη της ΕΕ, θα πρέπει να οργανώνονται σύμφωνα με τις νομικές απαιτήσεις της ΕΕ όσον αφορά την ασφάλεια και την ποιότητα. Οι εθνικές αρχές μπορούν, ωστόσο, να επιλέξουν να προσθέσουν αυστηρότερες απαιτήσεις για την ασφάλεια και την ποιότητα, όπως μια πρόσθετη εργαστηριακή δοκιμή σε περίπτωση εκδήλωσης μιας εξαιρετικά μολυσματικής ασθένειας.

Οργάνωση του τομέα

Ενώ οι δότες και οι πιθανοί λήπτες αίματος, ιστών, κυττάρων και οργάνων μπορεί να μην είναι συμβατοί, η διαδικασία που εφαρμόζεται είναι παρόμοια για τις περισσότερες ουσίες ανθρώπινης προέλευσης (SoHO). Από τη δωρεά μέχρι την κλινική εφαρμογή, η διαδικασία περιλαμβάνει τη συλλογή, την επεξεργασία και τη διανομή των ουσιών ανθρώπινης προέλευσης και αναλύσεις του δότη καθώς και, συχνά, την αποθήκευση (ιδίως για το αίμα, τους ιστούς και τα κύτταρα). Όλα αυτά τα στάδια πραγματοποιούνται σε ειδικευμένα ιατρικά κέντρα.

/health/file/32378_eldonor-to-recipient.jpg

Κύριες πρωτοβουλίες σε εξέλιξη

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διενεργεί επί του παρόντος την πρώτη επίσημη αξιολόγηση της νομοθεσίας της ΕΕ για το αίμα, τους ιστούς και τα κύτταρα μετά την έκδοση των βασικών πράξεων το 2002 (αίμα) και το 2004 (ιστοί και κύτταρα). Με την αξιολόγηση αυτή θα εξακριβωθεί εάν έχει επιτευχθεί ο βασικός στόχος βελτίωσης της ασφάλειας και της ποιότητας του αίματος, των ιστών και των κυττάρων και εάν η νομοθεσία εξακολουθεί να είναι κατάλληλη για τον επιδιωκόμενο σκοπό.

Ο ενιαίος ευρωπαϊκός κωδικός για τους ιστούς και τα κύτταρα (SEC) δημιουργήθηκε με σκοπό να βοηθήσει τις αρμόδιες εθνικές αρχές να διασφαλίζουν την ιχνηλασιμότητα ιστών και κυττάρων από δότη σε λήπτη, και αντιστρόφως. Η εφαρμογή του SEC - αποκλειστικού αναγνωριστικού κωδικού για κάθε μονάδα ιστών ή κυττάρων - από τα νοσηλευτικά ιδρύματα και τις αρχές, υποστηρίζεται από μια πλατφόρμα ΤΠ προσβάσιμη στο κοινό. Δίνει τη δυνατότητα στους χρήστες να έχουν πρόσβαση σε όλες τις συναφείς πληροφορίες σχετικά με την προέλευση και τα χαρακτηριστικά των ιστών και των κυττάρων που κυκλοφορούν στην ΕΕ.