ΑΧΩΡΙΣΤΟΙ
Αγοράζουμε, πουλάμε και τρώμε ψάρια βιώσιμης αλιείας

Know

Know

Ενημέρωση

Κάντε τη διαφορά τρώγοντας, αγοράζοντας ή πουλώντας προϊόντα βιώσιμης αλιείας, και βοηθήστε τις μελλοντικές γενιές να διατηρήσουν την ίδια στενή σχέση που έχουμε εμείς σήμερα με τον κόσμο της θάλασσας.

Know page quick tabs - EL

ΑΧΩΡΙΣΤΟΙ

Οι περισσότεροι λαοί της Ευρώπης συνδέονται διαχρονικά με την θάλασσα και την αλιεία.

Τα ψάρια αποτελούν πολύτιμη πηγή υγιεινής διατροφής και είναι αναπόσπαστο μέρος της ευρωπαϊκής διατροφής.

Επίσης, η αλιεία είναι μια πλουτοπαραγωγική πηγή που εξασφαλίζει μεγάλο αριθμό θέσεων εργασίας και έχει σημαντική συμβολή στις εθνικές οικονομίες πολλών ευρωπαϊκών κρατών.

Μετά από μερικές δεκαετίες υπεραλίευσης, σήμερα έχει γίνει απαραίτητο για τους ψαράδες μας να ψαρεύουν με τρόπο που εξασφαλίζει ότι παραμένουν επαρκείς ποσότητες ψαριών στη θάλασσα, για να διατηρούνται σε υγιή κατάσταση τα οικοσυστήματα, έτσι ώστε  να μπορούν να ψαρεύουν με επιτυχία και στο μέλλον.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι πρωτοπόρος παγκοσμίως στη διαχείριση της αλιείας και στα πρότυπα των υδατοκαλλιεργειών. Την τελευταία δεκαετία, οι πολιτικές μας απέδωσαν καρπούς σε περιοχές όπως ο βορειοανατολικός Ατλαντικός, όπου όλο και περισσότερα ιχθυαποθέματα αλιεύονται με βιώσιμο τρόπο. Ωστόσο, πρέπει να γίνουν περισσότερα για να καταφέρουμε να εφαρμοστούν σε όλες τις θάλασσες της Ευρώπης αυτές οι επιτυχείς πρακτικές.

Το 2013, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, σε συνεργασία με τα Κράτη Μέλη και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, συμφώνησαν στη νέα Κοινή Αλιευτική Πολιτική. Γενικός στόχος της νέας Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής (ΚΑΠ) είναι να γίνει η αλιεία βιώσιμη από περιβαλλοντικής, οικονομικής και κοινωνικής πλευράς. Βιώσιμη αλιεία σημαίνει αλιεία σε επίπεδα που δεν θέτουν σε κίνδυνο την αναπαραγωγή των αποθεμάτων των ψαριών και ταυτόχρονα αλιεία που εξασφαλίζει τις μεγαλύτερες δυνατές αποδόσεις στα δίχτυα των ψαράδων.

Με τη νέα πολιτική τα αποθέματα των ψαριών στις θάλασσές μας θα επανέλθουν σε βιώσιμα επίπεδα και θα σταματήσουν οι αλιευτικές πρακτικές που συνιστούν αλόγιστη σπατάλη πόρων. Μακροπρόθεσμα, η νέα πολιτική θα εξασφαλίσει στους πολίτες της ΕΕ μια σταθερή, ασφαλή και υγιεινή πηγή τροφίμων.

Επιπλέον, η ΕΕ, ως ο σημαντικότερος εισαγωγέας προϊόντων αλιείας παγκοσμίως είναι πολύ σημαντικό να συνεχίσει να αποτελεί παράδειγμα προς μίμηση για τον υπόλοιπο κόσμο.  

Η νέα Κοινή Αλιευτική Πολιτική εφαρμόζεται από την 1η Ιανουαρίου 2014.

Όλοι, ψαράδες, έμποροι, καταναλωτές, είμαστε συνυπεύθυνοι για τη βιωσιμότητα της αλιείας. 

Για να γίνει η αλιεία πιο βιώσιμη είναι απαραίτητο να αλλάξουν οι καταναλωτικές συνήθειες όλων μας. Επειδή οι λανθασμένες επιλογές έχουν τεράστιο αντίκτυπο, τόσο οι καταναλωτές όσο και οι παράγοντες της αγοράς πρέπει να γνωρίζουμε τι, πότε και πώς τρώμε, αγοράζουμε και πουλάμε ψάρια.

Στον ιστότοπο αυτό θα βρείτε πληροφορίες, για το πώς να επιλέγετε αλιεύματα που προέρχονται από υγιείς πληθυσμούς (ιχθυοαποθέματα), αποτελούν προϊόντα υπεύθυνης αλιείας και παράγονται με βιώσιμο τρόπο. Συγκεκριμένα, θα βρείτε:

Όλοι μαζί, καταναλωτές, επιχειρηματίες στην αγορά των ψαριών, εστιάτορες και κάθε παράγοντας που συμμετέχει στην διακίνηση και την κατανάλωση ψαριών, μπορούμε να επιτύχουμε δραστική αλλαγή των συνηθειών, έτσι ώστε στο τραπέζι του καταναλωτή να φτάνουν μόνο ψάρια βιώσιμης αλιείας. Κάνοντας έστω κι ένα μικρό βήμα, – με το να τρώμε, αγοράζουμε, ή πουλάμε ψάρια βιώσιμης αλιείας, – συμβάλλουμε στην μακροημέρευση της διατήρησης επαρκών ιχθυοαποθεμάτων στις θάλασσες μας.

Για να μπορέσουν τα παιδιά μας και οι μελλοντικές γενιές να διατηρήσουν την στενή σχέση που έχουμε εμείς σήμερα με την αλιεία.

Αφήνω τον γόνο να γίνει γονιός

Τι ακριβώς είναι τα βιώσιμα προϊόντα της θάλασσας;

Ο όρος αυτός καλύπτει τα ψάρια, τα μαλάκια και τα οστρακοειδή που αλιεύονται ή εκτρέφονται με τρόπους που δεν βλάπτουν τους άγριους πληθυσμούς ή το περιβάλλον στο οποίο ζουν. Για την αλιεία, ο όρος αυτός περιλαμβάνει τα αποθέματα που δεν έχουν υποστεί υπεραλίευση και των οποίων η εκμετάλλευση δεν βλάπτει τα οικοσυστήματα.  Με άλλα λόγια, λαμβάνουμε μόνο όσα μας προσφέρει η φύση σε βιώσιμη βάση. Αυτό είναι επίσης πολύ σημαντικό για την μακροπρόθεσμη ευημερία και βιωσιμότητα των κλάδων και των κοινοτήτων που εξαρτώνται από την αλιεία, τόσο στην Ευρώπη όσο και παγκοσμίως.

Τι μπορώ να κάνω;

Γίνετε ενεργοί και υπεύθυνοι καταναλωτές, και ενημερωθείτε καλύτερα για τα ψάρια που καταναλώνετε, ανεξάρτητα από το πού τα αγοράζετε. Ρωτήστε τον ιχθυοπώλη σας, τον σερβιτόρο στο εστιατόριο ή τον πωλητή στο σουπερμάρκετ για την προέλευση των ψαριών και θαλασσινών που προσφέρουν, αν τα συγκεκριμένα είδη υφίστανται υπεραλίευση καθώς και για τον τρόπο αλίευσης ή εκτροφής τους. Αυτοί γνωρίζουν τα είδη που πρέπει να αλιεύονται σε συγκεκριμένες εποχές ώστε να εξασφαλίζεται η δυνατότητα αναπαραγωγής τους, ή ότι, για άλλα είδη, πρέπει να αποφεύγουμε την κατανάλωση νεαρών ψαριών, καθώς αυτά είναι τα μελλοντικά ιχθυαποθέματα.

Σκεφτείτε επίσης να κάνετε νέες επιλογές – η σημερινή κατανάλωση στρέφεται μόνο σε έναν μικρό αριθμό ειδών, ασκώντας έτσι μεγάλη πίεση στα συγκεκριμένα αποθέματα. Οι κυβερνήσεις και η νομοθεσία μπορούν να διαδραματίσουν κάποιο ρόλο, αλλά εσείς, με τις επιλογές σας, μπορείτε να επηρεάσετε την αγορά. Για παράδειγμα, υποστηρίζοντας παραγωγούς που τηρούν τους κανόνες της βιωσιμότητας μπορείτε να στείλετε μήνυμα σε άλλες επιχειρήσεις. Σας χέρια σας κρατάτε το κλειδί της αλλαγής.

Πώς μπορώ να επιλέγω σωστά τα ψάρια που καταναλώνω;

Αν είστε ευαισθητοποιημένοι και ενημερώνεστε για τις δυνατότητες που έχετε στη διάθεσή σας, μπορείτε να κάνετε τις σωστές επιλογές. Αναζητήστε πληροφορίες σε περιοδικά και φυλλάδια, καθώς και στο διαδίκτυο. Ελέγχετε τη συσκευασία των προϊόντων που καταναλώνετε, ώστε να διαπιστώνετε αν και από ποιον έχουν πιστοποιηθεί τα συγκεκριμένα προϊόντα και τι σημαίνει αυτό πραγματικά. Μιλήστε με τον ιχθυοπώλη σας, που συχνά γνωρίζει πολύ καλά το θέμα, και σκεφτείτε πώς μπορείτε να αλλάξετε ορισμένες από τις συνήθειές σας. Υπάρχουν πολλές εναλλακτικές βιώσιμες επιλογές, οι οποίες δεν βλάπτουν το περιβάλλον και είναι συχνά φθηνότερες από άλλες. Οι βιώσιμες επιλογές μπορούν επίσης να διευρύνουν τις γευστικές σας εμπειρίες: δοκιμάστε λιγότερο γνωστά είδη, ανακαλύψτε πάλι τα ψάρια που έτρωγαν οι παππούδες σας, αφήστε ελεύθερη τη δημιουργική σας φαντασία στην κουζίνα.

Η βιωσιμότητα θα κάνει τα ψάρια ακριβότερα;

Πολλά βιώσιμα, αλλά λιγότερο γνωστά είδη, είναι φθηνότερα. Για ορισμένα δημοφιλή είδη, η επιλογή σας να καταναλώνετε βιώσιμα προϊόντα ίσως αποδειχτεί ακριβότερη, αλλά τα επιπλέον χρήματα που δαπανάτε διατίθενται για τη διατήρηση των αποθεμάτων και των οικοσυστημάτων μας, και βοηθούν στη δημιουργία ποιοτικών θέσεων εργασίας τόσο στην Ευρώπη όσο και αλλού. Τελικά, χάρη στην αποκατάσταση των αποθεμάτων αυξάνεται ο αριθμός των ψαριών στη θάλασσα, γεγονός που με τη σειρά του οδηγεί σε μεγαλύτερες δυνατότητες αλίευσης, χαμηλότερα κόστη για τους αλιείς και, συνεπώς, χαμηλότερες τιμές για τον καταναλωτή.

Τι πρέπει να κοιτάζω σε μια ετικέτα;

Υπάρχουν πολλά διαφορετικά είδη ετικετών που σας δίνουν πληροφορίες για τον τόπο προέλευσης και τον τρόπο παραγωγής των προϊόντων, π.χ., αν πρόκειται για προϊόν υδατοκαλλιέργειας ή αλιείας και τι είδους αλιευτικά εργαλεία χρησιμοποιήθηκαν.

Τι είναι η υπεραλίευση; Θα πρέπει να ανησυχώ εάν ένα απόθεμα υπεραλιεύεται;

Με απλά λόγια, υπεραλίευση σημαίνει ότι βγάζουμε υπερβολικά μεγάλο αριθμό ψαριών από τις θάλασσές μας. Οι ανανεώσιμοι πόροι παραμένουν ανανεώσιμοι (ή βιώσιμοι) μόνο αν σεβόμαστε τον ρυθμό αναπαραγωγής τους και την ικανότητα αποκατάστασης των αποθεμάτων. Θα πρέπει όλοι να νοιαζόμαστε για την υπεραλίευση που υφίστανται συγκεκριμένα είδη, επειδή η ισορροπία των οικοσυστημάτων είναι εξαιρετικά εύθραυστη και η μεγάλη πίεση που ασκούμε προς μια κατεύθυνση μπορεί να έχει σοβαρές επιπτώσεις σε πολλά άλλα θαλάσσια όντα. Είναι προφανές ότι το πρόβλημα μπορεί να λάβει ανεξέλεγκτες διαστάσεις και να απειληθούν με ολοκληρωτική εξαφάνιση ορισμένα είδη. Το να δίνουμε στα αποθέματα τη δυνατότητα να αναπαραχθούν και να αποκατασταθούν, σημαίνει ότι αντί να αλιεύουμε εντατικά μικρότερα ιχθυαποθέματα θα πρέπει να στραφούμε στην ορθολογική αλίευση των αποθεμάτων που αφθονούν.

Επομένως, όλα εξαρτώνται από το πώς αλιεύουμε;

Η βιωσιμότητα των προϊόντων της θάλασσας δεν επηρεάζεται μόνο από τον τρόπο με τον οποίο τα αλιεύουμε, αλλά και  με τον τρόπο με τον οποίο τα καταναλώνουμε. Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις και τα ευρωπαϊκά όργανα καταβάλλουν σημαντικές προσπάθειες για να επιφέρουν βελτιώσεις σχετικά με τα είδη που αλιεύουμε και τον τρόπο αλίευσής τους, και να μειώσουν τις συναφείς περιβαλλοντικές επιπτώσεις. Ωστόσο, η ευθύνη βαραίνει εξίσου και  την υπόλοιπη αλυσίδα εφοδιασμού, η οποία πρέπει να προσαρμόσει τη συμπεριφορά της με στόχο την προώθηση της βιωσιμότητας. Κάθε προσπάθεια του κλάδου για βελτιώσεις θα πρέπει να συνοδεύεται από ανάλογες δεσμεύσεις και συμμετοχή από την πλευρά των καταναλωτών. Η βιωσιμότητα είναι κοινή ευθύνη όλων μας.

Τι είναι η απόρριψη;

Απόρριψη είναι η ενέργεια των αλιέων να πετούν πίσω στη θάλασσα ψάρια που έχουν αλιεύσει και συνήθως είναι ήδη νεκρά. Υπάρχουν λόγοι που οδηγούν τους αλιείς στην απόρριψη, και ένας από αυτούς είναι η δυσκολία επιλογής των συγκεκριμένων ειδών που θέλουν αυτοί να βγάλουν από τη θάλασσα, ειδικά όταν αλιεύουν ταυτόχρονα διαφορετικά είδη. Η απόρριψη έχει αρνητικές επιπτώσεις στην υγεία των αποθεμάτων. Αναγνωρίζοντας τις επιζήμιες συνέπειες των απορρίψεων, η ΕΕ θα απαγορεύσει την πρακτική αυτή και, με τη νέα κοινή αλιευτική πολιτική, θα στηρίξει όσους αλιείς βελτιώνουν την επιλεκτικότητα των αλιευτικών τους εργαλείων και βοηθούν την αγορά να κάνει την καλύτερη δυνατή χρήση όλων των αλιευμάτων.

Είναι η βιωσιμότητα επωφελής για τις επιχειρήσεις;

Η βιωσιμότητα, ιδίως όσον αφορά την πιστοποίηση, προσθέτει αξία σε κάθε προϊόν και παράλληλα καθησυχάζει τους καταναλωτές ότι τα προϊόντα που αγοράζουν σέβονται το περιβάλλον και την υγεία των ιχθυαποθεμάτων. Είναι κάτι που θα βοηθήσει τα προϊόντα μιας επιχείρησης, δεν θα τα ζημιώσει. Η βιωσιμότητα συνήθως συμβαδίζει με την ανώτερη ποιότητα. Ανοίγει νέες αγορές και αυξάνει τις πωλήσεις των προϊόντων. Επίσης, προστατεύει το μέλλον των επιχειρήσεων, εξασφαλίζοντας ότι τα προς πώληση προϊόντα τους θα συνεχίσουν να υπάρχουν, σε μεγάλες ποσότητες, και τα επόμενα χρόνια.

Τα προϊόντα υδατοκαλλιέργειας είναι βιώσιμα;

Η υδατοκαλλιέργεια μπορεί να μειώσει την αλιευτική πίεση στα αποθέματα άγριων ψαριών, καθώς ικανοποιεί ένα μέρος της ζήτησης για ορισμένα είδη. Η ΕΕ είναι πρωτοπόρος στην προσαρμογή των υφιστάμενων ειδών στις συνθήκες υδατοκαλλιέργειας και στην ανάπτυξη  νέων προϊόντων διατροφής και τεχνικών αναπαραγωγής. Όπως και κάθε άλλος κλάδος δραστηριότητας, η υδατοκαλλιέργεια μπορεί να είναι επιζήμια όταν δεν υπόκειται σε υπεύθυνη διαχείριση. Ωστόσο, οι ευρωπαϊκοί κανόνες στοχεύουν στην παραγωγή ποιοτικών, ασφαλών και βιώσιμων προϊόντων υδατοκαλλιέργειας.

Η ΕΕ έχει θεσπίσει αυστηρούς κανόνες που διασφαλίζουν τη βιωσιμότητα των προϊόντων υδατοκαλλιέργειας, ώστε να μην βλάπτονται τα οικοσυστήματα και να παράγονται προϊόντα που ανταποκρίνονται στα υψηλότερα δυνατά πρότυπα όσον αφορά το περιβάλλον, την καλή μεταχείριση των ζώων, και την υγεία των καταναλωτών. Τα πρότυπα αυτά ενδεχομένως να οδηγούν σε αύξηση του κόστους και να δημιουργούν προβλήματα στις εταιρείες υδατοκαλλιέργειας, οι οποίες πρέπει να είναι ανταγωνιστικές έναντι των εισαγωγών. Ωστόσο, η ΕΕ είναι πεπεισμένη ότι η βιώσιμη υδατοκαλλιέργεια αποτελεί μέρος της λύσης του προβλήματος.

Ποιος είναι ο ρόλος της νέας Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής (ΚΑΠ);

Η Κοινή Αλιευτική Πολιτική είναι το σύνολο των ευρωπαϊκών κανόνων για την αλιεία και την υδατοκαλλιέργεια. Η ΚΑΠ καθορίζει την πολιτική στους τομείς της αλιείας, της υδατοκαλλιέργειας και της εμπορίας προϊόντων της θάλασσας στην ΕΕ. Με στόχο τη βιωσιμότητα, καθορίζει για παράδειγμα τις ποσότητες ψαριών που μπορούν να αλιευθούν, καθώς και τον τρόπο, τον χρόνο και τον τόπο αλίευσής τους. Εξασφαλίζει την τήρηση και την επιβολή των κανόνων, π.χ., για την εξάλειψη της παράνομης αλιείας η οποία ασκεί τεράστιες πιέσεις σε όσους αλιεύουν με βιώσιμο τρόπο. Συμβάλει στην αυξημένη διαφάνεια και την ανταγωνιστικότητα, παρέχει ένα πλαίσιο για τον τρόπο με τον οποίο θα πρέπει να λειτουργεί η αγορά, και στηρίζει τις προσπάθειες προσαρμογής του κλάδου και συνεργασίας των διάφορων φορέων.

Η ΚΑΠ έχει πρωτεύοντα ρόλο στην καθοδήγηση της ευρωπαϊκής αλιείας προς την βιωσιμότητα και, επίσης, στέλνει ισχυρό ηγετικό μήνυμα στους εξωτερικούς μας εταίρους. Σε έναν όλο και περισσότερο αλληλοεξαρτώμενο κόσμο, όλοι πρέπει να παίζουμε τον ρόλο που μας αναλογεί ώστε να διασφαλίσουμε ένα μέλλον για τα προϊόντα της θάλασσας και την κατανάλωσή τους, αλλά και για τους αλιείς. Μέσω της ΚΑΠ, και με τη βοήθεια του κλάδου της αλιείας και των πολιτών, η ΕΕ επιδιώκει να ενισχύσει τη θέση της ως πρωτοπόρου παγκοσμίως όσον αφορά τη διαχείριση της αλιείας και τα πρότυπα της υδατοκαλλιέργειας.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση προσπαθεί μόνη της για τη βιωσιμότητα των προϊόντων της θάλασσας;

Η Ευρωπαϊκή Ένωση συνεργάζεται στενά με πολλούς οργανισμούς για την προώθηση της βιώσιμης αλιείας. Η πολιτική της βασίζεται στις καλύτερες διαθέσιμες επιστημονικές γνωμοδοτήσεις ανεξάρτητων φορέων, όπως το Διεθνές Συμβούλιο για την Εξερεύνηση της Θάλασσας (ICES).

Η ΕΕ καλεί όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη - οργανώσεις αλιέων, ΜΚΟ, εθνικές αρχές και άλλα ενδιαφερόμενα μέρη - να συμμετέχουν στην κατάρτιση νέας νομοθεσίας. Η ΕΕ επιδιώκει να βελτιώσει την περιβαλλοντική, οικονομική και κοινωνική βιωσιμότητα του κλάδου και να διασφαλίσει ένα ασφαλές μέλλον τόσο για τα προϊόντα της θάλασσας, όσο και για τις συναφείς θέσεις εργασίας και ευκαιρίες.

Η εκστρατεία «Αχώριστοι» θα στηριχτεί στη δυναμική των δεσμεύσεων αυτών των μερών, καθώς και στις πολυάριθμες και ποικίλες πρωτοβουλίες μεμονωμένων πολιτών και οργανώσεων.