Rybołówstwo

Dwustronne porozumienia z państwami spoza UE

Dwustronne porozumienia z państwami spoza UE

Dwustronne porozumienia z państwami spoza UE

UE zawiera z państwami spoza UE dwa rodzaje porozumień w sprawie rybołówstwa:

  • porozumienia o partnerstwie w sprawie połowów – na podstawie których UE przyznaje pomoc finansową i techniczną w zamian za prawa połowowe; tego rodzaju umowy zawierane są z reguły z państwami partnerskimi z południa
  • oraz tzw. umowy północne – dotyczące wspólnego zarządzania stadami dzielonymi z Norwegią, Islandią i Wyspami Owczymi.

Porozumienia o partnerstwie w sprawie połowów

EU SFPAs infographic

Za negocjowanie w imieniu UE i zawieranie z państwami spoza Unii porozumień w sprawie zrównoważonego rybołówstwa odpowiada Komisja. Na podstawie takich porozumień statki UE mają prawo UE do poławiania nadwyżki zasobów w wyłącznej strefie ekonomicznej (WSE) danego państwa, w oparciu o szczegółowe przepisy.

Porozumienia w sprawie połowów tuńczyka pozwalają statkom UE poławiać stada tuńczyka migrujące wzdłuż wybrzeży Afryki i przez Ocean Indyjski.

Porozumienia mieszane zapewniają statkom UE dostęp do wielu różnych zasobów ryb w wyłącznej strefie ekonomicznej danego państwa partnerskiego.

Ich celem jest również zapewnienie ochrony zasobów oraz równowagi środowiska naturalnego, a także objęcie wszystkich statków z UE jednolitymi przepisami w dziedzinie kontroli i przejrzystości.

W zamian UE płaci państwom partnerskim określoną kwotę, na którą składają się dwa elementy:

  • prawo dostępu do WSE
  • sektorowe wsparcie finansowe

Wsparcie sektorowe ma służyć wspieraniu zrównoważonego rybołówstwa w państwach partnerskich poprzez usprawnianie zarządzania nim oraz stymulowanie badań naukowych. Nacisk kładziony jest na zrównoważone zarządzanie połowami, ich monitorowanie oraz kontrolę.

Wpływ reformy polityki UE na porozumienia

Reforma unijnej polityki rybołówstwa ma przyczynić się m.in. do:

  • podniesienia poziomu wiedzy naukowej, na której opierają się prawa połowowe przyznawane na podstawie porozumień, oraz dostarczenia dokładniejszych informacji na temat całkowitych nakładów połowowych na wodach państw partnerskich
  • wzmocnienia zarządzania porozumieniami, w tym do dodania klauzuli o ochronie praw człowieka oraz do stopniowego zwiększenia finansowego udziału europejskich właścicieli statków w kosztach uzyskania dostępu do łowisk
  • intensywniejszego propagowania zrównoważonego rybołówstwa na wodach państw partnerskich poprzez lepsze ukierunkowanie sektorowej pomocy UE i jej regularne monitorowanie.


Umowy północne

Działania połowowe UE na Morzu Północnym i północno-wschodnim Atlantyku są ściśle powiązane z połowami prowadzonymi przez naszych sąsiadów – Norwegię, Islandię i Wyspy Owcze. Jako że wiele poławianych stad występuje na obszarach pogranicznych, logicznym jest koordynowanie działań połowowych wszystkich czterech stron, zwłaszcza że poszczególne floty niekoniecznie są zainteresowane tymi samymi stadami.

W ten sposób zarządza się wspólnie wieloma stadami oraz dokonuje się wymiany kwot, żeby niewykorzystane ilości nie przepadały. Niektórymi z tych stad zarządza się w ramach międzyrządowej Konwencji o współpracy w rybołówstwie na północno-wschodnim Atlantyku, którą ustanowiono, aby zarządzała zasobami ryb w tym regionie. Inne stada są natomiast zarządzane na podstawie porozumień między państwami nadbrzeżnymi.

Umowy te są niezwykle ważne dla znacznej części floty UE. Dotyczy to w szczególności umowy z Norwegią, która obejmuje kwoty o wartości ponad 2 mld euro.

Wykaz porozumień w sprawie rybołówstwa

Państwo Data wygaśnięcia porozumienia Rodzaj porozumienia Wkład UE rocznie Przeznaczone na rozwój polityki rybołówstwa

 

Cape Verde 22.12.2018 Tuna 550 000 €/ 500 000 € 275 000 €/ 250 000 €
Comoros Protocol expired on 31.12.2016
Cook Islands 13.10.2020 Tuna 385 000 / 350 000 € 350 000 €
Côte d'Ivoire 30.6.2018 Tuna 680 000 € 257 500 €
Gabon Protocol expired on 23.7.2016
Greenland 31.12.2020 Mixed 16 099 978 € 2 931 000 €
Guinea- Bissau 23.11.2017 Mixed   9 200 000 € 3 000 000 € 
Kiribati No protocol in force since 16.09.2015
Liberia 8.12.2020 Tuna 715 000 €/ 650 000 €/ 585 000 357 500/ 325 000/ 292 500
Madagascar 31.12.2018 Tuna 1 566 250/
1 487 500 €
700 000 €
 Mauritania 15.11.2019 Mixed 59 125 000 € 4 125 000 €
Mauritius Protocol expired on 27.1.2017 
Micronesia   No protocol in force since 25.2.2010
Morocco 27.2.2018 Mixed 30 million € 14 million €
Mozambique Protocol expired on 31 January 2015
São Tomé and Principe 22.5.2018 Tuna 710 000/
675 000 €
325 000 €
Senegal 19.11.2019 Tuna (+ hake component)  1 808 000/
1 668 000 € 
750 000 €
Seychelles 17.1.2020 Tuna

5 350 000 € in 2014
To 5 000 000 in 2019

2 600 000 €
Solomon Islands No protocol in force since 9.10.2012

Northern agreements

Country Period
Faeroe Islands 2006 - 2012
Norway 2009 - 2015