Στατιστικές για τη μετανάστευση και τον μεταναστευτικό πληθυσμό


Στοιχεία εξαχθέντα τον Μάρτιο του 2019.

Προγραμματισμένη επικαιροποίηση του άρθρου: Ιούνιος 2020.

Ενδιαφέροντα σημεία
2,4 εκατομμύρια μετανάστες εισήλθαν στην ΕΕ από τρίτες χώρες το 2017.
22,3 εκατομμύρια άτομα (4,4 %) από τα 512,4 εκατομμύρια άτομα που ζούσαν στην ΕΕ την 1η Ιανουαρίου 2018 ήταν πολίτες τρίτων χωρών.
Τα κράτη μέλη της ΕΕ χορήγησαν ιθαγένεια σε 825 χιλιάδες άτομα το 2017.

Μετανάστες, 2017

Tο άρθρο αυτό παρουσιάζει στατιστικές της Eυρωπαϊκής Ένωσης (EΕ) σχετικά με τη διεθνή μετανάστευση (ροές), τον αριθμό των ημεδαπών και των αλλοδαπών πολιτών επί του πληθυσμού («αποθέματα») και στοιχεία σχετικά με την απόκτηση ιθαγένειας. Η μετανάστευση επηρεάζεται από έναν συνδυασμό οικονομικών, περιβαλλοντικών, πολιτικών και κοινωνικών παραγόντων: είτε στη χώρα καταγωγής του μετανάστη (παράγοντες ώθησης) είτε στη χώρα προορισμού (παράγοντες έλξης). Από παλιά θεωρείται ότι η ΕΕ, λόγω της σχετικής οικονομικής ευημερίας και πολιτικής σταθερότητάς της, αποτελεί σημαντικό πόλο έλξης μεταναστών.

Στις χώρες προορισμού, η διεθνής μετανάστευση μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως μέσο για την επίλυση ειδικών ελλείψεων στην αγορά εργασίας. Ωστόσο, είναι σχεδόν βέβαιο ότι η μετανάστευση από μόνη της δεν αρκεί για να αντιστρέψει τη συνεχιζόμενη τάση γήρανσης του πληθυσμού που παρατηρείται σε πολλά μέρη της ΕΕ.


Πλήρες άρθρο

Mεταναστευτικές ροές: Το 2017 μετανάστευσαν 2,4 εκατομμύρια άτομα από τρίτες χώρες προς την ΕΕ

Συνολικά 4,4 εκατομμύρια άτομα μετανάστευσαν σε κάποιο από τα κράτη μέλη της EΕ-28 το 2017, ενώ καταγράφηκαν τουλάχιστον 3,1 εκατομμύρια εξερχόμενοι μετανάστες από τα κράτη μέλη της ΕΕ. Ωστόσο, τα συνολικά αυτά στοιχεία δεν αποτυπώνουν τις μεταναστευτικές ροές προς/από την ΕΕ στο σύνολό της, αφού περιλαμβάνουν και τις ροές μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ.

Εκτιμάται ότι από τα 4,4 εκατομμύρια μετανάστες κατά τη διάρκεια του 2017, περίπου 2,0 εκατομμύρια ήταν πολίτες τρίτων χωρών, 1,3 εκατομμύρια άτομα είχαν ιθαγένεια άλλου κράτους μέλους της ΕΕ από εκείνο στο οποίο μετανάστευσαν, περίπου 1,0 εκατομμύριο άτομα μετανάστευσαν σε κράτος μέλος της ΕΕ του οποίου είχαν την ιθαγένεια (π.χ. παλιννοστούντες ημεδαποί ή ημεδαποί που έχουν γεννηθεί στο εξωτερικό), και περίπου 11 χιλιάδες ήταν απάτριδες.

Πίνακας 1: Μετανάστευση ανά ιθαγένεια, 2017
Πηγή: Eurostat (migr_imm1ctz)

Γερμανία: ο μεγαλύτερος αριθμός εισερχόμενων και εξερχόμενων μεταναστών

Το 2017 η Γερμανία κατέγραψε τον μεγαλύτερο αριθμό εισερχόμενων μεταναστών (917,1 χιλιάδες) και ακολούθησαν το Ηνωμένο Βασίλειο (644,2 χιλιάδες), η Ισπανία (532,1 χιλιάδες), η Γαλλία (370,0 χιλιάδες) και η Ιταλία (343,4 χιλιάδες). Το 2017 η Γερμανία κατέγραψε επίσης τον μεγαλύτερο αριθμό εξερχόμενων μεταναστών (560,7 χιλιάδες), και ακολούθησαν η Ισπανία (368,9 χιλιάδες), το Ηνωμένο Βασίλειο (359,7 χιλιάδες), η Γαλλία (312,6 χιλιάδες), η Ρουμανία (242,2 χιλιάδες) και η Πολωνία (218,5 χιλιάδες). Συνολικά, το 2017, 22 κράτη μέλη της ΕΕ κατέγραψαν περισσότερους εισερχόμενους μετανάστες απ’ ό,τι εξερχόμενους, κάτι που δεν συνέβη στη Βουλγαρία, στην Κροατία, στη Λετονία, στη Λιθουανία, στην Πολωνία και στη Ρουμανία, όπου οι εξερχόμενοι μετανάστες ήταν περισσότεροι από τους εισερχόμενους.

Σχήμα 1: Μετανάστες, 2017
(ανά 1 000 κατοίκους)
Πηγή: Eurostat (migr_imm1ctz) και (migr_pop1ctz)

Σε σχέση με το μέγεθος του μόνιμου πληθυσμού, η Μάλτα κατέγραψε το υψηλότερο ποσοστό εισερχόμενης μετανάστευσης το 2017 (46 μετανάστες ανά 1 000 άτομα), ακολουθούμενη από το Λουξεμβούργο (41 μετανάστες ανά 1 000 άτομα)— βλ. σχήμα 1. Τα υψηλότερα ποσοστά εξερχόμενης μετανάστευσης το 2017 καταγράφηκαν στο Λουξεμβούργο (23 μετανάστες ανά 1 000 άτομα), στη Μάλτα, στην Κύπρο (18 μετανάστες ανά 1 000 άτομα), στη Λιθουανία (17 μετανάστες ανά 1 000 άτομα) και στη Μάλτα (15 μετανάστες ανά 1 000 άτομα).

Σχήμα 2: Κατανομή των εισερχόμενων μεταναστών με βάση την ιθαγένεια, 2017
(% του συνόλου των εισερχόμενων μεταναστών)
Πηγή: Eurostat (migr_imm2ctz)

Το υψηλότερο ποσοστό ημεδαπών εισερχόμενων μεταναστών καταγράφηκε στη Ρουμανία, το δε χαμηλότερο στο Λουξεμβούργο

Το 2017 το σχετικό ποσοστό των ημεδαπών εισερχόμενων μεταναστών (των μεταναστών που είχαν την ιθαγένεια του κράτους μέλους της ΕΕ προς το οποίο μετανάστευαν), επί του συνολικού αριθμού εισερχόμενων μεταναστών ήταν υψηλότερο στη Ρουμανία (82 % του συνόλου των μεταναστών), στην Πολωνία (63 %), στη Σλοβακία (60 %), στην Πορτογαλία (55 %), στη Βουλγαρία (51 %) και στην Κροατία (51 %). Αυτά ήταν τα μόνα κράτη μέλη της ΕΕ όπου η εισερχόμενη μετανάστευση ημεδαπών αναλογούσε σε ποσοστό άνω του 50% επί του συνολικού αριθμού εισερχόμενων μεταναστών — βλ. σχήμα 2. Αντιθέτως, στο Λουξεμβούργο, η εισερχόμενη μετανάστευση ημεδαπών το 2017 αναλογούσε σε ποσοστό μικρότερο του 5 % της συνολικής εισερχόμενης μετανάστευσης.

Πίνακας 2: Μετανάστευση κατά χώρα γέννησης, 2017
Πηγή: Eurostat (migr_imm3ctb)

Οι πληροφορίες σχετικά με την ιθαγένεια έχουν συχνά χρησιμοποιηθεί για τη μελέτη μεταναστών αλλοδαπής προέλευσης. Ωστόσο, δεδομένου ότι η ιθαγένεια μπορεί να αλλάξει κατά τη διάρκεια ζωής ενός ατόμου, είναι επίσης χρήσιμο να παρατίθενται στοιχεία με βάση τη χώρα γέννησης. Το υψηλότερο ποσοστό αυτόχθονων εισερχόμενων μεταναστών επί του συνολικού αριθμού εισερχόμενων μεταναστών καταγράφηκε στη Ρουμανία (54 % του συνόλου των μεταναστών), ενώ ακολουθούν η Βουλγαρία (49 %) και η Εσθονία (44 %). Αντιθέτως, το 2017, το Λουξεμβούργο ανέφερε σχετικά χαμηλά ποσοστά αυτόχθονων εισερχόμενων μεταναστών, μικρότερα από το 5 % της συνολικής μετανάστευσης.

Πίνακας 3: Μετανάστευση κατά προηγούμενη χώρα διαμονής, 2017
Πηγή: Eurostat (migr_imm5prv)

Προηγούμενος τόπος διαμονής: 2,4 εκατομμύρια μετανάστες εισήλθαν στην ΕΕ το 2017

Υπολογίζεται ότι το 2017 υπήρχαν περίπου 2,4 εκατομμύρια μετανάστες από τρίτες χώρες στην ΕΕ-28. Επιπλέον, 1,9 εκατομμύρια άτομα που διέμεναν προηγουμένως σε κράτος μέλος της ΕΕ μετανάστευσαν σε άλλο κράτος μέλος.

Σύμφωνα με αναλύσεις βάσει του προηγούμενου τόπου διαμονής, το Λουξεμβούργο κατέγραψε το μεγαλύτερο ποσοστό μεταναστών που προέρχονται από άλλο κράτος μέλος της ΕΕ (94 % του συνόλου των μεταναστών της χώρας το 2017), ακολουθούμενο από τη Σλοβακία (79 %) και τη Ρουμανία (69 %)· σχετικά χαμηλά ποσοστά καταγράφηκαν στην Ιταλία (22 % του συνόλου των μεταναστών), καθώς και στη Σλοβενία, στη Σουηδία και στην Ισπανία (σε όλες, 28 %) — βλ. πίνακα 3.

Σχήμα 3: Μετανάστες κατά φύλο, 2017
(% του συνόλου των μεταναστών)
Πηγή: Eurostat (migr_imm2ctz)

Όσον αφορά την κατά φύλο κατανομή των εισερχόμενων μεταναστών στα κράτη μέλη της ΕΕ το 2017, υπήρχαν ελαφρώς περισσότεροι άνδρες απ’ ό,τι γυναίκες (54 % έναντι 46 %). Το κράτος μέλος που κατέγραψε το υψηλότερο ποσοστό ανδρών εισερχόμενων μεταναστών ήταν η Λιθουανία (70 %)· αντιθέτως, το μεγαλύτερο ποσοστό γυναικών εισερχόμενων μεταναστών καταγράφηκε στην Ιρλανδία (53 %).

Σχήμα 4: Ηλικιακή διάρθρωση των μεταναστών κατά ιθαγένεια, ΕΕ, 2017
(%)
Πηγή: Eurostat (migr_imm2ctz)

Το ήμισυ των εισερχόμενων μεταναστών είχε ηλικία μικρότερη των 28 ετών

Το 2017 οι μετανάστες προς τα κράτη μέλη της ΕΕ ήταν, κατά μέσο όρο, πολύ νεότεροι από τον πληθυσμό που διέμενε ήδη στη χώρα προορισμού τους. Την 1η Ιανουαρίου 2018 η μέση ηλικία του συνολικού πληθυσμού της ΕΕ-28 ήταν 43,1 έτη, ενώ το 2017 η μέση ηλικία των εισερχόμενων μεταναστών στην ΕΕ-28 ήταν 28,3 έτη.

Πίνακας 4: Αλλοδαπός πληθυσμός κατά ομάδα ιθαγένειας, 1η Ιανουαρίου 2018
Πηγή: Eurostat (migr_pop1ctz)

Μεταναστευτικός πληθυσμός: 22,3 εκατομμύρια πολίτες τρίτων χωρών ζούσαν στην ΕΕ την 1η Ιανουαρίου 2018

Την 1η Ιανουαρίου 2018 ο αριθμός των ατόμων που διέμεναν σε κράτος μέλος της ΕΕ και είχαν ιθαγένεια τρίτης χώρας ανερχόταν σε 22,3 εκατομμύρια, αριθμός που αντιπροσωπεύει το 4,4 % του πληθυσμού της ΕΕ-28. Επιπλέον, την 1η Ιανουαρίου 2018 ζούσαν στα κράτη μέλη της ΕΕ 17,6 εκατομμύρια άτομα που είχαν την ιθαγένεια άλλου κράτους μέλους της ΕΕ.

Σε απόλυτους όρους, οι μεγαλύτεροι αριθμοί αλλοδαπών που ζούσαν την 1η Ιανουαρίου 2018 στα κράτη μέλη της ΕΕ καταγράφηκαν στη Γερμανία (9,7 εκατομμύρια), στο Ηνωμένο Βασίλειο (6,3 εκατομμύρια), στην Ιταλία (5,1 εκατομμύρια), στη Γαλλία (4,7 εκατομμύρια) και στην Ισπανία (4,6 εκατομμύρια). Οι αλλοδαποί σε αυτά τα πέντε κράτη μέλη αντιπροσώπευαν συνολικά το 76 % του συνολικού αριθμού αλλοδαπών που ζούσαν σε όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ, ενώ στα ίδια πέντε κράτη μέλη αναλογούσε το 63 % του πληθυσμού της ΕΕ-28.

Ο αλλοδαπός πληθυσμός αποτελείται από πολίτες τρίτων χωρών στα περισσότερα κράτη μέλη

Την 1η Ιανουαρίου 2018 το Βέλγιο, η Ιρλανδία, η Κύπρος, το Λουξεμβούργο, η Μάλτα, οι Κάτω Χώρες, η Αυστρία, η Ρουμανία, η Σλοβακία και το Ηνωμένο Βασίλειο ήταν τα μόνα κράτη μέλη της ΕΕ όπου οι αλλοδαποί ήταν κυρίως πολίτες άλλου κράτους μέλους. Αυτό σημαίνει ότι στα περισσότερα κράτη μέλη της ΕΕ η πλειονότητα των αλλοδαπών ήταν πολίτες τρίτων χωρών (βλ. πίνακα 5). Στην περίπτωση της Λετονίας και της Εσθονίας, το ποσοστό των πολιτών από τρίτες χώρες είναι ιδιαίτερα μεγάλο λόγω του υψηλού αριθμού των κατοίκων με καθεστώς μη υπηκόου (κυρίως πολιτών από την πρώην Σοβιετική Ένωση, οι οποίοι διαμένουν μόνιμα στις εν λόγω χώρες, αλλά δεν έχουν αποκτήσει καμία άλλη ιθαγένεια).

Σχήμα 5: Ποσοστό αλλοδαπών στον μόνιμο πληθυσμό, 1η Ιανουαρίου 2018
(%)
Πηγή: Eurostat (migr_pop1ctz)

Το υψηλότερο ποσοστό αλλοδαπού πληθυσμού καταγράφηκε στο Λουξεμβούργο, το δε χαμηλότερο στη Ρουμανία

Σε σχετικούς όρους, το κράτος μέλος της ΕΕ με το μεγαλύτερο ποσοστό αλλοδαπών ήταν το Λουξεμβούργο, αφού οι αλλοδαποί αντιστοιχούσαν στο 48 % του συνολικού πληθυσμού. Υψηλό ποσοστό αλλοδαπών πολιτών (10 % ή περισσότερο του διαμένοντος πληθυσμού) καταγράφηκε επίσης στην Κύπρο, στην Αυστρία, στην Εσθονία, στη Μάλτα, στη Λετονία, στο Βέλγιο, στην Ιρλανδία, και στη Γερμανία. Αντιθέτως, οι αλλοδαποί αντιπροσώπευαν λιγότερο από το 1 % του πληθυσμού στην Πολωνία και στη Ρουμανία (0,6 % και στις δύο χώρες), καθώς και στη Λιθουανία (0,9 %).

Πίνακας 5: Ετερόχθων πληθυσμός κατά χώρα γέννησης, 1η Ιανουαρίου 2018
Πηγή: Eurostat (migr_pop3ctb)

Την 1η Ιανουαρίου 2018 ζούσαν σε κράτη μέλη της ΕΕ 38,2 εκατομμύρια άτομα που είχαν γεννηθεί εκτός της ΕΕ-28, ενώ 21,8 εκατομμύρια άτομα ζούσαν σε κράτος μέλος της ΕΕ διαφορετικό από εκείνο όπου είχαν γεννηθεί. Μόνο στην Ιρλανδία, στην Κύπρο, στο Λουξεμβούργο, στην Ουγγαρία, στη Μάλτα και στη Σλοβακία ο αριθμός των ατόμων που είχαν γεννηθεί σε άλλα κράτη μέλη της ΕΕ υπερέβαινε τον αριθμό εκείνων που γεννήθηκαν εκτός της ΕΕ-28.

Πίνακας 6: Κύριες χώρες ιθαγένειας και γέννησης του αλλοδαπού/ετερόχθονος πληθυσμού, 1η Ιανουαρίου 2018
(σε απόλυτους αριθμούς και ως ποσοστό του συνολικού αλλοδαπού/ετερόχθονος πληθυσμού)
Πηγή: Eurostat (migr_pop1ctz) και (migr_pop3ctb)

Στον πίνακα 6 παρουσιάζονται συνοπτικά οι πέντε κύριες αλλοδαπές ιθαγένειες και ξένες χώρες γέννησης για τα κράτη μέλη της ΕΕ και της ΕΖΕΣ (για τα οποία είναι διαθέσιμα λεπτομερή στοιχεία).

Σχήμα 6: Αριθμός πολιτών της ΕΕ που έχουν τη συνήθη διαμονή τους στα υπόλοιπα κράτη μέλη της ΕΕ την 1η Ιανουαρίου 2018
(εκατομμύρια)
Πηγή: Eurostat (migr_pop1ctz)

Ρουμάνοι, Πολωνοί, Ιταλοί, Πορτογάλοι και Βρετανοί υπήκοοι ήταν οι πέντε κύριες αλλοδαπές ιθαγένειες πολιτών της ΕΕ που ζούσαν σε άλλα κράτη μέλη της ΕΕ το 2018 (Βλ. σχήμα 6).

Σχήμα 7: Ηλικιακή διάρθρωση των ημεδαπών και αλλοδαπών πληθυσμών, EΕ-28, 1η Ιανουαρίου 2018
(%)
Πηγή: Eurostat (migr_pop2ctz)

Οι αλλοδαποί πολίτες είναι νεότεροι από τους ημεδαπούς

Από την ανάλυση της ηλικιακής διάρθρωσης του πληθυσμού προκύπτει ότι, για το σύνολο της ΕΕ-28, ο αλλοδαπός πληθυσμός ήταν ηλικιακά νεότερος από τον πληθυσμό των ημεδαπών. Η κατανομή με βάση την ηλικία των αλλοδαπών δείχνει, συγκριτικά προς τους ημεδαπούς, μεγαλύτερα ποσοστά σχετικά νεαρών ενηλίκων σε ηλικία εργασίας. Την 1η Ιανουαρίου 2018 η μέση ηλικία του ημεδαπού πληθυσμού στην ΕΕ-28 ήταν 44 έτη, ενώ η μέση ηλικία των αλλοδαπών που ζούσαν στην ΕΕ ήταν 36 έτη.


Σχήμα 8: Αριθμός ατόμων που έχουν αποκτήσει την ιθαγένεια κράτους μέλους της ΕΕ, ΕΕ-28, 2009–17 (1 000)
Πηγή: Eurostat (migr_acq)


Aπόκτηση ιθαγένειας: Τα κράτη μέλη της ΕΕ χορήγησαν ιθαγένεια σε 825 χιλιάδες άτομα το 2017

Η απόκτηση ιθαγένειας μειώθηκε κατά 17 % το 2017


Τα άτομα που απέκτησαν την ιθαγένεια κράτους μέλους της ΕΕ το 2017 ήταν 825,4 χιλιάδες, αριθμός που αντιστοιχεί σε αύξηση 17 % σε σχέση με το 2016. Το 2017 ο μεγαλύτερος αριθμός ατόμων που απέκτησαν την ιθαγένεια καταγράφηκε στην Ιταλία: 146,6 χιλιάδες (ή 18 % του συνόλου της ΕΕ-28). Ακολουθούσαν το Ηνωμένο Βασίλειο (123,1 χιλιάδες), η Γερμανία (115,4 χιλιάδες), η Γαλλία (114,3 χιλιάδες) και η Σουηδία (68,9 χιλιάδες).

Σε απόλυτους όρους, η μεγαλύτερη αύξηση σε σύγκριση με το 2016 παρατηρήθηκε στη Σουηδία, όπου 7 600 περισσότεροι μόνιμοι κάτοικοι έλαβαν τη σουηδική ιθαγένεια· ακολουθούσε το Βέλγιο (5 500). Αντιθέτως, η μεγαλύτερη μείωση σε απόλυτους όρους παρατηρήθηκε στην Ισπανία (84 400 λιγότερα άτομα έλαβαν την ισπανική ιθαγένεια σε σχέση με το 2016), ενώ ακολουθούσαν η Ιταλία (55 000) και το Ηνωμένο Βασίλειο (26 300).

Πίνακας 7: Απόκτηση ιθαγένειας ανά ομάδα προηγούμενης ιθαγένειας στην ΕΕ-28 και στην ΕΖΕΣ, 2017
Πηγή: Eurostat (migr_acq)

Περίπου 673,0 χιλιάδες πολίτες τρίτων χωρών που διαμένουν σε κράτος μέλος της ΕΕ απέκτησαν την ιθαγένεια της ΕΕ το 2017, αριθμός που αντιστοιχεί σε μείωση κατά 22 % σε σχέση με το 2016. Ως εκ τούτου, οι πολίτες τρίτων χωρών αναλογούσαν στο 82 % όλων των ατόμων που απέκτησαν την ιθαγένεια κράτους μέλους της ΕΕ το 2017. Αυτοί οι νέοι πολίτες της ΕΕ-28 προέρχονταν κυρίως από την Αφρική (27 % του συνολικού αριθμού ατόμων που απέκτησαν την ιθαγένεια κράτους μέλους), από χώρες της Ευρώπης που δεν είναι μέλη της ΕΕ-28 (21 %), από την Ασία (21 %) και από τη Βόρεια και Νότια Αμερική (11 %). Οι πολίτες κρατών μελών της ΕΕ που απέκτησαν την ιθαγένεια άλλου κράτους μέλους της ΕΕ ανέρχονταν σε 137,8 χιλιάδες άτομα, αριθμός που αντιστοιχεί στο 17 % του συνόλου. Σε απόλυτους όρους, οι κυριότερες ομάδες πολιτών της ΕΕ-28 που απέκτησαν την ιθαγένεια άλλου κράτους μέλους της ΕΕ ήταν Ρουμάνοι που έγιναν υπήκοοι της Ιταλίας (8,0 χιλιάδες άτομα) ή της Γερμανίας (4,3 χιλιάδες άτομα), Πολωνοί που έγιναν υπήκοοι του Ηνωμένου Βασιλείου (7,1 χιλιάδες άτομα) ή της Γερμανίας (6,3 χιλιάδες άτομα), Βρετανοί που έγιναν υπήκοοι της Γερμανίας (6,9 χιλιάδες άτομα) ή της Γαλλίας (1,7 χιλιάδες άτομα), Ιταλοί που έγιναν υπήκοοι της Γερμανίας (4,2 χιλιάδες άτομα) ή του Ηνωμένου Βασιλείου (3,5 χιλιάδες άτομα).

Στο Λουξεμβούργο και στην Ουγγαρία οι περισσότερες περιπτώσεις απόκτησης ιθαγένειας αφορούν υπηκόους άλλου κράτους μέλους της ΕΕ. Στην περίπτωση του Λουξεμβούργου, οι Πορτογάλοι πολίτες αντιπροσώπευαν το μεγαλύτερο ποσοστό, ακολουθούμενοι από τους Γάλλους, τους Βρετανούς, τους Ιταλούς και τους Βέλγους πολίτες, ενώ στην περίπτωση της Ουγγαρίας οι υπήκοοι χωρών της ΕΕ που απέκτησαν την ιθαγένεια ήταν σχεδόν αποκλειστικά Ρουμάνοι.

Όπως τα προηγούμενα έτη, η μεγαλύτερη ομάδα νέων υπηκόων στα κράτη μέλη της ΕΕ το 2017 ήταν πολίτες του Μαρόκου (67,9 χιλιάδες, που αντιστοιχούν στο 8,2 % όλων των περιπτώσεων απόκτησης ιθαγένειας), ακολουθούμενοι από πολίτες της Αλβανίας (58,9 thousand, ή 7,1 %), της Ινδίας (31,6 χιλιάδες, ή 3,8 %), της Τουρκίας (29,9 χιλιάδες, ή 3,6 %) και του Πακιστάν (23,1 χιλιάδες, ή 2,8 %). Σε σύγκριση με το 2016, ο αριθμός των Μαροκινών πολιτών που απέκτησαν την ιθαγένεια κράτους μέλους της ΕΕ μειώθηκε κατά 33 %. Η πλειονότητα των Μαροκινών απέκτησαν τη νέα τους ιθαγένεια στην Ιταλία (33 %), στην Ισπανία (25 %) ή στη Γαλλία (25 %), ενώ οι περισσότεροι Αλβανοί απέκτησαν ελληνική ιθαγένεια (51 %) ή ιταλική ιθαγένεια (46 %). Η πλειονότητα των Ινδών (52 %) απέκτησαν βρετανική ιθαγένεια, σχεδόν το ήμισυ των Τούρκων απέκτησαν γερμανική ιθαγένεια (50 %) και σχεδόν το ήμισυ των Πακιστανών απέκτησαν βρετανική ιθαγένεια (45 %).


Σχήμα 9: Ποσοστό πολιτογράφησης (απόκτηση ιθαγένειας ανά 100 αλλοδαπούς κατοίκους), 2017
Πηγή: Eurostat (migr_acq)και (migr_pop1ctz)

Τα υψηλότερα ποσοστά πολιτογράφησης καταγράφηκαν στη Σουηδία και στη Ρουμανία

Ένας δείκτης που χρησιμοποιείται συνήθως είναι το «ποσοστό πολιτογράφησης», το οποίο ορίζεται ως ο λόγος του συνολικού αριθμού των ιθαγενειών που χορηγήθηκαν προς το απόθεμα των αλλοδαπών κατοίκων στην αρχή του έτους. Το κράτος μέλος της ΕΕ με το υψηλότερο ποσοστό πολιτογράφησης το 2017 ήταν η Σουηδία (8,2 περιπτώσεις ανά 100 αλλοδαπούς κατοίκους), ακολουθούμενη από τη Ρουμανία και τη Φινλανδία (με 5,9 και 5,0 περιπτώσεις ανά 100 αλλοδαπούς κατοίκους, αντίστοιχα).


Πηγές στοιχείων

Η μέτρηση της εξερχόμενης μετανάστευσης είναι ιδιαίτερα δύσκολη. Είναι πιο δύσκολο να παρακολουθούνται τα άτομα που εγκαταλείπουν μια χώρα από εκείνα που φθάνουν, επειδή πολύ συχνά για έναν μετανάστη είναι πολύ πιο σημαντικό να επικοινωνήσει με τις αρχές της χώρας υποδοχής για τη μετανάστευσή του, παρά με τις αρχές της χώρας από την οποία αποχωρεί. Αυτό συνέβη σε πολλές χώρες, όπως επιβεβαιώθηκε από μια συγκριτική ανάλυση των στοιχείων που υπέβαλαν τα κράτη μέλη της ΕΕ το 2017 όσον αφορά την εισερχόμενη και την εξερχόμενη μετανάστευση (συγκριτικές στατιστικές).

Η Eurostat παράγει στατιστικές για ένα φάσμα θεμάτων που σχετίζονται με τις διεθνείς μεταναστευτικές ροές, τα αποθέματα πληθυσμού αλλοδαπών και την απόκτηση ιθαγένειας. Τα στοιχεία συλλέγονται σε ετήσια βάση και υποβάλλονται στην Eurostat από τις εθνικές στατιστικές αρχές των κρατών μελών της ΕΕ.

Νομικές πηγές

Από το 2008 η συγκέντρωση των στοιχείων σχετικά με τη μετανάστευση και τη διεθνή προστασία βασίζεται στον κανονισμό 862/2007, ενώ η ανάλυση και η σύνθεση των ομάδων χωρών της ΕΕ, της ΕΖΕΣ και των υποψήφιων χωρών την 1η Ιανουαρίου του έτους αναφοράς παρέχονται στον εκτελεστικό κανονισμό 351/2010. Ο κανονισμός αυτός καθορίζει ένα βασικό σύνολο στατιστικών για τις διεθνείς μεταναστευτικές ροές, τα αποθέματα αλλοδαπού πληθυσμού, την απόκτηση ιθαγένειας, τις άδειες διαμονής, το άσυλο και τα μέτρα για την καταπολέμηση της παράνομης εισόδου και παραμονής. Παρόλο που τα κράτη μέλη της ΕΕ μπορούν να συνεχίσουν να χρησιμοποιούν οποιεσδήποτε πηγές δεδομένων θεωρούν κατάλληλες με βάση την εθνική διαθεσιμότητα και πρακτική, οι στατιστικές που συλλέγονται σύμφωνα με τον εν λόγω κανονισμό πρέπει να βασίζονται σε κοινούς ορισμούς και έννοιες. Τα περισσότερα κράτη μέλη της ΕΕ βασίζουν τις στατιστικές τους σε πηγές διοικητικών δεδομένων όπως τα μητρώα πληθυσμού, τα μητρώα αλλοδαπών, τα μητρώα αδειών διαμονής ή εργασίας, τα μητρώα ασφάλισης υγείας και τα φορολογικά μητρώα. Ορισμένες χώρες χρησιμοποιούν στατιστικές αντιπαραβολής, δειγματοληπτικές έρευνες ή μεθόδους εκτιμήσεων για την παραγωγή στατιστικών σχετικά με τη μετανάστευση. Η εφαρμογή του κανονισμού αναμένεται να οδηγήσει σε μεγαλύτερη διαθεσιμότητα και συγκρισιμότητα των στατιστικών σχετικά με τη μετανάστευση.

Όπως ορίζεται στο άρθρο 2 παράγραφος 1 στοιχεία α), β) και γ) του κανονισμού 862/2007, οι εισερχόμενοι μετανάστες που διαμένουν (ή που αναμένεται να διαμένουν) στην επικράτεια ενός κράτους μέλους της ΕΕ για περίοδο τουλάχιστον 12 μηνών καταγράφονται, όπως ακριβώς και οι εξερχόμενοι μετανάστες που ζουν στο εξωτερικό για περισσότερο από 12 μήνες. Ως εκ τούτου, τα στοιχεία που συλλέγει η Eurostat αφορούν τη μετανάστευση γιαπερίοδο 12 μηνών ή περισσότερο: κατά συνέπεια, στους μετανάστες περιλαμβάνονται τα άτομα που έχουν μεταναστεύσει για περίοδο ενός έτους ή περισσότερο, καθώς και τα άτομα που έχουν μεταναστεύσει σε μόνιμη βάση. Τα στοιχεία σχετικά με την απόκτηση ιθαγένειας συλλέγονται από την Eurostat δυνάμει των διατάξεων του άρθρου 3 παράγραφος 1 στοιχείο δ) του κανονισμού 862/2007, το οποίο ορίζει ότι: «Τα κράτη μέλη παρέχουν στην Επιτροπή (Eurostat) στατιστικά στοιχεία σχετικά με τον αριθμό (…) των προσώπων που έχουν τη συνήθη διαμονή τους στην επικράτεια του κράτους μέλους και έχουν αποκτήσει κατά τη διάρκεια του έτους αναφοράς την υπηκοότητα του κράτους μέλους (…) κατά (…) την προηγούμενη υπηκοότητα των συγκεκριμένων προσώπων και κατά το αν τα πρόσωπα ήταν προηγουμένως απάτριδες».

Ορισμοί

Ηλικία: Σε σχέση με τους ορισμούς ηλικίας για τις μεταναστευτικές ροές, σημειώνεται ότι τα στοιχεία για το 2017 αφορούν την ηλικία που ο απαντήσας έχει συμπληρώσει ή πρόκειται να συμπληρώσει στο τέλος του έτους αναφοράς, για όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ, με εξαίρεση την Ιρλανδία, την Ελλάδα, την Αυστρία, τη Μάλτα, τη Ρουμανία, τη Σλοβενία και το Ηνωμένο Βασίλειο (όπου τα στοιχεία αφορούν την ηλικία που έχει συμπληρώσει ή πρόκειται να συμπληρώσει ο απαντήσας στα γενέθλιά του). Σε σχέση με τους ορισμούς ηλικίας για την απόκτηση ιθαγένειας, σημειώνεται ότι τα στοιχεία για το 2017 αφορούν την ηλικία που ο απαντήσας έχει συμπληρώσει ή πρόκειται να συμπληρώσει στο τέλος του έτους αναφοράς για όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ, με εξαίρεση τη Γερμανία, την Ιρλανδία, την Αυστρία, τη Λιθουανία, τη Μάλτα, τη Ρουμανία, τη Σλοβενία και το Ηνωμένο Βασίλειο (όπου τα στοιχεία αφορούν την ηλικία που ο απαντήσας έχει συμπληρώσει ή πρόκειται να συμπληρώσει στα γενέθλιά του).

Κράτη μέλη και χώρες ΕΖΕΣ με βάση τη συμπερίληψη/εξαίρεση αιτούντων άσυλο και προσφύγων στα στοιχεία σχετικά με τον πληθυσμό που διαβιβάζονται στη Eurostat στο πλαίσιο της συλλογής ενοποιημένων δημογραφικών στοιχείων για το έτος αναφοράς 2017

Πληθυσμός την 01.01.2018 Περιλαμβάνεται Εξαιρείται
Αιτούντες άσυλο που έχουν τη συνήθη διαμονή τους για τουλάχιστον 12 μήνες Βέλγιο, Γερμανία, Εσθονία, Ιρλανδία, Ελλάδα, Ισπανία, Γαλλία, Ιταλία, Κύπρος, Λουξεμβούργο, Κάτω Χώρες, Αυστρία, Πορτογαλία, Ηνωμένο Βασίλειο, Νορβηγία, Ελβετία Βουλγαρία, Τσεχική Δημοκρατία, Δανία, Κροατία, Λετονία, Λιθουανία, Ουγγαρία, Μάλτα, Πολωνία, Ρουμανία, Σλοβενία, Σλοβακία, Φινλανδία, Σουηδία, Ισλανδία, Λιχτενστάιν
Πρόσφυγες που έχουν τη συνήθη διαμονή τους για τουλάχιστον 12 μήνες Βέλγιο, Βουλγαρία, Τσεχική Δημοκρατία, Δανία, Γερμανία, Εσθονία, Ιρλανδία, Ελλάδα, Ισπανία, Γαλλία, Κροατία, Ιταλία, Κύπρος, Λετονία, Λιθουανία, Λουξεμβούργο, Ουγγαρία, Μάλτα, Κάτω Χώρες, Αυστρία, Πολωνία, Πορτογαλία, Ρουμανία, Σλοβενία, Σλοβακία, Φινλανδία, Σουηδία, Ηνωμένο Βασίλειο, Ισλανδία, Λιχτενστάιν, Νορβηγία, Ελβετία

Σημείωση: Νορβηγία (δεν συμπεριλαμβάνονται οι αιτούντες άσυλο και οι πρόσφυγες χωρίς άδεια διαμονής)


Κράτη μέλη και χώρες ΕΖΕΣ με βάση τη συμπερίληψη/εξαίρεση αιτούντων άσυλο και προσφύγων στα στοιχεία σχετικά με τη μετανάστευση που διαβιβάζονται στη Eurostat στο πλαίσιο της συλλογής ενοποιημένων δημογραφικών στοιχείων για το έτος αναφοράς 2017

Μετανάστευση για το 2017 Συμπεριλαμβάνεται Εξαιρείται
Αιτούντες άσυλο που έχουν τη συνήθη διαμονή τους για τουλάχιστον 12 μήνες Βέλγιο, Γερμανία, Εσθονία, Ελλάδα, Ισπανία, Γαλλία, Ιταλία, Κύπρος, Λουξεμβούργο, Κάτω Χώρες, Αυστρία, Πορτογαλία, Ηνωμένο Βασίλειο, Ελβετία, Νορβηγία Βουλγαρία, Τσεχική Δημοκρατία, Δανία, Ιρλανδία, Κροατία, Λετονία, Λιθουανία, Ουγγαρία, Μάλτα, Πολωνία, Ρουμανία, Σλοβενία, Σλοβακία, Φινλανδία, Σουηδία, Ισλανδία, Λιχτενστάιν
Πρόσφυγες που έχουν τη συνήθη διαμονή τους για τουλάχιστον 12 μήνες Βέλγιο, Βουλγαρία, Τσεχική Δημοκρατία, Δανία, Γερμανία, Εσθονία, Ιρλανδία, Ελλάδα, Ισπανία, Γαλλία, Κροατία, Ιταλία, Κύπρος, Λετονία, Λιθουανία, Λουξεμβούργο, Ουγγαρία, Μάλτα, Κάτω Χώρες, Αυστρία, Πολωνία, Πορτογαλία, Ρουμανία, Σλοβενία, Σλοβακία, Φινλανδία, Σουηδία, Ηνωμένο Βασίλειο, Ισλανδία, Λιχτενστάιν, Νορβηγία, Ελβετία

Σημείωση: Νορβηγία (δεν συμπεριλαμβάνονται οι αιτούντες άσυλο και οι πρόσφυγες χωρίς άδεια διαμονής)· Ιρλανδία (δεν συμπεριλαμβάνονται οι πρόσφυγες που δεν κατοικούν σε ιδιωτικό νοικοκυριό)

Πρόσφυγας: Ο όρος δεν αναφέρεται μόνο σε άτομα στα οποία έχει χορηγηθεί καθεστώς πρόσφυγα (όπως ορίζεται στο άρθρο 2 στοιχείο ε) της οδηγίας 2011/95/ΕΚ κατά την έννοια του άρθρου 1 της σύμβασης της Γενεύης σχετικά με το καθεστώς των προσφύγων της 28ης Ιουλίου 1951, όπως τροποποιήθηκε από το πρωτόκολλο της Νέας Υόρκης της 31ης Ιανουαρίου 1967) αλλά και σε άτομα στα οποία έχει παρασχεθεί επικουρική προστασία (όπως ορίζεται στο άρθρο 2 στοιχείο ζ) της οδηγίας 2011/95/EΚ) καθώς και σε άτομα που καλύπτονται από απόφαση χορήγησης έγκρισης παραμονής για ανθρωπιστικούς λόγους σύμφωνα με το εθνικό δίκαιο που διέπει τη διεθνή προστασία.

Aιτών άσυλο: Οι αιτήσεις ασύλου που υποβάλλονται για πρώτη φορά αφορούν συγκεκριμένη χώρα και δεν υπόκεινται σε χρονικά όρια. Ως εκ τούτου, ένας αιτών άσυλο μπορεί να υποβάλει αίτηση για πρώτη φορά σε συγκεκριμένη χώρα και, στη συνέχεια, να υποβάλει αίτηση ξανά για πρώτη φορά σε άλλη χώρα. Σε περίπτωση που ένας αιτών άσυλο υποβάλει εκ νέου αίτηση στην ίδια χώρα μετά από οποιοδήποτε χρονικό διάστημα, δεν θεωρείται ξανά ως αιτών άσυλο για πρώτη φορά.

Ποσοστό πολιτογράφησης: Ο όρος «ποσοστό πολιτογράφησης» πρέπει να χρησιμοποιείται με προσοχή, επειδή ο αριθμητής περιλαμβάνει όλους τους τρόπους απόκτησης και όχι μόνο την πολιτογράφηση επιλέξιμων διαμενόντων αλλοδαπών, ενώ ο παρονομαστής περιλαμβάνει όλους τους αλλοδαπούς και όχι τους αλλοδαπούς που είναι επιλέξιμοι για πολιτογράφηση.

Πλαίσιο

Οι πολίτες των κρατών μελών της ΕΕ έχουν το δικαίωμα της ελεύθερης διακίνησης και ελεύθερης κυκλοφορίας εντός των εσωτερικών συνόρων της Ένωσης. Οι πολιτικές μετανάστευσης στην ΕΕ σχετικά με τους πολίτες τρίτων χωρών ασχολούνται όλο και περισσότερο με την προσέλκυση ενός συγκεκριμένου προφίλ μεταναστών, που πολλές φορές υπαγορεύεται από την ανάγκη να καλυφθούν ορισμένες ελλείψεις σε συγκεκριμένες δεξιότητες. Η επιλογή μπορεί να γίνεται με βάση την άριστη γνώση της γλώσσας, την επαγγελματική πείρα, την εκπαίδευση και την ηλικία. Εναλλακτικά, η επιλογή μπορεί να γίνεται από τους ίδιους τους εργοδότες, ώστε οι μετανάστες να έχουν ήδη θέση εργασίας μόλις φθάνουν στη χώρα προορισμού τους.

Εκτός από τις πολιτικές που ενθαρρύνουν την πρόσληψη εργατικού δυναμικού, η πολιτική για την εισερχόμενη μετανάστευση εστιάζεται συχνά σε δύο τομείς: στην πρόληψη της αυθαίρετης μετανάστευσης και της παράνομης απασχόλησης μεταναστών που δεν έχουν άδεια εργασίας, καθώς και στην προώθηση της ένταξης των μεταναστών στην κοινωνία. Στην ΕΕ έχουν κινητοποιηθεί σημαντικοί πόροι για την καταπολέμηση των δικτύων παράνομης διακίνησης ανθρώπων.

Στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, αρμόδια για την ευρωπαϊκή μεταναστευτική πολιτική είναι η Γενική Διεύθυνση Μετανάστευσης και Εσωτερικών Υποθέσεων. Το 2005 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ξεκίνησε νέο δημόσιο διάλογο για την ανάγκη θέσπισης μιας κοινής σειράς κανόνων για την είσοδο των οικονομικών μεταναστών μέσω Πράσινης Βίβλου για μια κοινοτική προσέγγιση της διαχείρισης της οικονομικής μετανάστευσης [COM(2004) 811 τελικό] που οδήγησε στη θέσπιση σχεδίου πολιτικής για τη νόμιμη μετανάστευση [COM(2005) 669 τελικό] στα τέλη του 2005. Τον Ιούλιο του 2006 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση για τις προτεραιότητες πολιτικής για την καταπολέμηση της παράνομης μετανάστευσης υπηκόων τρίτων χωρών [COM(2006) 402 τελικό], με σκοπό την εξεύρεση ισορροπίας μεταξύ της ασφάλειας και των βασικών δικαιωμάτων των φυσικών προσώπων σε όλα τα στάδια της παράνομης μετανάστευσης. Τον Σεπτέμβριο του 2007 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε τηντρίτη ετήσια έκθεσή της για τη μετανάστευση και την ένταξη [COM(2007) 512 τελικό]. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, σε ανακοίνωσή της που εκδόθηκε τον Οκτώβριο του 2008, τόνισε τη σημασία της ενίσχυσης της παγκόσμιας προσέγγισης της μετανάστευσης: βελτίωση του συντονισμού, της συνοχής και των συνεργειών [COM(2008) 611 τελικό] ως πτυχής της εξωτερικής και της αναπτυξιακής πολιτικής. Το πρόγραμμα της Στοκχόλμης, που θεσπίστηκε από τους αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων της ΕΕ τον Δεκέμβριο του 2009, διαμόρφωσε ένα πλαίσιο και μια σειρά αρχών για την χάραξη ευρωπαϊκών πολιτικών σε θέματα δικαιοσύνης και εσωτερικών υποθέσεων για την περίοδο 2010 έως 2014· τα θέματα που αφορούν τη μετανάστευση συνιστούν κομβικό μέρος αυτού του προγράμματος. Προκειμένου να υλοποιηθούν οι αλλαγές που έχουν συμφωνηθεί, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή το 2010 ενέκρινε σχέδιο δράσης για την εφαρμογή του προγράμματος της Στοκχόλμης – Για ένα χώρο ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης στην υπηρεσία των πολιτών της Ευρώπης [COM(2010) 171 τελικό].

Τον Μάιο του 2013 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε την «έκθεση 2013 για την ιθαγένεια της ΕΕ» [COM(2013) 269 final]. Στην έκθεση σημειώνεται ότι η ιθαγένεια της ΕΕ παρέχει νέα δικαιώματα και νέες ευκαιρίες. Η ελεύθερη κυκλοφορία και διαβίωση στο εσωτερικό της ΕΕ συνιστά το δικαίωμα που συνδέεται στενότερα με την ιθαγένεια της ΕΕ. Με βάση τη σύγχρονη τεχνολογία και με δεδομένο το γεγονός ότι σήμερα τα ταξίδια είναι ευκολότερα, η ελεύθερη κυκλοφορία επιτρέπει στους Ευρωπαίους να διευρύνουν τους ορίζοντές τους πέρα από τα εθνικά σύνορα, να αφήνουν τη χώρα τους για μικρότερα ή μεγαλύτερα χρονικά διαστήματα, να κυκλοφορούν μεταξύ των χωρών της ΕΕ για λόγους εργασίας, σπουδών και κατάρτισης, να ταξιδεύουν για επαγγελματικούς λόγους ή για λόγους αναψυχής ή για να κάνουν διασυνοριακές αγορές. Η ελεύθερη κυκλοφορία αυξάνει δυνητικά τις κοινωνικές και πολιτισμικές αλληλεπιδράσεις εντός της ΕΕ και δημιουργεί στενότερους δεσμούς μεταξύ των πολιτών της ΕΕ. Επιπλέον, μπορεί να αποφέρει αμοιβαία οικονομικά οφέλη στις επιχειρήσεις και τους καταναλωτές, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που παραμένουν στη χώρα τους, αφού τα εσωτερικά εμπόδια αίρονται συστηματικά.

Στις 13 Μαΐου 2015 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε Ευρωπαϊκό πρόγραμμα δράσης για τη μετανάστευση [COM(2015) 240 final] (στα αγγλικά), στο οποίο περιγράφονται τα άμεσα μέτρα που θα ληφθούν προκειμένου να αντιμετωπιστεί η κρίση που επικρατεί στη Μεσόγειο, καθώς και τα βήματα που πρέπει να γίνουν τα επόμενα χρόνια για την καλύτερη διαχείριση όλων των πτυχών της μετανάστευσης.

Τον Aπρίλιο του 2017 δημοσιεύτηκε η ετήσια έκθεση για τη μετανάστευση και το άσυλο (2016) του ευρωπαϊκού δικτύου μετανάστευσης. Η έκθεση παρέχει επισκόπηση των κυριότερων νομικών και πολιτικών εξελίξεων που συντελούνται σε ολόκληρη την ΕΕ και εντός των συμμετεχουσών χωρών. Πρόκειται για ένα συγκεφαλαιωτικό έγγραφο, το οποίο καλύπτει όλες τις πτυχές της πολιτικής μετανάστευσης και ασύλου της γενικής διεύθυνσης Μετανάστευσης και Εσωτερικών Υποθέσεων και των οργανισμών της ΕΕ.

Στις 15 Νοεμβρίου 2017 το επικαιροποιημένο ευρωπαϊκό πρόγραμμα δράσης για τη μετανάστευση επικεντρώθηκε στην προσφυγική κρίση, την κοινή πολιτική θεωρήσεων και το Σένγκεν. Τα θέματα περιλάμβαναν τις επανεγκαταστάσεις και τις μετεγκαταστάσεις, τη χρηματοδοτική στήριξη προς την Ελλάδα και την Ιταλία, καθώς και τις εγκαταστάσεις για τους πρόσφυγες. Μεταξύ των στόχων ήταν η παροχή στους πρόσφυγες της δυνατότητας να φτάσουν στην Ευρώπη μέσω νόμιμων και ασφαλών οδών, διασφαλίζοντας ότι η ευθύνη της μετεγκατάστασης μοιράζεται δίκαια μεταξύ των κρατών μελών, ενσωματώνοντας τους μετανάστες σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο.

Στις 24 Ιουλίου 2018 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε δύο ενημερωτικά δελτία που τονίζουν τη σημασία της συνεργασίας και της αποδοτικότητας. Η ανάπτυξη ελεγχόμενων κέντρων στα εδάφη της ΕΕ θα βασίζεται σε μια προσέγγιση κοινών προσπαθειών με τα κράτη μέλη. Η έννοια των περιφερειακών πλατφορμών αποβίβασης προϋποθέτει στενή συνεργασία με τις σχετικές τρίτες χώρες.

Στις 4 Δεκεμβρίου 2018 η Επιτροπή δημοσίευσε έκθεση προόδου σχετικά με την εφαρμογή του ευρωπαϊκού προγράμματος δράσης για τη μετανάστευση, όπου εξετάζεται η πρόοδος που σημειώθηκε και οι ελλείψεις στην εφαρμογή του ευρωπαϊκού προγράμματος δράσης για τη μετανάστευση. Εστιάζοντας στον τρόπο με τον οποίο η κλιματική αλλαγή, η δημογραφία και οικονομικοί παράγοντες δημιουργούν νέους λόγους που ωθούν τους ανθρώπους να μεταναστεύσουν, η έκθεση επιβεβαίωσε ότι οι παράγοντες που ευθύνονται για τη μεταναστευτική πίεση στην Ευρώπη είναι διαρθρωτικοί, καθιστώντας έτσι ακόμη πιο αναγκαία την αποτελεσματική και ενιαία αντιμετώπιση του προβλήματος.

Ορισμένα από τα σημαντικότερα νομοθετικά κείμενα που έχουν εκδοθεί στον τομέα της εισερχόμενης μετανάστευσης είναι τα εξής:

  • άρθρο 20 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης ενωσιακή νομοθεσία για τους πολίτες της ΕΕ·
  • άρθρο 21 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τους πολίτες της ΕΕ·
  • άρθρο 79 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τους συνοριακούς ελέγχους, το άσυλο και τη μετανάστευση υπηκόων τρίτων χωρών·
  • Οδηγία 2003/09/EΚ σχετικά με τις ελάχιστες απαιτήσεις για την υποδοχή των αιτούντων άσυλο στα κράτη μέλη·
  • Οδηγία 2003/86/EΚ σχετικά με το δικαίωμα οικογενειακής επανένωσης·
  • Οδηγία 2003/109/EΚ σχετικά με το καθεστώς υπηκόων τρίτων χωρών οι οποίοι είναι επί μακρόν διαμένοντες·
  • Οδηγία 2003/110/EΚ όσον αφορά τη συνδρομή κατά τη διέλευση σε περίπτωση απομάκρυνσης διά της αεροπορικής οδού·
  • Οδηγία 2004/38/EΚ σχετικά με το δικαίωμα των πολιτών της Ένωσης και των μελών των οικογενειών τους να κυκλοφορούν και να διαμένουν ελεύθερα στην επικράτεια των κρατών μελών·
  • Oδηγία 2004/81/EΚ για τα θύματα εμπορίας ανθρώπων·
  • Οδηγία 2004/82/EΚ σχετικά με την υποχρέωση των μεταφορέων να κοινοποιούν τα στοιχεία των επιβατών·
  • Oδηγία 2004/83/EΚ για θέσπιση ελάχιστων απαιτήσεων για την αναγνώριση και το καθεστώς των υπηκόων τρίτων χωρών ή των απάτριδων ως προσφύγων ή ως προσώπων που χρήζουν διεθνούς προστασίας για άλλους λόγους·
  • Οδηγία 2004/114/EΚ σχετικά με τις προϋποθέσεις εισδοχής υπηκόων τρίτων χωρών με σκοπό τις σπουδές, την ανταλλαγή μαθητών, την άμισθη πρακτική άσκηση ή την εθελοντική υπηρεσία·
  • Oδηγία 2005/71/EΚ σχετικά με ειδική διαδικασία εισδοχής υπηκόων τρίτων χωρών για σκοπούς επιστημονικής έρευνας·
  • Οδηγία 2008/115/EΚ σχετικά με την επιστροφή των παρανόμως διαμενόντων υπηκόων τρίτων χωρών·
  • Οδηγία 2009/50/EΚ σχετικά με τις προϋποθέσεις εισόδου και διαμονής υπηκόων τρίτων χωρών με σκοπό την απασχόληση υψηλής ειδίκευσης.
  • Oδηγία 2009/52/EΚ σχετικά με την επιβολή ελάχιστων προτύπων όσον αφορά τις κυρώσεις και τα μέτρα κατά των εργοδοτών που απασχολούν παράνομα διαμένοντες υπηκόους τρίτων χωρών·
  • Οδηγία 2011/95/EΚ σχετικά με τις απαιτήσεις για την αναγνώριση των υπηκόων τρίτων χωρών ή των απάτριδων ως δικαιούχων διεθνούς προστασίας, για ένα ενιαίο καθεστώς για τους πρόσφυγες που δικαιούνται επικουρική προστασία και για το περιεχόμενο της παρεχόμενης προστασίας·
  • Οδηγία 2011/98/EΕ σχετικά με ενιαία διαδικασία υποβολής αίτησης για τη χορήγηση στους υπηκόους τρίτων χωρών ενιαίας άδειας διαμονής και εργασίας στην επικράτεια κράτους μέλους και σχετικά με κοινό σύνολο δικαιωμάτων για τους εργαζομένους από τρίτες χώρες που διαμένουν νομίμως σε κράτος μέλος·
  • Οδηγία 2013/32/EΕ σχετικά με κοινές διαδικασίες για τη χορήγηση και ανάκληση του καθεστώτος διεθνούς προστασίας·
  • Οδηγία 2013/33/EΕ σχετικά με τις απαιτήσεις για την υποδοχή των αιτούντων διεθνή προστασία·
  • Οδηγία 2014/36/EΕ σχετικά με τους εποχιακούς εργαζομένους·
  • Οδηγία 2014/54/EΕ περί μέτρων που διευκολύνουν την άσκηση των δικαιωμάτων των εργαζομένων στο πλαίσιο της ελεύθερης κυκλοφορίας των εργαζομένων·
  • Οδηγία 2014/66/EΕ σχετικά με τις προϋποθέσεις εισόδου και διαμονής υπηκόων τρίτων χωρών στο πλαίσιο ενδοεταιρικής μετάθεσης·
  • Οδηγία 2014/67/EΕ σχετικά με την απόσπαση εργαζομένων·
  • Οδηγία 2016/801/ΕΕ σχετικά με τις προϋποθέσεις εισόδου και διαμονής υπηκόων τρίτων χωρών με σκοπό την έρευνα, τις σπουδές, την πρακτική άσκηση, την εθελοντική υπηρεσία, τις ανταλλαγές μαθητών ή τα εκπαιδευτικά προγράμματα και την απασχόληση των εσωτερικών άμισθων βοηθών (au pair)·

Νομοθετικά έγγραφα - European Agenda on Migration (στα αγγλικά)

Δημοσιεύσεις στον Τύπο - European Agenda on Migration (στα αγγλικά)

Άμεση πρόσβαση σε
Άλλα άρθρα
Πίνακες
Βάση δεδομένων
Θεματική ενότητα
Δημοσιεύσεις
Μεθοδολογία
Νομοθεσία
Απεικονίσεις
Εξωτερικοί σύνδεσμοι






Στοιχεία για τη μετανάστευση και την απόκτηση ιθαγένειας
International migration (t_migr_int)
Immigration (tps00176)
Emigration (tps00177)
Acquisition of citizenship (tps00024)
Population (t_demo_pop)
Population without the citizenship of the reporting country (tps00157)
Foreign-born population (tps00178)
Acquisition of citizenship (tps00024)
Στοιχεία για τη μετανάστευση και τον μεταναστευτικό πληθυσμό
Immigration (migr_immi)
Immigration by age and sex (migr_imm8)
Immigration by five year age group, sex, and citizenship (migr_imm1ctz)
Immigration by five year age group, sex and country of birth (migr_imm3ctb)
Immigration by age , sex and broad group of citizenship (migr_imm2ctz)
Immigration by age, sex and broad group of country of birth (migr_imm4ctb)
Immigration by sex, citizenship and broad group of country of birth (migr_imm6ctz)
Immigration by sex, country of birth and broad group of citizenship (migr_imm7ctb)
Immigration by five year age group, sex, and country of previous residence (migr_imm5prv)
Immigration by age group, sex and level of human development of the country of citizenship (migr_imm9ctz)
Immigration by age group, sex and level of human development of the country of birth (migr_imm10ctb)
Immigration by age group, sex and level of human development of the country of previous residence (migr_imm11prv)
Emigration (migr_emi)
Emigration by age and sex (migr_emi2)
Emigration by five year age group, sex and citizenship (migr_emi1ctz)
Emigration by five year age group, sex and country of birth (migr_emi4ctb)
Emigration by five year age group, sex, and country of next usual residence (migr_emi3nxt)
Acquisition and loss of citizenship (migr_acqn)
Acquisition of citizenship by sex, age group and former citizenship (migr_acq)
Residents who acquired citizenship as a share of residents non-citizens by former citizenship and sex(%) (migr_acqs)
Acquisition of citizenship by sex, age group and level of human development of former citizenship (migr_acq1ctz)
Loss of citizenship by sex and new citizenship (migr_lct)
Population (demo_pop)
Population on 1 January by age, sex and broad group of citizenship (migr_pop2ctz)
Population on 1 January by age group, sex and citizenship (migr_pop1ctz)
Population on 1 January by age group, sex and country of birth (migr_pop3ctb)
Population on 1 January by age, sex and broad group of country of birth (migr_pop4ctb)
Population on 1 January by sex, citizenship and broad group of country of birth (migr_pop5ctz)
Population on 1 January by sex, country of birth and broad group of citizenship (migr_pop6ctb)
Population on 1 January by age group, sex and level of human development of the country of citizenship (migr_pop7ctz)
Population on 1 January by age group, sex and level of human development of the country of birth (migr_pop8ctb)
EU and EFTA citizens who are usual residents in another EU/EFTA country as of 1 January (migr_pop9ctz)