Nieuws over het portaal


Een voorbeeld van overzeese samenwerking – Helsinki-Tallinn

Het is waar dat de hoofdsteden van Finland en Estland heel dicht bij elkaar liggen, niet alleen in geografisch opzicht maar ook cultureel. Een inwoner van Tallinn hoeft alleen maar een 80 kilometer lange strook van de Finse Golf die de twee steden scheidt, per veerboot over te steken om in minder dan anderhalf uur in het “naburige” Helsinki te arriveren. Sterke banden en een permanente uitwisseling tussen de twee steden liggen dan ook voor de hand.

Deze geografische nabijheid en culturele, historische en taalkundige verwantschap zijn een sterke prikkel om op economisch en sociaal gebied samen te werken, waarbij einddoel is het bevorderen van de ontwikkeling van dit gebied tot een functionele regio. Het Fins en Ests behoren tot dezelfde taalgroep, het Fins-Oegrisch, en hebben veel met elkaar gemeen met zo’n 60% dezelfde woorden. Helsinki en Tallinn hebben van oudsher sterke historische en economische banden – beide steden werden door de Zweden gesticht en maakten ooit deel uit van de Hanze.

Na de Tweede Wereldoorlog echter werden onder het communistische bewind de betrekkingen tussen deze zusterregio’s vijftig jaar lang verbroken en werd Estland daarnaast afgesneden van West-Europa. Pas in 1991, nadat Estland de onafhankelijkheid had verklaard, leefde het ooit bloeiende partnerschap weer op. Tot slot leidde de EU-uitbreiding in 2004 tot een nog sterkere dynamiek en tot grote mogelijkheden niet alleen voor Fins-Estse samenwerking maar ook voor de gehele Oostzee-regio.  

De hoofdsteden als economische drijfkrachten achter samenwerking

De gestaag voortschrijdende economische en culturele samenwerking tussen Helsinki en Tallinn over de nationale grenzen heen wordt versterkt door de leidende rol die de twee hoofdsteden spelen bij de economische en sociale ontwikkeling van hun respectieve land en een aantal bijkomende factoren.

Helsinki is een belangrijk commercieel en financieel centrum, met een sterk ontwikkelde culturele en toeristische sector. De drijvende kracht achter de economische groei van de regio is de hightech informatietechnologiesector, aangevoerd door de Nokia-groep. Het gebied rondom Tallinn (Harju-district) speelt een grote rol in de economie van Estland en trekt 80-90% van de directe investeringen in het land aan.

Finland heeft actief deelgenomen aan de geslaagde economische wederopbouw van Estland en is op dit moment de op een na grootste investeerder in deze Baltische staat. Het overgrote deel van de Finse investeringen gaat naar bovengenoemde Harju-regio. Aan de andere kant heeft slechts een handjevol Estse bedrijven voet aan de grond in Finland, hoofdzakelijk als gevolg van een gebrek aan kapitaal en de huidige verzadiging van de Finse markt.

Een stimulus voor grensoverschrijdende beroepsmobiliteit

Estland beschikt, net als veel andere nieuwe EU-lidstaten, over een hoogwaardig arbeidspotentieel. De Estse economie ontwikkelt zich snel: de werkgelegenheid stijgt gestaag en de werkloosheid daalt, voornamelijk omdat een zeer groot deel van de beroepsbevolking het land verlaat om elders te gaan werken. Tegelijkertijd is het aantal niet-werkenden en jonge werklozen groot.

De situatie op de Finse arbeidsmarkt is heel anders: in een aantal sectoren (zoals de bouw, de industrie en de dienstverlening) is er een tekort aan arbeidskrachten. De regio rondom Helsinki zelf gaat weliswaar gebukt onder een relatief groot aantal werklozen, maar tegelijkertijd onder een tekort aan arbeidskrachten, omdat de babyboomgeneratie met pensioen gaat. Het debat over de mogelijkheid om de tekorten te vullen met buitenlandse arbeidskrachten heeft ertoe geleid dat de Finse arbeidsmarkt open werd gesteld voor burgers uit de nieuwe lidstaten.

Werknemers uit Estland hebben nu vrije toegang tot de Finse arbeidsmarkt. Wegens de culturele en taalkundige verwantschap en geografische nabijheid is de stap naar werken in Finland niet zo groot en kunnen zij zich daar snel aanpassen, terwijl Finnen om dezelfde redenen liever Esten in dienst nemen dan werknemers uit andere landen. Deze factoren hebben ertoe bijgedragen dat er een grote stroom werkenden naar Finland op gang is gekomen, zodat de Esten nu na de Russen de grootste buitenlandse beroepsbevolking in het land vormen, een stevige basis om een gemeenschappelijke arbeidsreserve te creëren.  

De ontwikkeling van grensoverschrijdende samenwerking

De eerste pogingen om de grensoverschrijdende samenwerking tussen de hoofdsteden van Finland en Estland te bevorderen dateren van 1991, toen het plan van een tweelingstad werd gelanceerd en van 1999, in het kader van de Euregio Helsinki-Tallinn.

In 2003 startte de EURES-samenwerking en in mei 2004 werd de officiële grensoverschrijdende samenwerking op gang gebracht. Hierna volgde een reeks rondetafelgesprekken, wervings- en voorlichtingsevenementen, studiebezoeken en gemeenschappelijke opleidingen.

Deze en andere initiatieven hebben ertoe geleid dat de betrekkingen tussen de twee steden hechter zijn geworden en dat de motivatie om de samenwerkingsactiviteiten voort te zetten aan beide kanten sterk is. Er zijn grote mogelijkheden om een tweelingstadproject op te zetten, omdat de economische en sociale activiteiten van de twee steden elkaar aanvullen.

Grote uitdagingen

De belangrijkste problemen om een volledig grensoverschrijdend partnerschap tot stand te brengen komen voort uit de noodzaak het vervoer te vergemakkelijken, de verschillen in salariëring en loonkosten, uiteenlopende arbeidswetgeving en de rol van de vakbonden. Voorts is er het probleem van de geringe belangstelling en participatie van de sociale partners en het betrekkelijk lage aantal medewerkers aan beide zijden.

Conclusies

Ondanks de hierboven genoemde problemen zijn de culturele en taalkundige verwantschap evenals de economische en historische banden tussen de twee landen factoren die de samenwerking tussen Helsinki en Tallinn in hoge mate bevorderen. Reizen tussen de twee regio’s wordt hoe langer hoe makkelijker en de vervoerskosten gaan gestaag omlaag. Uit studies is gebleken dat Uusimaa (Helsinki) en Harju (Tallinn) al een grotendeels samengesmolten economische regio vormen met sterke synergieën in diverse sectoren. De totstandbrenging van een gemeenschappelijke arbeidsreserve is daarom enkel nog een kwestie van tijd. Deze positieve ontwikkeling wordt meer dan toegejuicht en de arbeidsbureaus van beide landen willen hun partnerschap versterken en assisteren bij deze unieke mobiliteit van arbeidskrachten in het noorden van Europa.

Voor meer informatie:

Euregio Helsinki-Tallinn

Alice Lugna, EURES- manager Estland - alice.lugna@tta.ee
Tiina Oinonen, EURES-manager Finland - tiina.oinonen@mol.fi

« Terug