chevron-down chevron-left chevron-right chevron-up home circle comment double-caret-left double-caret-right like like2 twitter epale-arrow-up text-bubble cloud stop caret-down caret-up caret-left caret-right file-text

EPALE

ePlatforma na rzecz uczenia się dorosłych w Europie

 
 

Serwis informacyjny

KSZTAŁCENIE OSÓB DOROSŁYCH W PRAKTYCE UNIWERSYTECKIEJ. ROZMOWA Z PANIĄ PROFESOR BARBARĄ BARANIAK - UNIWERSYTET KARDYNAŁA STEFANA WYSZYŃSKIEGO W WARSZAWIE, WYDZIAŁ NAUK PEDAGOGICZNYCH.*

02/05/2017
Język: PL

KSZTAŁCENIE OSÓB DOROSŁYCH W PRAKTYCE UNIWERSYTECKIEJ. ROZMOWA Z PANIĄ PROFESOR BARBARĄ BARANIAK - UNIWERSYTET KARDYNAŁA STEFANA WYSZYŃSKIEGO W WARSZAWIE, WYDZIAŁ NAUK PEDAGOGICZNYCH.*

W polskiej rzeczywistości ciągłe zmiany na rynku pracy, rozwój technologii informacyjnych, dynamizacja gospodarki czy przemiany społeczne wymagają od osób dorosłych stałego własnego rozwoju, podnoszenia kompetencji zawodowych, pogłębiania różnych form samokształcenia w celu pozyskania nowej wiedzy i doświadczenia. Kształcenie ustawiczne określa więc kształt współczesnej edukacji, radykalnie zmienia systemy edukacyjne, stawiając przed nimi nowe wyzwania i możliwości. W systemie kształcenia ustawicznego jedną z najważniejszych instytucji są uniwersytety, które jako przedstawiciel szkolnictwa wyższego powinny być inicjatorem edukacji permanentnej. W większym stopniu stają się otwarte na potrzeby grup dorosłych o różnorodnych motywacjach i zainteresowaniach, uwzględniając przede wszystkim potrzeby uczących się ustawicznie dorosłych. Uczelnie wyższe mogą w szerokim zakresie prowadzić różnego rodzaju formy kształcenia ustawicznego z uwagi na posiadany potencjał dydaktyczny, naukowy i organizacyjny. Jednocześnie są one „integratorami” procesu uczenia się przez całe życie. Proponowana oferta edukacyjna kierowana jest do coraz szerszej grupy odbiorców. Oprócz studentów obejmuje ona także osoby spoza społeczności akademickiej – dorośli w różnym wieku, młodzież, a nawet dzieci. Swoimi doświadczeniami w tym zakresie zechciała podzielić się z nami i przedstawić na Platformie EPALE - Profesor dr hab. - Pani Barbara Baraniak - Profesor Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie na Wydziale Pedagogicznym UKSW.

1.W jaki sposób realizuje Pani Profesor swoje działania w aspekcie edukacji/kształcenia osób dorosłych?

Problematyka edukacji dorosłych dla mnie jako pedagoga pracy pozostaje mi szczególnie bliska, bowiem stanowi ona jeden z działów problemowych pedagogiki pracy. Moje zainteresowania wokół edukacji osób dorosłych mają wiele wymiarów. Jednym z najważniejszych jest moja twórczość naukowa, która wpisuje się w dyskurs różnie ujmowanych modeli i koncepcje kształcenia osób dorosłych, interesujących dla rozwoju osoby dorosłej. Warto przywołać tutaj propozycję Z. Wiatrowskiego z działem kształcenia ustawicznego, który ukazany jest w „Podstawach pedagogiki pracy”/ 1992, 1994, 2004/ tego autora. Inną propozycję kierowaną do osób dorosłych i jej charakter skupiony wokół kategorii edukacji, a nie kształcenia prezentuje wieloautorski podręcznik, który napisałam razem z Stefanem M. Kwiatkowskim i Andrzejem Bogajem ”Pedagogika pracy” /2007/. W niniejszą problematykę wpisuje się jeden z rozdziałów mojego autorstwa pt. ”Edukacja zawodowa”. Kluczowymi zagadnieniami w powyższym rozdziale uczyniłam edukację zawodową, integrującym szkolne kształcenie zawodowe z pozaszakolnym oraz jej znaczenie dla rozwoju kwalifikacji i dróg w przygotowaniu do kwalifikowanej oraz kompetencyjnej pracy, które mają charakter całożyciowy, a czemu sprzyja holistyczne spojrzenie na edukację zawodową, integrującą szkolne, czyli formalne uczenie się z pozaszkolnym czyli nieformalnym uczeniem się, ważnym dla rozwoju kwalifikacji zawodowych, uznając je  za właściwe  miejsca,  tj. nie tylko szkołę, ale również i środowisko pracy i jego współpracę z różnymi placówkami edukacji pozaszkolnej, czyniąc  edukację osoby dorosłej i dostępność jej do edukacji procesem nie mniej ważnym, jak szkolna edukacja, przez co staje się ­-  podobnie jak -  szkolne, czyli  ważne w rozwoju człowieka, jako pracownika, czyli osoby dorosłej i jej dochodzenia, nie tylko do mistrzostwa zawodowego, ale i do pełni człowieczeństwa. Powyższy rozdział poprzedziłam autorskim rozdziałem „Szkolny i pozaszkolny system kształcenia zawodowego ”zamieszczonym w podręczniku akademickim „Szkoła a rynek pracy”/2006/. Pokazuje on złożoność zagadnienia, ze względu na różnorodność przyjmowanych kryteriów w dotychczas operowanym nazewnictwie systemu. Konsekwencją owej różnorodności są spotykane w literaturze m. in. systemy: 1/ oświaty , 2/edukacji, w strukturach których – bez względu na przyjęte nazewnictwo – sytuują się - systemy szkolne i pozaszkolne kształcenia zawodowego. Systemowe podejście do kształcenia zawodowego poprzedziłam podrozdziałami dotyczącymi istoty i typologii kształcenia zawodowego z jego instytucjonalnymi podmiotami, charakterystycznymi dla systemu szkolnego i pozaszkolnego oraz procesów kształcenia, uwzględniających ich specyfikę. Wreszcie problematyki edukacji ustawicznej nie pominęłam w swoich kolejnych monografiach: 1/ monotematycznej ”Edukacja w przygotowaniu człowieka do pracy zawodowej” / 2008/ oraz 2/ holistycznej ”Współczesna pedagogika pracy z perspektywy edukacji, pracy i badań” / 2010, 2013/. Istotne dopełnienie problematyki edukacji ustawicznej w zakresie mojej twórczości stanowi ponad 30 artykułów oraz rozdziałów zamieszczonych w pracach pod redakcją i monografiach wieloautorskich. Nurt edukacji dorosłych podejmuję również w rozlicznych wystąpieniach konferencyjnych, na których również prezentowałam bardzo wiele wystąpień osadzonych wokół problematyki ustawicznej edukacji lub ustawicznego kształcenia zawodowego. Poza pracami publikacyjnym innym wymiarem edukacji ukierunkowanej na osoby dorosłe są przedmioty ”Pedagogika pracy z zawodowoznawstem” oraz ” Edukacja w przygotowaniu człowieka do pracy zawodowej” objęty programem studiów specjalności Doradztwo zawodowe z personalnym i edukacja ustawiczną” realizowanej na kierunku Pedagogika przez Wydział Nauk Pedagogicznych UKSW w Warszawie. Wreszcie kolejna działanie to wykładowca na studiach podyplomowych realizowanych na WNP, m.in. z zakresu zarządzania zasobami ludzkimi w oświacie, czy na Podyplomowych Studiach Poradnictwa Zawodowego Otwartego na Kształtowanie Świadomości Ekologicznej Społeczeństwa. Znakomitym dopełnieniem roli edukacji ustawicznej, jako niezbędnej potrzeby współczesnego człowieka stanowi napisana pod moim kierunkiem dysertacja doktorska Elżbiety Sternal: - ”Nabywanie i podnoszenie kwalifikacji zawodowych przez osoby dorosłe”, obronionej w UMCS na Wydziale Pedagogiki i Psychologii UMCS w Lublinie, tematycznie wpisująca się w problematykę niniejszego wywiadu, poza innymi pracami doktorskimi przygotowanymi pod moim kierunkiem, gdzie kandydaci do stopni doktora musieli podjąć indywidualne samokształcenie, pogłębiające stan wiedzy na wejściu, czyli w momencie startu do pisania rozprawy doktorskiej. To ważny dla mnie element pracy z osobą dorosłą, zainteresowaną swoja edukacją, czyli edukacją osoby dorosłej.

2. Jaka jest ich skala oddziaływania w zakresie kształcenia dorosłych na terenie województwa mazowieckiego, czy kraju, gdyż Pani Profesor działalność, z tego co wiem, sięga całej Polski?

Ukazana wieloaspektowość podejmowanych przeze mnie działań skupionych wokół edukacji/ kształcenia osób dorosłych ma wymiar nie tylko wojewódzki skupiony na Mazowszu, ale ogólnokrajowy, jak słusznie zauważyła Pani w swoim pytaniu. Publikacje są ogólnodostępne nie tylko w uczelnianej bibliotece, ale przekazywane do wszystkich ośrodków akademickich, a aktualnie modernizowana baza czytelnicza, wyrażona repozytorium zbiorów tworzy ich cyfrowy system, dzięki czemu umożliwia dostęp czytelniczy wszystkim zainteresowanym. Wystąpienia konferencyjne mają również wymiar ogólnopolski oraz międzynarodowy, czemu sprzyjają konferencje, nie tylko krajowe, ale i międzynarodowe oraz z udziałem gości i ekspertów międzynarodowych. Również projekt ”Poradnictwa Zawodowego Otwartego na Kształtowanie Świadomości Ekologicznej Społeczeństwa” miał wymiar nie tylko ogólnokrajowy, ale i międzynarodowy, bowiem uczestniczyli w nim słuchacze rekrutowani z całej Polski, a finansowany był ze środków tzw. funduszy norweskich. Ważnym jego elementem była platforma szkoleniowa z częścią wykładów do samodzielnej nauki w e-learningu, podobnie, jak i system rejestracji słuchaczy na studia, a także uczestników seminarium podsumowującego projekt, a zainteresowanych jego problematyką, również w systemie e-lerningowym.

3. Jakie są wyzwania w tym aspekcie na nadchodzące lata – jakie są nowe propozycje, zwłaszcza w kontekście dynamizującego się coraz bardziej rynku pracy?

Myślę, iż współczesne wyzwania rynku pracy coraz intensywniej wkraczać będą w ideę całożyciowego uczenia się z programami e - lerningowymi. Ten kierunek wydaje się być przyszłością, która reagować może na szybkie zmiany pracy na współczesnym rynku pracy i je wspierać. Dzięki nim możliwy będzie szybki i szeroki dostęp uczących się podmiotów do nowych treści, metod i form pracy. Ta aktualne czwarta rewolucja, oparta na cyfryzacji, nie może pominąć edukacji osób dorosłych. System nauki e - learningowej będzie dopełniany formami tradycyjnymi, czyli kursami, studiami podyplomowymi czy szkoleniami, ale przyszłość edukacji osób dorosłych należy wiązać z dynamiką rozwoju systemów cyfryzacji. One zwiększą również dostęp do elektronicznych źródeł wiedzy i rozwiną samokształcenie człowieka. Potrzeba będzie wysokiej klasy specjalistów do opracowywania treści edukacyjnych dostosowujących zmienność pracy, niezbędną w samodzielnej nauce, ale również dla pomocy uchodźcom i imigrantom poszukującym dla siebie bardziej godziwych warunków życia w innych, nie rodzimych dla nich częściach świata. Dlatego wyzwaniem edukacji osób dorosłych stanie się sprostanie współczesnym problemom społecznym i zawodowym, z tytułu zmienności nie tylko zmienności pracy, ale i adaptacji społecznej różnych grup wielonarodowych, w czym pomocna okazać się powinna umiejętność korzystania w elektronicznych źródeł informacji, dostępu do nich, a przede wszystkim ich tworzenie przez profesjonalnie przygotowywanych specjalistów najwyższej klasy. Ich wykorzystanie do tworzenia materiałowo edukacyjnych to wzywanie dla edukacji dla dorosłych.

4. Od nowego roku wdrażana będzie reforma kształcenia zawodowego, a w jaki sposób przełoży się ona na kształcenie dorosłych?

Aktualna reforma rodzimego systemu edukacji, wdrażana do polskiej szkoły od 1.09.2017 r., ma stać się okazją do odbudowy szkolnictwa zawodowego, wpisanego bardzo silnie w tradycje edukacyjne Polski, postrzegające szkołę zawodową – zwłaszcza technikum – jako szansę dla jej absolwentów na dobrą pracę, opisaną zdolnością do kierowania mniejszym zespołem pracowniczym, bezpośrednio zaangażowanym w wykonawczą stronę procesu tejże pracy. Owo usytuowanie techników w hierarchii zakładów pracy wyrażała zawsze wysoka ich pozycja społeczna w Polsce. To wynik społecznej opinii o technikach, przygotowanych wg poprzednich koncepcji szkoły zawodowej do pracy na stanowiskach mistrzów, brygadzistów itp., tj. kierujących mniejszymi zespołami tzw. fachowców, czyli grup pracowniczych kształconych do objęcia pracy na stanowiskach średniej kadry zarządzającej zespołami ludzkimi, bezpośrednio produkcyjnych, czyli stolarzy, krawców, fryzjerów, piekarzy itp. Ponadto system był tak zaprojektowany, iż jego drożność zapewniała tym grupom zawodowym, czyli technikom, rzemieślnikom i robotnikom przygotowanym, do pracy w zawodach /symbole aktualnej klasyfikacji od cyfr 6,7,8 i niekiedy 4 i 5/ dalsze szanse rozwoju zawodowego, adekwatne do dokonującego się postępu techniczno-technologicznego i ich zainteresowań rozwojem wpisany w awans zawodowy, wymagający nie tylko renowacji posiadanej wiedzy, ale i kształtowania nowych umiejętności, co miało i ma również miejsce w procesach pracy. Dlatego nie dziwi nikogo utrwalona, dobra opinia o polskim absolwencie szkoły zawodowej, różnego poziomu. Ten pozytywny wizerunek polskiego absolwenta zaczął być inaczej postrzegany, ze szkodą dla tej grupy społecznej, wraz z procesami transformacyjnymi. Przyjęte wówczas załażenie intelektualizacji wykształcenia, kosztem dotychczasowej utylitarności, a mające miejsce w szkłach zawodowych różnego typu, zapisało się szybkim wzrostem likwidacji szkół zawodowych, wzrostem liczby szkół kształcenia ogólnego, czyli liceów ogólnokształcących, a w konsekwencji i szkół wyższych. Ta koncepcja, zamiast spodziewanego lepszego rynkowego zainteresowania absolwentami, w tym szkół wyższych, tych ostatnich zepchnęła na margines rynku pracy, dowodząc, iż człowiek dobrze teoretycznie przygotowany, to za mało dla pracodawców, którzy oczekują jeszcze umiejętności dostosowanych dla konkretnego stanowiska pracy oraz doświadczenia zawodowego. Zmiany gospodarcze i rozwój sektora usług również w mniejszym stopniu zgłaszał zapotrzebowanie na absolwentów szkół zawodowych, czyli tzw. fachowców, którzy dostrzegając brak perspektyw zatrudnieniowych, jak i szans na stabilizację swego życia, nie tylko zawodowego, ale i rodzinnego, swe plany życiowo – zawodowe zaczęli łączyć z emigracją zarobkową i pracą oraz życiem w innych krajach, takich jak: kraje Zjednoczonego Królestwa Brytyjskiego, czy Niemcy, a także kraje skandynawskie. Państwo polskie dostrzegając ogromne straty z tytułu ponoszonych nakładów na wykształcenie różnych grup absolwentów i brak możliwości korzystania z tego ogromnego kapitału ludzkiego, powszechnie istniejącej frustracji rynkowej absolwentów różnych poziomów wykształcenia, w tym absolwentów szkół wyższych, zaczyna poszukiwać rozwiązań naprawczych. Jednym z nich zdaje się potrzeba odbudowy szkolnictwa zawodowego, zmarginalizowanego większością po-transformacyjnych reform oświatowych. Podejmując się zatem kolejnej reformy systemu oświaty i usytuowania w nim szkolnictwa zawodowego wraz z adekwatnymi dla jego potrzeb typami szkół zawodowych, warto spojrzeć na dotychczasowe koncepcje oraz wpisać je w aktualne wymagania rynku pracy i jego perspektyw rozwojowych. Przyjęcie tego założenia powinno wyznaczyć grupy zawodowe i je określić mianem priorytetowych, a w konsekwencji uczynić zakresem szkolnego kształcenia zawodowego. Zadanie to nie byłoby tak trudne do wykonanie z uwagi na duży, dotychczasowy dorobek tej formy edukacyjnej – zarówno międzynarodowy 1,2,3 jak i krajowy4 - co ma dobre podstawy naukowe do poszukiwania rozwiązań o trafniejszym zbliżeniu szkolnictwa zawodowego do rynku pracy. Wiąże się on z problemem, w zasadzie już rozwiązanym, w odniesieniu do przygotowania absolwentów do pracy zawodowej. Ustawodawca, czyli Minister Edukacji Narodowej zdecydował nie o całościowo, czyli pełnym przygotowaniu zawodowym, opisanym zbiorami zadań zawodowych, skorelowanych z opisami zawodów5, ale na kształtowaniu w szkolnictwie zawodowym wybranych kwalifikacji z opisu zawodu, wskazując ich liczbę od jednej do trzech, czyli tyluż kwalifikacji zawodowych i dalszego dopełniania ich w edukacji połączonej z procesem pracy zawodowej, dążąc do pełnego przygotowania zawodowego. W ten sposób aktualna reforma stanowić będzie kontynuację modelu w poprzedniej reformy systemu oświaty, ale z inną ścieżką dochodzenia do kwalifikacji i innymi typami szkól zawodowych, bo po 8 – letniej szkole podstawowej i możliwości nauki w szkole branżowej I stopnia / 3 – lata/ i dalszej jej kontynuacji w szkole branżowej II stopni / 2 lata/, tak aby po jej ukończeniu absolwenci mieli porównywalne zawodowe wykształcenia z absolwentami 5-letniego technikum, rozpoczynanego po ukończeniu 8-letniej szkoły podstawowej. Ponadto absolwenci ci będą przygotowani do zdawania egzaminu dojrzałości, którego pozytywny egzamin upoważni do podjęcia wyższych studiów zawodowych. Chęć studiowania na innym kierunku, aniżeli dotychczasowa edukacja będzie wymagała zdania egzaminu dojrzałości na poziomie rozszerzonym, analogicznym do LO / 4-letnie/ i TZ / 5-letnie/. W tym kontekście zasadne jest spojrzenie na obie koncepcje, poprzedzając je kluczowym problemem wywiadu, a mianowicie edukacją osób dorosłych. Z całą pewnością wpisuje się proponowany model w te ideę, a szkoły branżowe mają swą tradycję w polskich realiach, np. szczegółowo opisaną w Księdze np. szkoły usługowo -gospodarczej, następnie browarnej w Tychach. Zatem propozycja nawiązuje do historycznych rodzimych rozwiązań i wpisuje się w znane sposoby organizowania i przygotowania do pracy i znaczeń tych projektów dla projekcji aktualnej koncepcji reformowanego i odbudowywanego szkolnictwa zawodowego. Jeśli nawiążemy do słów Anny Zalewskiej - aktualnej Minister Edukacji Narodowej o potrzebie reformy i rozwoju Centrów Kształcenia Praktycznego poprzez utworzenie jednego centrum w powiecie, celem realizacji zawodowego kształcenia praktycznego / www.men. gov. a dn. 17.03.2017 r./. Kolejny element z wypowiedzi Pani Minister konieczność kształcenia w zawodach dopasowanych do potrzeb rynku pracy, co ma uzasadnienie w wprowadzonych nowych zawodach do najnowszej klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego / Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej 1)z dnia 13 marca 2017 r., Dz. U z dn. 23.marca 2017r./ w sprawie klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego i jej zintegrowania z Polską Klasyfikacji Działalności (PKD - Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 24 grudnia 2007 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) (Dz. U. 2007 nr 251 poz. 1885), a także pełniejszego zaangażowaniu pracodawców, tak, aby doprowadzić do tego, by całość kształcenia praktycznego, łącznie z egzaminem, odbywała się u pracodawców. / WWW.men. gov. a dn. 17.03.2017 r./ Tylko wówczas uczeń szkoły branżowej, będzie przekonany, że kończąc szkołę ze wszystkimi uprawnieniami koniecznymi do podjęcia pracy, będzie miał szansę na jej podjecie w swoim wyuczonym zawodzie. Wreszcie dyskurs niniejszego wywiadu wpisuje się nieustanne w oczekiwanie , aby szkoły branżowe nie zasilały szeregów bezrobotnych, a poprzez zróżnicowane subwencje oświatowe - wyższa dla tych placówek, które kształcą w zawodach oczekiwanych, czyli zgodnych z tendencjami rynku pracy/ / WWW.men. gov. a dn. 17.03.2017r./ - były gwarantami zatrudnienia. Ważny jest również kontekst wypowiedzi Wicepremiera Mateusza Morawieckiego, który jest przekonany, że dzięki szkolnictwu branżowemu będzie można rozpoznawać trendy na rynku i dostosować system kształcenia do potrzeb pracodawców/ WWW.men. gov. z dn. 17.03.2017r./, a zdaniem Minister Edukacji Narodowej / / WWW.men. gov. a dn. 17.03.2017r./ za zasadne należy uznać, żeby nowy system kształcenia zawodowego był finansowany m.in. z Funduszu Pracy, Krajowego Funduszu Szkoleniowego oraz spółek Skarbu Państwa, czyli składek od zrzeszonych w projekcie przedsiębiorców, a Wicepremier wreszcie mówił, że sięgania po środki finansowe z różnych źródeł i pomoże urzeczywistnić wspólnotę celów między edukacją a biznesem/ WWW.men. gov. a dn.17.03.2017r./. Pokazane rozwiązania aktualnej reformy systemu edukacji utrwalają tezę, że edukacja osób dorosłych nie może być pomijana, wręcz będzie się coraz bardziej rozwijała, czego dowodem jest potrzeba dochodzenia do pełnego przygotowania zawodowego, dzięki edukacji szkolnej oraz pozaszkolnej, umożliwiającej w różnym systemie zdobywanie kwalifikacji skorelowanych z kolejnymi zadaniami zawodowymi opisu zawodu. Jeśli do tego zadania dodamy potrzebę uczenia się i adaptacji do procesu pracy nowych rozwiązań, czyli wdrażania nowych technologii do pracy zawodowej, a także niezbędnych postaw pracowniczych, np. dla utrzymania stanu środowiska przyrodniczego na poziomie gwarantującym jego odnawialność, w co wpisuje się potrzeba kształtowania i podnoszenia wciąż niskiej świadomości ekologicznej pracowników i pracodawców to edukacja osób dorosłych będzie w tym zakresie idealnym rozwiązaniem, również dla pracodawców, zobowiązanych do upowszechniania problemów środowiskowych i ochrony przyrody w kontekście profilu produkcji przedsiębiorstwa.

5. Obecny rok został ogłoszony rokiem kształcenia dorosłych. W jaki sposób Pani Wydział UKSW odnosi się w swojej działalności do tego postulatu.

Wzmocnienie popularyzacji kształcenia osób dorosłych przez ogłoszenie obecnego 2017 roku rokiem kształcenia dorosłych to cenna inicjatywna, ale mało spopularyzowana w mediach, które do tej pory nie zamieściły żadnej ulotki, ani programu promujących tę propozycje. Zatem warto tę inicjatywę lepiej upublicznić, a media, w tym telewizja jest najlepszym rozwiązaniem. Wpisując się w cd Pani pytania o edukację osób dorosłych na WNP, UKSW, to trzeba powiedzieć, iż Wydział na którym pracuję aktywnie wpisuje się w rozwój edukacji osób dorosłych, a potwierdzających przykładów powyższego stwierdzenia jest wiele, począwszy od studiów niestacjonarnych na obu kierunkach Wydziału, czyli na pedagogice i pedagogice specjalnej, poprzez przedmioty ukazujące specyfikę edukacji osób dorosłych jako ideę całożyciowego uczenia się na studiach stacjonarnych, po rozliczne konferencje i seminaria, w tym otwarte dla wszystkich zainteresowanych daną problematyką. Wreszcie warto nawiązać do Uniwersytetu Trzeciego Wieku działającego na UKSW, jako interesującej formy edukacji, będącej jedną z form aktywności dla seniorów. Inne działania Wydziału, czyli WNP na rzecz edukacji osób dorosłych to samokształcenie oraz kursy w zakresie wdrażania coraz pełniejszej cyfryzacji, nie tylko Wydziału, ale i całego UKSW. Poza usosem, apd , elektronicznym obiegiem informacji , aktualnie wdrażany jest kolejny program tzw. portal pracowniczy, również w systemie elektronicznym. Wszystkie portale muszą umieć obsługiwać wszyscy zainteresowani problematyką pracownicy oraz studenci. Zatem widać, ze UKSW stawia na rozwój i nowe technologie, będące jego gwarantem, starając się je wpisywać w plany i programy studiów oraz rozwój pracowników.

    Przemiana szkół wyższych w instytucje edukacji ustawicznej, otwarte również na potrzeby kształcenia dorosłych, wymaga ciągłego wsparcia kadry akademickiej, także administracyjnej (dostęp do informacji akademickiej, rozwój sieci usług bibliotecznych czy doradztwo). Koncepcję edukacji permanentnej uczelnie realizują według różnych koncepcji. To widać także na przykładzie UKSW, co zostało także w jasny sposób zasygnalizowane w rozmowie z Panią Profesor. Realizowane są więc w pełni europejskie standardy zarówno w zakresie aspiracji edukacyjnych osób z różnorodnych kręgów, tj. studentów, jak i osób spoza społeczności akademickiej – osób aktywnych zawodowo, seniorów, firm i instytucji, które łączy ze sobą kultura uczenia się, jak i pasja. Bardzo serdecznie dziękuję Pani Profesor za rozmowę i podzielenie się swoimi doświadczeniami w zakresie działań UKSW w obszarze kształcenia dorosłych, odzwierciedlając zrozumienie dla potrzeb społecznych, zwłaszcza w sferze uczenia się przez całe życie.

Maria Idźkowska – Ambasadorka EPALE

PANI PROFESOR BARBARA BARANIAK - doktor habilitowana w zakresie pedagogiki – pedagogiki pracy.

Doświadczenie zawodowe wpisuje się w główne standardowe obszary poznania naukowego, takie jak:

1/ twórczość naukowa połączona z prowadzeniem badań;

2/ kształcenie i wychowanie studentów, a także osób dorosłych;

3/ kształcenie kadr naukowych.

Realizuje je w ramach etatowego zatrudnienia na stanowisku profesora Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie, pracując na Wydziale Nauk Pedagogicznych, a wcześniej profesora, a także dziekana i prodziekana Wydziału Pedagogicznego Wyższej Szkoły Pedagogicznej ZNP oraz wykładowcy Wyższej Szkoły Pedagogicznej TWP, Szkole Wyższej - Wszechnicy TWP w Warszawie, oraz Akademii Pedagogicznej im. KEN w Krakowie, promowała i dalej promuje kadry pedagogiczne na poziomach: licencjackim i magisterskim / ponad 300/, dopełniając je promocjami doktorskimi/ 5/. Również upowszechnia twórczość naukową, będąc autorką licznych publikacji o charakterze monografii / 5/, monografii wieloautorskich / 5/, podręczników / 3/ , rozdziałów w podręcznikach / 5 /,słowników / 1/, prac redakcyjnych / 8 /, licznych opracowań / rozdziałów / autorskich w drukach zwartych / ponad 130/ oraz artykułów / ponad 65/. Dopełnienie dorobku naukowego stanowią liczne programy, główne dla szkolnictwa zawodowego.

Ważniejsze prace to: Treści kształcenia zawodowego- kryteria i metody doboru/ 1994/,Programy kształcenia zawodowego. Teoria, metodologia, aplikacje /2002/, Edukacja w przygotowaniu człowieka do pracy zawodowej/ 2008/, Metody badania pracy / 2009/, Współczesna pedagogikapracy z perspektywy edukacji, pracy i badań/ dwa wydania : 2010 i 2013 a także współautorskie z: T.W Nowackim i K. Korabiowską –Nowacka:Nowy Słownik Pedagogiki Pracy / 2001/, S.M. Kwiatkowskim i A. Bogajem: Pedagogika pracy / 2007/ oraz redakcje naukowe/ / m.in. Standaryzacja kształcenia zawodowego/ współred. z M. Butkiewiczem / ( 1997 ), Współczesne problemy poradnictwa i edukacji zawodowej / 2007/,Jubileusz 95- lat życia Tadeusza W. Nowackiego /2008/, Wartości w pedagogice pracy / 2008/, Od manualizmu do pedagogiki pracy/ 2010/,Człowiek w pedagogice pracy / 2012/ oraz Pamięć i dziedzictwo. Tadeusz W. Nowacki / 2013 /. / współred. ... G. Sanecki/, a także ostatnio wydane monografie wieloautorskie: Edukacja i praca człowieka implikacjami dla pedagogiki pracy i pedagogiki społecznej.; Autorzy monografii wieloautorskie: //. Barbara Baraniak, Edyta Wolter, Marzena Sałyga, Aleksandra Kulpa-Puczyńska, Jacek Brzeziński, Stanisław Janiec, Wyd. UKSW 2015, ss. 116; 2/. Człowiek i jego współczesne problemy kontekstami pedagogiki pracy i pedagogiki społecznej. Autorzy monografii wieloautorskie: Barbara. Baraniak, Barbara. Galas, Beata. Krajewska, Stanisław. Janiec, Zbigniew. Babicki, Doraota. Nawrat. Wyd. UKSW 2015, ss. 168.; 3/. Adepci pedagogiki pracy w projekcjach i eksploracjach naukowych. Autorzy monografii wieloautorskiej: Barbara Baraniak, Aleksandra Kulpa – Puczyńska, Jacek Brzeziński, Monika Grupa, Elżbieta Jurga, Paulina Maliszewska, Dorota Nawrat, Marian Piekarski, Marzena Sałyga, Elżbieta Sternal Wyd. UKSW 2016, ss. 183; 4/.Poradnictwo zawodowe w kształtowaniu świadomości ekologicznej społeczeństwa. Od teorii do praktyki. Autorzy monografii wieloautorskiej: Barbara Baraniak, Jacek Brzeziński, Ryszard Kowalski, Aleksandra Kulpa – Puczyńska, Dorota Nawrat Wyd. UKSW 2016., ss.208. Na szczególne uznanie zasługuje ostatnia pozycja wydana w ramach projektu finansowanego z funduszy norweskich, która otwiera szansę na opracowanie nowej formuły pedagogiki pracy zorientowanej na problemy środowiska przyrodniczego.

Pełnione funkcje

  • Koordynator i kierownik projektu: Poradnictwo zawodowe otwarte na kształtowanie świadomości ekologicznej społeczeństwa, finansowany z Funduszy Norweskich, otrzymany do realizacji w drodz epos tepowania konkursowego,
  • Kierownik Katedry Pedagogiki Społecznej i Pedagogiki Pracy na WNP UKSW od 2012 r.,
  • p.o. dyrektora Instytutu Badań Edukacyjnych (od 01.10.2007 r. do 31.03.2009r.),
  • sekretarz naukowy, adiunkt, docent Instytutu Badań Edukacyjnych (1993-2007),
  • członek Rady Naukowej Instytutu Badań Edukacyjnych (od 1994 r. do 2006 r.),
  • dziekan i prodziekan Wydziału Pedagogicznego WSP ZNP (1995-1997),
  • sekretarz Zespołu Pedagogiki Pracy Komitetu Nauk Pedagogicznych PAN(od 1994 r.),
  • sekretarz i członek Komisji Programowych (zawodów chemicznych i gospodarki żywnościowej) Ministra Edukacji Narodowej (1986-1992),
  • ekspert ds. awansu zawodowego nauczycieli (od 1995 r.),
  • nauczyciel teoretycznych przedmiotów zawodowych (1983-1986)organizator licznych i form podnoszenia kwalifikacji zawodowych przez pracowników oświaty, w tym nauczycieli w IBE, m.in. seminarium doktoranckiego oraz różnych studiach podyplomowych dla nauczycieli, takich jak:
  • 1/. Podyplomowe Studiach Pedagogiczne;
  • 2/. Podyplomowe Studia Konstruowania i Ewaluacji Programów Kształcenia,
  • 3/. Podyplomowych Studiów Orientacji, Poradnictwa i Doradztwa Zawodowego, prowadzonych według autorskiej koncepcji programowej, a także wdrażanie posiadanego doświadczenia i umiejętności w tym zakresie do np. seminarium doktorskiego na WNP, UKSW, prowadzonego w latach 2014-2016.
  • Literatura
  • 1. A. Toffler, Szok przyszłości. Warszawa 1974; por. tenże, Trzecia fala. Warszawa 1986; tenże, Budowa nowej cywilizacji. Polityka trzeciej fali. Bydgoszcz 1995.

  • 2. Schaff A., Zajęcie zamiast pracy. Warszawa 1987

  • 3. Rifkin J., Koniec pracy. Schyłek siły roboczej na świecie i początek ery postronkowej. Wrocław 2001.

  • 4. Strzelecki Z., prognozowanie popytu na pracę według kwalifikacji. Warszawa 2002.

  • 5. T, Nowacki, Zawodoznawstwo. Radom 1999, wyd. I, 2001, wyd. II; por. S. M. Kwiatkowski, Kształcenie zawodowe. Dylematy teorii i praktyki. Warszawa 2001; B. Baraniak, Współczesna pedagogika pracy z perspektywy edukacji, pracy i badań. Warszawa 2010, wyd. I, 2013, wyd. II.

  • Maria Idźkowska - Ambasadorka EPALE. Wieloletnia działaczka społeczna, związana z powiatem pruszkowskim i aktywnością na rzecz środowiska lokalnego. Rozwijająca działalność w Fundacjach – muzycznej im. Bogny Sokorskiej i edukacyjnej – Rodzice Szkole. Inicjatorka i organizatorka licznych działań angażujących młodzież, a zwłaszcza uczniów gimnazjum, liceum, szkół policealnych, w których pracowała jako nauczycielka bądź nadzorowała z tytułu pełnionych funkcji. Współpracująca z Instytutem Doskonalenia Nauczycieli w Warszawie. Obecnie działająca na rzecz rozwoju zawodowego młodzieży w Ochotniczych Hufcach Pracy w Warszawie. Prywatnie: miłośniczka muzyki i sportu.

 

 

Share on Facebook Share on Twitter Share on Google+ Share on LinkedIn