chevron-down chevron-left chevron-right chevron-up home circle comment double-caret-left double-caret-right like like2 twitter epale-arrow-up text-bubble cloud stop caret-down caret-up caret-left caret-right file-text

EPALE

ePlatforma na rzecz uczenia się dorosłych w Europie

 
 

Blog

Ewaluacja wewnętrzna – szybko, łatwo, przyjemnie i użytecznie

18/08/2017
by Beata Ciężka
Język: PL

/epale/pl/file/428chjpb3jpdgllcwjpg-0428_chjpb3jpdgllcw.jpg

 

Mając wspomnienie wypoczynku wakacyjnego w pamięci zachęcam do ciepłego spojrzenia na ewaluację i przyjęcia podejścia, że praktyka ewaluacji to nie uciążliwy problem, ale stała praktyka pracy instytucji/organizacji – i można prowadzić ją tak, by była szybka, łatwa i przyjemna, a także użyteczna. Walor użyteczności zyskujemy dzięki temu, że proces ewaluacji uruchamiamy w odpowiedzi na pojawiające się rzeczywiste potrzeby informacyjne – a realizacja ewaluacji dostarcza szybkich (czytaj: aktualnych), łatwo (czytaj: w wyniku nieskomplikowanego procesu badawczego) dostępnych informacji. Aby ewaluacja mogła być traktowana jako „powszednia praktyka” warto zadbać, by jej realizacja była „przyjemna” dla jej realizatorów i uczestników – tu przyda się zaufanie, szacunek i poczucie, że trud prowadzenia ewaluacji przełoży się na projakościową zmianę.  Zatem:

Szybko…

  1. Proces ewaluacji uruchamiany tylko w odpowiedzi na zaistniałą potrzebę i wtedy, kiedy potrzebujemy informacji, aby rozwiązać zaistniały problem, pomóc podjęć konkretną decyzję, dostosować metody pracy do potrzeb i oczekiwań  uczestników, efektywniej organizować pracę itd. Jednym słowem, impulsem do podjęcia ewaluacji jest potrzeba informacji, która pomoże nam lepiej działać.
  2. Ewaluacja nastawiona jest na rozwiązywanie aktualnych problemów, dlatego stanowi dla nas ważny element codzienności w życiu instytucji, jednak nie zaburza realizacji zadań realizowanych przez pracowników.
  3. Ewaluacja dostarcza informacji szybko - tu i teraz, a nie w momencie, gdy problem jest już nieaktualny. Wadą wielu ewaluacji jest to, że poprzez komplikację procesu badawczego dostarcza informacji zbyt późno, by zaistniała realna szansa wykorzystania tych informacji. 
  4. Taka ewaluacja zakłada realizację bardzo szybkich, mało skomplikowanych metodologicznie badań, jednocześnie są to badania dotyczące bieżącej sytuacji i nastawione na pozyskanie maksymalnie użytecznych wyników. Zatem taka ewaluacja trwa dni lub najwyżej tygodnie, ale już nie miesiące. Skupia się na ściśle określonym, raczej wąskim wycinku rzeczywistości, precyzyjnie identyfikując kwestię do zbadania. W takim rozumieniu problem – to rzeczywiście problem do rozwiązania tu i teraz, a ewaluacja skupia się na wspomaganiu procesu jego rozwiązywania.

Łatwo…

  1. Ewaluacja jest nieskomplikowana metodologicznie, po to by proces ewaluacji nie był nadmiernie wydłużony, gdyż, jak powiedzieliśmy wcześniej, ma odpowiadać na aktualne potrzeby i problemy, które trzeba rozwiązać natychmiast.
  2. Ewaluacja nie jest nadmiernie rozbudowana badawczo i analitycznie, co jest konsekwencją prostoty metodologicznej. W tej optyce, wszelkie działania wydłużające proces dochodzenia do konkluzji i decyzji dotyczącej działania, są zbędne. Tym sposobem na pierwszy plan wysuwają się jedynie wnioski z ewaluacji oraz działania, które w oparciu o wyniki ewaluacji można zaprojektować i realizować. Zatem niepotrzebne jest nawet czasochłonne pisanie raportu ewaluacyjnego – tu wystarczy sama decyzja o podjęciu działań dokonana w oparciu o omówione i przedyskutowane wyniki ewaluacji i faktyczna dalsza realizacja podjętych decyzji.
  3. Ewaluacja realizowana jest na miarę możliwości czasowych pracowników, tak więc nie powinna zakłócać czy oddalać na plan dalszy głównych zadań pracownika, ale tym zadaniom towarzyszyć, przy zachowaniu jednak rozsądnych proporcji zaangażowania czasu i innych zasobów niezbędnych do jej realizacji.
  4. Ewaluacja realizowana jest na miarę umiejętności pracowników instytucji/organizacji. Jak już wspomniano, ewaluacja powinna być przede wszystkim użyteczna i wykonalna, dlatego informacje powinny być gromadzone takimi metodami, które realizatorzy i użytkownicy ewaluacji umieją zastosować i do których mają zaufanie, że przyniosą im wiarygodne dane. Nie ma sensu realizowania trudnych, skomplikowanych badań, gromadzących dane, których nikt nie będzie umiał zinterpretować i wykorzystać.

Przyjemnie…

  1. Ewaluacja realizowana jest z poczuciem szacunku dla wszystkich, których dotyczy to co ewaluujemy, co oznacza, że brane pod uwagę są potrzeby, oczekiwania i opinie wszystkich zainteresowanych, nawet jeżeli stoją ze sobą w sprzeczności. 
  2. Ewaluacja realizowana jest z zaufaniem i zapewnieniem bezpieczeństwa osób, które w niej uczestniczą. Nawet jeżeli wyrażane są opinie krytyczne, to nie rzutują one na stosunki międzyludzkie, ale służą wypracowaniu rozwiązania kompromisowego, które będzie satysfakcjonowało wszystkich.
  3. Ewaluacja prowadzona jest z przekonaniem, że wyniki rzeczywiście zostaną wykorzystane i przysłużą się projakościowej, prorozwojowej zmianie.

Użytecznie…

  1. Ewaluacja nie jest prowadzona dla niej samej, w rzeczywistości to dopiero początek działań na rzecz doskonalenia pracy instytucji, dlatego ważne jest, aby wyniki ewaluacji omawiać i interpretować, a w konsekwencji planować dalsze działania w instytucji.    
  2. Do udziału w proces doskonalenia instytucji/organizacji warto włączyć możliwie szeroki krąg zainteresowanych (w tym menadżerów i pracowników), dlatego te grupy powinny brać udział w procesie omawiania wyników ewaluacji i opracowywania rekomendacji odnośnie do dalszych działań. Takie możliwie partycypacyjne podejście będzie służyło budowaniu konsensusu wobec wprowadzenia zmiany i budowa odpowiedzialności za zmianę.

 

Beata Ciężka -  ewaluatorka, autorka i realizatorka szkoleń z zakresu ewaluacji (projekty edukacyjne), była wykładowcą na studiach podyplomowych Uniwersytetu Warszawskiego oraz Szkoły Głównej Handlowej. Ambasadorka EPALE.

 

Zobacz także:

Webinarium EPALE: Ewaluacja nie musi być nudna! - nagranie

STRATEGIE EWALUACJI SZYTEJ NA MIARĘ

Praktyczne wskazówki do planowania i projektowania ewaluacji

Dołącz do Społeczności Praktyków „Ewaluacja zorientowana na użyteczność”!

EWALUACJA SZKOLEŃ TO NIE TYLKO ZADOWOLENIE UCZESTNIKA PO SZKOLENIU

Share on Facebook Share on Twitter Share on Google+ Share on LinkedIn

Komentarze

  • Obrazek użytkownika Renata Wrona

    Ewaluacja to zestaw wszystkich narzędzi do uzyskiwania informacji mających wspomagać proces decyzyjny i budować wspólodpowiedzialność za efekty i rezultaty pracy. Ewaluacja nastawiona jest na rozwiązywanie aktualnych problemów. Stanowi więc ważny element w życiu instytucji czy placówki i może dostarczać informacji, które mogą być pomocne w podejmowaniu słusznych i uzasadnionych decyzji. 

    Tekst Pani Beaty Ciężka trafnie odczarowuje ewaluację, której wciąż tak bardzo boi się wiele placówek. Ukazuje jak szybko, łatwo, przyjemnie i przede wszystkim użytecznie przejść przez ewaluację.

  • Obrazek użytkownika Monika Gromadzka

    Świetne podsumowanie tematu!

    Pracując ze studentami czy osobami uczestniczącymi w różnych kursach trenerskich zauważyłam, że najczęściej  ewaluacja kojarzy się z krytyką - gorzką pigułką albo niezbyt ważnym świstkiem papieru. Takie odczarowywanie tematu zaprezentowane przez Beatę Ciążkę jest ważne w branży edukacyjnej, bo jak można przeczytać w powyższym materiale:  (…) ewaluacja (…) to dopiero początek działań na rzecz doskonalenia pracy… Dobra ewaluacja dostarcza nam informacji o tym jak efektywni jesteśmy, jak pracujemy i co możemy jeszcze doskonalić. Nie należy się więc obawiać ewaluacji, ale też z dużym namysłem organizowac ten proces.

  • Obrazek użytkownika Anna Kwiatkowska

    W praktyce prowadzenia projektów ewaluację wewnętrzną przeprowadzam z partnerami w czasie regularnych (co dwa miesiące) spotkań koordynatorów na Skypie. Wówczas jest czas na zajęcie się bieżącymi bolączkami lub sukcesami - w sposób szybki, łatwy i przyjemny. I to naprawdę działa - zgodnie z duchem tego artykułu. Czasem zapomina się, że ewaluiacja to nie tylko ankieta na koniec cyklu spotkań.

  • Obrazek użytkownika Beata Ciężka

    Zajmuję się ewaluacją przeszło 20 lat. Kilkanaście lat temu z zazdrością poznawałam praktykę ewaluacyjną krajów w Europie Zachodniej uczestnicząc w wizytach studyjnych i obserwując powszechność ewaluacji w pracy edukatorów. Obecnie możemy wyzbyć się już tych kompleksów – ewaluacja w Polsce ma się dobrze i jest coraz częściej widziana jako normalny a wręcz niezbędny element naszej codziennej pracy – co potwierdzają komentarze zamieszczone pod moim artykułem. Dziękuję!

  • Obrazek użytkownika Piotr Peszko

    Ponieważ ewaluacja, albo się źle kojarzy, albo jest przyktym obowiązkiem, który w wielu instytucjach jest narzucany, mam pytanie dotyczące dobrych praktyk i wdrażania procesu ewaluacji. 

    Ponieważ pytanie będzie wielopoziomowe, pozwolę sobie je podzielić na kilka mniejszych. 

    1. W jaki sposób pokazać wartość ewaluacji w organizacji? 

    2. Kiedy już pokażemy, że jest wartość dodana, w jaki sposób pokazać konieczność? 

    3. Jakie są najlepsze praktyki wdrożenia ewaluacji? 

    Z góry dziękuję za odpowiedzi. 


    P.