chevron-down chevron-left chevron-right chevron-up home circle comment double-caret-left double-caret-right like like2 twitter epale-arrow-up text-bubble cloud stop caret-down caret-up caret-left caret-right file-text

EPALE

Elektroniczna platforma na rzecz uczenia się dorosłych w Europie

 
 

Blog

Ścieżka włączenia cyfrowego

15/03/2017
by David Mallows
Język: PL
Document available also in: EN ET FR CS HU DE HR FI LV EL SL

Koordynator tematyczny EPALE ds. umiejętności życiowych, David Mallows, zastanawia się nad znaczeniem i procesem cyfryzacji dorosłych.

Jeśli sprawdzimy na EPALE zakładkę E-learning, trafimy na przemyślenia związane z nowatorskimi i ekscytującymi sposobami uczenia się online, na komputerze lub urządzeniu mobilnym, a nawet przez narzędzia wprowadzające nas do rzeczywistości wirtualnej. Toczą się tam dyskusje na temat ich wpływu na proces uczenia się, prezentowane są materiały interaktywne, a nowy świat technologii staje się trochę bliższy.

Przepaść cyfrowa

Oprócz skupienia się na nowych możliwościach, powinniśmy również poświęcić czas na zastanowienie się, czy technologia cyfrowa ułatwi dostęp do procesu uczenia się dorosłym, którzy zostali wykluczeni z edukacji czy też nie wzniesie nowych, jeszcze bardziej zniechęcających barier. Od wielu lat mówi się o przepaści cyfrowej – pojawiają się obawy, że coraz powszechniejsze wykorzystywanie komputerów jako narzędzia do komunikacji, handlu, zaangażowania obywatelskiego i oczywiście nauki, może prowadzić do większej i być może bardziej znaczącej nierówności w niektórych grupach w społeczeństwie.

W związku z tym, że świat online coraz bardziej wkracza w świat rzeczywisty, powinniśmy zwrócić szczególną uwagę na integrację cyfrową – dbając o to, aby każdy członek społeczeństwa był w stanie korzystać z cyfrowego  bogactwa świata.

Włączenie cyfrowe

Możemy myśleć o włączeniu cyfrowym pod względem dostępu do sprzętu. Wiemy, że istnieją silne powiązania między wykorzystaniem narzędzi cyfrowych a różnymi wskaźnikami gospodarczymi i społecznymi. Prowadzi to do pewnych grup dorosłych, które pozostają w tyle. Często takim osobom brakuje po prostu niezbędnego sprzętu. Jeśli nie masz komputera w domu lub w pracy (lub w kieszeni), dostęp do stron internetowych instytucji państwowych,  ubieganie się o zwrot kosztów anulowanego biletu kolejowego, zakupy online, udostępnianie filmów o kotach na Facebooku lub logowanie się na Platformie EPALE jest znacznie trudniejsze. A gdy dorośli nie mają dostępu do sprzętu, częściej nie mają umiejętności informatycznych. Jest to słusznie bardzo istotna kwestia dla decydentów. Jednak,     

zanim pospieszą się z kosztownymi inwestycjami w sprzęt i podstawowe kursy z zakresu umiejętności informatycznych, dobrze byłoby zastanowić się, co tak naprawdę może wpłynąć na uznanie, że ktoś przekroczył granicę cyfrową i dołączył do tych, którzy są (rozsądnie) aktywni w Internecie.

Brałem udział w wielu takich inicjatywach i widziałem z pierwszej ręki, że do cyfrowego włączenia potrzeba więcej niż tylko komputera i niektórych umiejętności posługiwania się myszką. Oprócz dostępu do sprzętu i umiejętności korzystania z niego, musimy również zrozumieć różnego rodzaju motywacje, które stoją za chęcią uczenia się  nowych technologii. Wyobraźmy sobie ten proces jako podróż i ścieżkę, przez którą będzie musi osoba dorosła. Profesor Steve Reder z Portland State University zaproponował czteroetapową ścieżkę włączenia cyfrowego, która moim zdaniem może być niezwykle pomocna, gdy staramy się sprostać temu wyzwaniu.

4-etapowa ścieżka włączenia cyfrowego
  • Ci, którzy nigdy nie korzystali z komputera, są na pierwszym etapie: cyfrowy dostęp.

  • Kiedy ludzie mają dostęp do komputera, przechodzą do drugiego etapu: „otwartość” na cyfrowy świat.

Tutaj muszą zdecydować, czy rzeczywiście chcą używać komputera i w jakim celu. Nie ma sensu zapewniać dorosłym dostępu do sprzętu, jeśli nie mają ochoty go używać. Prawdopodobnie wszyscy mamy w rodzinie jakąś starszą osobę, która dostała laptopa lub iPada w oczekiwaniu, że zacznie wysyłać wiadomości e-mail, a nie listy lub pozostanie w kontakcie przez Skype, a nie przez telefon stacjonarny. Zamiast tego, drogi gadżet kurzy się w kącie mimo intensywnego szkolenia przez młodsze pokolenie. Inni z kolei szybko dostrzegają korzyści i kiedy „otworzą się” na cyfrowy świat następny krok -uczenie się jak korzystać z technologii, staje się o wiele istotniejszy.

  • Kolejny etap Reder nazywa etapem cyfrowej gotowości.

Ci, którzy jeszcze nie są "gotowi" na korzystanie z technologii, będą musieli się więcej uczyć, ale gdy już są „otwarci” na technologię cyfrową, znacznie łatwiej odniosą sukces.

  • Kiedy opanują umiejętności wystarczające do zrobienia tego, czego potrzebują, można założyć, że są "gotowe cyfrowo" i przechodzą do ostatniego etapu: alfabetyzacja cyfrowa. Aby osiągnąć cel muszą systematycznie rozwijać biegłość w posługiwaniu się narzędziami cyfrowymi.

 

Każdy etap ścieżki ma swoją własną barierę, którą trzeba pokonać. W przypadku dostępu cyfrowego barierą jest brak sprzętu lub łącza szerokopasmowego; na etapie „otwartości” na cyfrowy świat - brak pewności siebie lub w ogóle brak chęci korzystania z komputerów; na etapie „gotowości cyfrowej” barierą są podstawowe umiejętności informatyczne; a na etapie „cyfrowej alfabetyzacji” barierą jest niekończący się rozwój technologii cyfrowych i wciąż nowe aplikacje.

Postępy i pozycjonowanie na ścieżce włączenia cyfrowego nie zawsze przebiega liniowo, jak sugeruje diagram. Chociaż „otwartość” na daną technologię może wynikać lub częściowo zależeć od posiadania wystarczającej „gotowości” do jej użycia. Jak twierdzi prof. Reder, on sam nie jest „otwarty” na gry komputerowe, mimo że posiada umiejętności obsługi komputera i teoretycznie ma ku temu podstawy.

Projektowanie programów włączenia cyfrowego

Jaką wartość dla decydentów ma ścieżka włączenia cyfrowego Reder’a? Przede wszystkim nie powinniśmy zapominać, że motywacja dorosłych do nauki jest wewnętrzna. Programy mające na celu "wyposażenie" dorosłych w umiejętności informatyczne (włączenie cyfrowe) powinny również uświadamiać dorosłym, w jaki sposób korzystanie z narzędzi cyfrowych może poprawić ich życie i wspierać ich w realizacji celów. Jeśli dorośli nie są otwarci na cyfrowy świat, to żadne szkolenie z zakresu umiejętności IT nie zachęci ich do podjęcia aktywności w sieci.

Graciela Sbertoli ze Skills Norway, Zoltan Varkonyi z Progress Consult na Węgrzech i Caecilia Maerk z SVEB, Swiss Federation of Adult Learning, wszyscy członkowie European Basic Skills Network, omawiają, w jaki sposób realizuje się włączenie cyfrowe w Norwegii, Węgry i Szwajcaria.

 


David Mallows od 30 lat zajmuje się edukacją dorosłych jako nauczyciel, szkoleniowiec, menedżer i badacz. Był Dyrektorem Działu Badań w Krajowym Centrum Badań i Rozwoju (NRDC) na rzecz alfabetyzacji dorosłych w UCL Institute of Education w Londynie, a obecnie jest przedstawicielem Europejskiej Sieci Umiejętności Podstawowych (EBSN) w EPALE w charakterze koordynatora tematycznego ds. umiejętności życiowych.

Share on Facebook Share on Twitter Epale SoundCloud Share on LinkedIn
Refresh comments Enable auto refresh

Wyświetla 1 - 10 z 23
  • Obrazek użytkownika Iveta Šķirus
    Ceļš uz digitālo iekļautību ir sarežģīts process, taču nav neiespējams. Mēs visi, tajā skaitā seniori, sekojam līdz mūsdienu tehnoloģijām ar vien vairāk. Ir nepieciešama informācija un motivācija apgūt, ko jaunu. Iespējams plašāki informatīvie pasākumi par to kur un kā to iespējams apgūt. Mēdijos būtu vairāk jāreklamē cik svarīgi ir apgūt šīs prasmes un tad jau mēs visi, arī gados vecākā paaudze, būtu ceļā uz izglītību, sociālo iekļaušanu, viedokļa paušanu utt.
  • Obrazek użytkownika Madara Krastiņa
    Tehnoloģijas mūsdienu sabiedrībā ir neatņemama sastāvdaļa, arī mana ikdiena bez viedtālruņa vai datora izmantošanas šķistu pa visam citādāka. Manuprāt, jaunā paaudze ļoti labi spēj izmantot šīs tehnoloģijas, lai atvieglotu savu ikdienu gan mācībās, gan darbā, gan arī ikdienas saziņai un informācijas iegūšanai. Jāsaka, ka vecākā paaudze uz šo skatās visai skeptiski, atceroties savus laikus, mans tēvs paliek pie sava, uzskatot, ka visi "stikliņu glāstītāji" paliek par jauno tehnoloģiju vergiem. Protams, zināma taisnība tur ir, bet uzskatu, ka jaunieši mūsdienās iedalās divās grupās. Viena no tām ir šie "stikliņu glāstītāji", kuri nereaģē, neko neredz un nedzird kā tikai pārāk spožo ekrānu un tastatūras klikšķus, kas izskan, pirkstiem dancojot pa to. Otra grupa, manuprāt, prot lieliski izmantot šīs tehnoloģijas savā labā un ērtībām. 
  • Obrazek użytkownika keita straume
    Digitālā iekļautība ir sarežģīts process, taču tas noteitki nav neiespējams. Cilvēki mūsdienu sabiedrībā seko mūsdienu tehnoloģijām arvien vairāk un vairāk, tāpēc, es uzskatu, ka ši ideja viennozīmīgi ir realizējama, vienīgi tas, kas šobrīd ir nepieciešams ir vēlme, motivācija apgūt ko jaunu.
  • Obrazek użytkownika Ede Schauer
    Piekrītu, ka šī ir mūsdienās aktuāla problēma. Domāju, ka tas ir ļoti atkarīgs no cilvēka, kas saskāries ar šo digitālās iekļaušanas ceļu. Kā jau rakstā bija minēts - kāds savu pieejamo ierīci nav gatavs izmantot, savukārt cits nekavējoties to liek lietā un apgūst tās piedāvātās iespējas. Arī mans vectēvs (75 gadi) saņēma dāvanā viedtālruni un ir sajūsmā par tā piedāvātajām iespējām un ar saviem spēkiem cenšās atklāt jaunas opcijas, savukārt tajā pat laikā zinu arī jaunākus cilvēkus, kas, lai arī mājās ir datots, nemaz necenšās tajā, ko apgūt un to lietot. Vēl esmu saskāries, ka dažādas interneta vietnes ir pārāk sarežģītas cilvēkiem, kuriem ir zemas digitālās prasmes, tās sagādā grūtības pat jauniešiem, kad nepieciešams palīdzēt, piemēram, vecākiem. Uzskatu, ka arī digitālo vietņu izveides laikā ir jāpadomā par to, kas ir mērķa grupa un kā to padarīt maksimāli vienkāršu, lai tā būtu ērta arī cilvēkiem ar zemām digitālajām prasmēm. 
  • Obrazek użytkownika Artūrs Dimitrijevs
    Pilnībā piekrītu par tām interneta vietnēm, ka tās dažreiz mēdz būt pārāk sarežģītas arī cilvēkiem, kam ir vidēja līmeņa digitālās prasmes. Un tas noteikti ir vēl viens aspekts par kuru ir jādomā, palīdzot cilvēkiem apgūt jaunus digitālos rīkus.
  • Obrazek użytkownika Sergejs Ivanovs
    Raksts ir lietderīgs un aktuāls. Manuprāt, visas izglītības programmas mūsdienās ir jāveido, ņemot vērā digitalizācijas tendences un šo "4-pakāpju ceļu".
    Piekrītu autora piemēram par gados veciem cilvēkiem. Digitālā plaisa, manuprāt, ir vairāk saistīta tieši ar cilvēku vecumu, nevis ar sociālo stāvokli. 
    Tehnoloģijas, ierīces, piekļuve internetam, profili sociālos tīklos, epasts utt. šodien ir bezmaz visiem sociāliem slāņiem neatkarībā no viņu ienākumu līmeņa (jo par internetu nav jāmaksā, un dažādu ierīču tagad ir tik daudz tirgū, ka tās ir kļuvušas ļoti lētas). Bet savukārt gados veciem cilvēkiem, pat ja viņiem ir visas finansiālas iespējas, ir grūtāk pielāgoties un sagaršot digitalizācijas iespējas psiholoģisko iemesļu dēļ. 
    Eiropas Pamatprasmju tīkla dalībniekiem bija labi komentāri par viedtālruņiem mācīšanās procesā. Piekrītu, ka jāattīsta ne tikai datorprasmes, bet arī prasmes efektīvi izmantot sava viedtālruņa priekšrocības. 
    Labus rezultātus var panākt, manuprāt, ja digitālās prasmes tiks mācītas situatīvi, atkarībā no pašu izglītojamo ikdienas interesēm un preferencēm, saistītām, piem., ar viņu darbu, ģimeni, ceļošanu utt. 

  • Obrazek użytkownika Ivans Burenkovs
    Kopumā es piekrītu rakstam. Digitalizācija neapšaubāmi ir mainījusi mūsu izglītības sistēmu, un mums ir jāintegrē pēc iespējas vairāk cilvēku. Es uzskatu, ka otrā pakāpe ir visgrūtāka skolotājiem, jo tas ir saistīta ar cilvēka motivāciju. Cilvēki vēlas, lai studijās būtu jēga un mērķis, tāpēc ir būtiski parādīt kaut ko digitālo, kas attiecas uz šo personu.
  • Obrazek użytkownika Elīna Birkāne
    Piekrītu raksta autoram, ka pastiprināta digitalizācija mācību procesā var kļūt par vēl vienu šķērsli pieaugušo izglītībai, tomēr tam nebūtu jākļūst par iemeslu, lai cilvēks izvēlētos nemācīties. Lieliski piemēri ir vakara vidusskolas, kuru mērķauditorija ir tieši pieaugušie - šīs skolas ar digitalizācijas palīdzību nodrošina iespēju mācīties attālināti, arī miksējot klātienes mācības ar mācībām e-vidē. Šīs skolas dara visu, lai nodrošinātu šo iespēju katram, arī tiem, kas nejūtas droši digitālā vidē, piemēram, piedāvājot dažādas digitalizācijas mācību formas, dažādas saziņas formas, atkarībā no katra skolēna prasmēm darboties ar modernajām tehnoloģijām. 
    Domāju, izglītības sistēmā kopumā, īpaši mūžiglītības kontekstā, būtu vērts ieguldīt digitāli iekļaujošu programmu izstrādē , ņemot vērā mērķauditorijas pārstāvju Digitālās gatavības pakāpi un iekļaušanas plānu. 
  • Obrazek użytkownika Beāte Lozberga
    Pēc manām domām, izveidojot 4-pakāpju ceļš uz digitālo iekļautību, tas noteikti būtu solis un priekšu nevis atpakaļ. Mums ir jāsaprot tas, ka modernās tehnoloģijas tikai turpinās attīstīties un tehnoloģijas attīstās ļoti strauji, tādēļ, iespējams, nākotnē būs tādas tehnoloģijas, par kurām neviens cilvēks mūsdienās vēl nav aizdomājies. Ir tik daudz cilvēku, it īpaši vecākā gājuma, kuriem trūkst zināšanu, iemaņu un palīdzības, lai apgūtu modernās tehnoloģijas, taču viņi arī ir tādi paši cilvēki kā mēs, zinātkāri un interesi pilni uzzināt un iemācīties, ko jaunu, protams, vienmēr pastāv izņēmumi. Manuprāt, šī pārkāpju sistēma būtu loti efektīva, jo veicot mazus solīšus, tiktu sasniegts lielais mērķis. 
  • Obrazek użytkownika Anete Sinkeviča
    4-pakāpju ceļš uz digitālo iekļautību  ir sarežģīts process, taču nav neiespējams.  Visi tajā skaitā seniori seko mūsdienu tehnoloģijām ar vien vairāk. Ir nepieciešama tikai motivācija apgūt, ko jaunu.