chevron-down chevron-left chevron-right chevron-up home circle comment double-caret-left double-caret-right like like2 twitter epale-arrow-up text-bubble cloud stop caret-down caret-up caret-left caret-right file-text

EPALE

Elektronisch platform voor volwasseneneducatie in Europa

 
 

Blogs

HOMESHARE: een bron van intergenerationeel leren

12/04/2019
by NSS EPALE Nederland
Taal: NL

Blog door Jumbo Klerq

 

Afgelopen maand woonde ik op persoonlijke uitnodiging het zesde World Homeshare Congres in Brussel bij. Wat is Homeshare? Homeshare staat voor projecten die jongeren op zoek naar een woning en ouderen die een kamer overhebben, samenbrengt.

 

Het was twintig jaar geleden dat ik voor het eerst kennismaakte met dit type projecten, dankzij Nan Maitland, die deelnam aan een internationale conferentie over ouderen en de solidariteit van de generaties. Dat was in die tijd een betrekkelijk innovatief thema, zowel voor het educatieve veld als voor het sociale domein. Mensen waren in de ban van de voorspelde vergrijzing en ontgroening. Veel collega’s raakten in die tijd geïnspireerd door het werk van Generations Together in Pitssburgh, kernachtig gepromoot door Sally Newman. UNESCO  besteedde met een publicatie[1] extra aandacht aan intergenerationele programma’s. Niet kort daarna startte NIZW (het Nederlands Instituut voor Zorg en Welzijn, opgeheven in 2007, tegenwoordig worden deze activiteiten uitgevoerd door Kennisinstituten Zorg en Welzijn) een meerjarig programma ‘De Buurt van Alle Leeftijden[2]’ om ook in Nederland op verschillende plekken intergenerationele projecten te stimuleren. Zelf kreeg ik de gelegenheid om een boek over leerprocessen in onze meergeneratiesamenleving[3] te publiceren.

 

/epale/nl/file/blogintergenerationeellerenfoto1pngblog_intergenerationeel_leren_foto_1.png


Nan Maitland nodigde me uit in haar huis in Chelsea met enkele andere collega’s om het idee Homeshare en de oprichting van een internationale organisatie voor dit soort projecten verder te bespreken. Homeshare was toen nog vrij kleinschalig. Er waren in drie landen projecten; naast de UK ook in Spanje en in Duitsland. Ik betwijfelde of het idee in Nederland aan zou slaan. Studenten leken niet te staan dringen om op kamers te gaan bij een oudere en daarbij ook nog mogelijk een aantal diensten te moeten verlenen. En veel ouderen leken ook niet veel op te hebben met het idee om een jongere op kamers te krijgen die zich mogelijk met drugs, maar zeker met veel harde muziek en feestjes inlieten. Bovendien had ik mijn handen vol aan de oprichting van een internationale organisatie met een bredere doelstelling, ICIP, een internationaal consortium voor intergenerationele programma’s.

Nu, twintig jaar later, was ik in Brussel getuige van een uiterst levendige en flink gegroeide Homeshare-organisatie. Hier waren projecten uit maar liefst achttien landen vertegenwoordigd. Ze heten niet allemaal Homeshare, maar baseren zich wel op eenzelfde basisconcept: jongeren die met ouderen samen in een huis wonen. Homeshare kent veel varianten. Vaak eet men samen en helpt de jongere de oudere met de boodschappen en/of het koken. Soms delen ze samen een flat, ieder een eigen appartement, maar vaker delen ze de koelkast, het toilet en de badkamer in een huis. Soms betalen de jongeren een (lage) huur, in andere gevallen wonen ze er in ruil voor het verlenen van tal van diensten: helpen met de administratie, de tuin doen, huishoudelijk werk, klussen opknappen of helpen met de computer. Allerlei vormen van uitruil komen voor. Er is in België ook een project waar ouderen en daklozen samen een appartementencomplex delen. Verder zijn er projecten zoals wij die in Nederland ook kennen: voormalige wooncentra van ouderen die in leegstaande kamers studenten huisvesten op voorwaarde dat ze wekelijks enige tijd met een of meerdere ouderen in huis doorbrengen. Homeshare brengt twee mensen samen onder een dak voor wederzijds voordeel. Het bevordert een onafhankelijk leven en bouwt tegelijkertijd sterke sociale banden op tussen generaties en culturen. Het geeft bedrijvigheid en biedt veiligheid aan oudere mensen, vooral ’s nachts. Het versterkt de sociale banden van ouderen en jongeren en het biedt een betaalbaar woonalternatief voor jongeren. Bovendien bevordert het wederzijdse steun en solidariteit en bespaart het op de overheidsuitgaven voor ouderenzorg.

 

/epale/nl/file/blogintergenerationeellerenfoto2png-0blog_intergenerationeel_leren_foto_2.png


Hoezeer de programma’s in de Verenigde Staten, Frankrijk, België, Duitsland, de UK, in Japan en Australië ook verschillen, al deze projecten hebben gemeen dat het bij uitstek voorbeelden van informeel leren zijn. Ouderen en jongeren leren elkaars leefwereld beter kennen en begrijpen. Ze leren een nieuwe gelijkwaardige manier van met elkaar communiceren. Ze helpen elkaar waar nodig en profiteren van elkaars kennis en ervaring. Wie ouderen en jongeren bij elkaar brengt creëert een verrijkende leeromgeving. Gescheiden leefenclaves worden doorbroken, gedeelde werelden ontstaan. Of dat moet door samen een huis te delen is de vraag. Het kan ook anders door activiteiten te organiseren op plekken waar jongeren en ouderen allebei gebruik van maken. Maar hoe het ook zij, de privésfeer delen werkt natuurlijk des te sterker als dat goed gaat. Mensen hebben allemaal zo hun gedachten over de jeugd van tegenwoordig, maar opmerkelijk genoeg steken de jongeren die ze van nabij kennen daar bijna altijd gunstig bij af.

Het is bijzonder om te ervaren hoe het contact dat ik had met Nan voornamelijk dankzij haar onophoudelijke inspanningen heeft geresulteerd in zo’n springlevende internationale organisatie. Professor Malcolm Johnson, voorzitter van Homeshare International, eerde haar in de Nan Maitland lezing, waarin hij de opzienbarende resultaten presenteerde van wat er met ouderen kan gebeuren als je ze regelmatig in contact brengt met vierjarige peuters.

Homeshare International[4] is in goede handen. De Belgische koningin Mathilde vereerde het congres met haar aanwezigheid en besprak haar indrukken met een delegatie van het studenten- en seniorenteam. De officiële website van de Belgische monarchie onderstreept dat de koningin dit intergenerationele initiatief van harte wil steunen. Zo’n ambassadeur wenst iedere organisatie zich.

 

/epale/nl/file/blogintergenerationeellerenfoto3pngblog_intergenerationeel_leren_foto_3.png

 

 

[1] Intergenerational programmes: public policy and research implications, an international perspective; A. Hatton-Yeo and T.Ohsako, 1999

[2] Nationaal Stimuleringsprogramma De Buurt van Alle Leeftijden, NIZW 2000 – 2003

[3] Van generaties gesproken, leerprocessen in onze meergeneratiesamenleving, J.Klercq, 1996

Share on Facebook Share on Twitter Epale SoundCloud Share on LinkedIn