chevron-down chevron-left chevron-right chevron-up home circle comment double-caret-left double-caret-right like like2 twitter epale-arrow-up text-bubble cloud stop caret-down caret-up caret-left caret-right file-text

EPALE

Elektronisch platform voor volwasseneneducatie in Europa

 
 

Blogs

EU-instrumenten voor de beoordeling van vaardigheden: een korte handleiding voor docenten in volwasseneneducatie

28/08/2018
by NSS EPALE Nederland
Taal: NL
Document available also in: EN DE ET RO EL LV HR PL HU SL FR IT ES

/epale/nl/file/european-assessment-toolsEuropean assessment tools

European assessment tools

Blog door Andrew McCoshan

Andrew McCoshan, themacoördinator bij EPALE, bespreekt enkele belangrijke instrumenten die de EU heeft ontwikkeld voor het beoordelen van het vaardigheidsniveau van lerenden.

 

De Europese Unie heeft voor docenten in volwasseneneducatie een aantal praktische instrumenten ontwikkeld om de beoordeling van vaardigheden te vergemakkelijken. Van een groot aantal hebt u wellicht al eens gehoord. Maar wat hebt u eraan? Enkele EU-instrumenten geven vorm aan de context waarin beoordelingen in het algemeen plaatsvinden. Maar er zijn ook specifieke instrumenten die begeleiders kunnen gebruiken om vaardigheden te erkennen die lerenden in andere landen hebben verworven. 

/epale/nl/file/eu-assessment-tool-epaleEU Assessment Tool EPALE

EU Assessment Tool EPALE

Kaders en richtsnoeren

Het Europees Kwalificatiekader (EQF) fungeert als raamwerk voor al deze instrumenten. Het EQF is een gemeenschappelijk referentiekader dat door landen wordt gebruikt als uitgangspunt voor de ontwikkeling van een landelijk kwalificatiekader. Net als alle andere instrumenten is ook het EQF gebaseerd op leerresultaten. In veel landen heeft de invoering van kwalificaties - en daarmee van leerprogramma's - op basis van leerresultaten geleid tot een radicale verandering in de manier waarop vaardigheden in het algemeen worden beoordeeld.

Een ander voordeel van het EQF is dat kwalificaties uit het ene land ook in een ander land kunnen worden ‘begrepen’. Dit bevordert de mobiliteit van mensen die buiten hun eigen land willen leren of werken. Op de Europa-website kunnen voorbeelden van kwalificaties worden vergeleken tussen twee landen (vooralsnog voor 18 onderwijs- en opleidingssystemen).

In het verlengde van het EQF hebben landen de principes van de Europese benadering ook toegepast op studiepunten (ECVET). Kwalificaties zijn zo aangepast dat gedurende het leertraject individueel studiepunten worden verzameld. Dit maakt het bijvoorbeeld gemakkelijker om over te stappen naar een ander leerprogramma zonder dat reeds opgebouwde leerervaring verloren gaat.

Verder heeft de EU zich ingezet voor de bevordering van methoden voor het beoordelen van vaardigheden die buiten een formele leeromgeving zijn verworven. Sinds 2004 is er een inventaris van methoden voor validering van niet-formeel en informeel leren beschikbaar, die regelmatig wordt bijgewerkt. Hierin is een groot aantal voorbeelden te vinden die begeleiders als inspiratie kunnen gebruiken. Ook zijn er validatierichtlijnen voor begeleiders en instellingen die verantwoordelijk zijn voor de ontwikkeling en uitvoering van validatieregelingen.

 

Bevordering van grensoverschrijdende validering en erkenning van vaardigheden

Er zijn verschillende instrumenten beschikbaar die de beoordeling en erkenning van vaardigheden tussen verschillende landen vergemakkelijken. Ze nemen belemmeringen weg die ontstaan door verschillen tussen onderwijs- en opleidingssystemen. 

Eén van de belangrijkste doelen waarvoor het eerder genoemde ECVET in het leven is geroepen, is het vergemakkelijken van de grensoverschrijdende beoordeling van vaardigheden. ECVET biedt een aantal uitgangspunten waarmee lerenden die in het buitenland studeren, de kennis en vaardigheden die ze in het ene land verwerven, ook in een ander land kunnen laten erkennen. Vaak is het zo dat mensen bij terugkeer van een buitenlandse stage bijvoorbeeld wel een stageverslag kunnen schrijven, maar daar binnen hun leerprogramma geen studiepunten voor krijgen. Dankzij ECVET is dat laatste wel mogelijk. ECVET biedt hulpmiddelen als memorandums van overeenstemming, leerovereenkomsten en persoonlijke afschriften, waarmee lerenden en hun docenten ervoor kunnen zorgen dat de vaardigheden van de lerenden worden beoordeeld en vervolgens worden gevalideerd. Met deze hulpmiddelen kan bijvoorbeeld worden onderzocht en overeengekomen welke leerresultaten bereikt gaan worden en hoe en door wie deze zullen worden beoordeeld.

Europass biedt een aantal instrumenten waarmee door mensen verworven vaardigheden kunnen worden gedocumenteerd, zodat ze ook in andere landen worden begrepen:

  • In het Europass Mobility-document worden vaardigheden geregistreerd die in een ander land zijn verworven, bijvoorbeeld door een stage, vrijwilligerswerk of een uitwisseling. Het wordt ingevuld door twee bij de uitwisseling betrokken partnerorganisaties, één in het land van herkomst en één in het gastland. Partnerorganisaties kunnen universiteiten, scholen, opleidingscentra, bedrijven, ngo's, etc. zijn. Dit document werkt alleen in combinatie met gedegen beoordelingsprocessen. Ter informatie kan een aantal nuttige voorbeelden worden bekeken.
  • Diplomasupplementen en Certificaatsupplementen beschrijven de vaardigheden die zijn verworven door houders van certificaten van respectievelijk hoger onderwijs en beroepsonderwijs. Ze geven aanvullende informatie bij hetgeen op officiële diploma's en/of afschriften vermeld staat, wat zorgt voor een beter begrip, met name bij werkgevers of instellingen buiten het land van afgifte. De meeste landen hebben nationale overzichten van Certificaatsupplementen opgesteld. Ook hier geldt dat deze instrumenten alleen goed werken in combinatie met een effectief beoordelingsproces.
  • Het Talenpaspoort is een hulpmiddel voor het beoordelen van de eigen taalvaardigheden en kwalificaties.
  • Het Europass-cv is een standaard-cv dat binnen Europa steeds meer wordt gebruikt. Inmiddels zijn er online al meer dan 100 miljoen van deze cv's gemaakt.

Advies en ondersteuning voor al deze instrumenten zijn beschikbaar via de nationale Europass-centra.

 

Toegevoegde waarde

Instrumenten van de EU veranderen het beoordelingslandschap in Europa. De verschuiving naar leerresultaten heeft een flinke impact op beoordelingscriteria en beoordelingsmethoden. Bovendien onderstrepen de instrumenten van de EU de noodzaak om serieus na te denken over de vraag hoe, waar en wanneer we leerervaring en vaardigheden moeten beoordelen die buiten de formele leerprocessen en buiten ons eigen land zijn verworven. Er zijn nog andere instrumenten die hier niet zijn besproken, zoals EQAVET (externe link) (het netwerk voor Europese samenwerking ter bevordering en verbetering van de kwaliteitsborging in beroepsonderwijs en -opleiding), de Europese classificatie van vaardigheden, competenties, kwalificaties en beroepen (ESCO), de richtlijn van de EU betreffende de erkenning van beroepskwalificaties en de bijbehorende database van gereglementeerde beroepen, en paspoorten voor sectorale vaardigheden. Wellicht is het voor u interessant om hier meer over te lezen. Ik ben benieuwd hoe goed lezers deze instrumenten al kennen en in hoeverre u er al gebruik van maakt. Ik nodig u dan ook van harte uit de poll naast dit blog in te vullen!


Andrew McCoshan is al ruim 30 jaar werkzaam in de onderwijs- en opleidingssector. Meer dan 15 jaar hield hij zich bezig met onderzoek en evaluaties voor de EU. Daarvoor was hij consultant in het Verenigd Koninkrijk. Momenteel is Andrew werkzaam als onafhankelijk onderzoeker en consultant. Hij is lid van het ECVET-deskundigenteam voor het Verenigd Koninkrijk, en als Senior Research Associate verbonden aan het Educational Disadvantage Centre van de Dublin City University in Ierland.

Share on Facebook Share on Twitter Epale SoundCloud Share on LinkedIn