chevron-down chevron-left chevron-right chevron-up home circle comment double-caret-left double-caret-right like like2 twitter epale-arrow-up text-bubble cloud stop caret-down caret-up caret-left caret-right file-text

EPALE

Aikuiskoulutuksen eurooppalainen foorumi

 
 

Uutishuone

Ψηφιακές Δεξιότητες Ενηλίκων: «Παραδοσιακές», «Παλιές» Vs «Σύγχρονες», «Νέες»

01/05/2019
Kieli: EL

H Τεχνολογία στην Εκπαίδευση

Είναι ευρύτατα διαδεδομένο ότι η σημερινή εποχή χαρακτηρίζεται από τις επαναστατικές αλλαγές που έχει φέρει σε διάφορους τομείς της ανθρώπινης δραστηριότητας η δυναμική εισβολή της Πληροφοριακής και Επικοινωνιακής Τεχνολογίας. Συγκεκριμένα, με τη νέα τάξη πραγμάτων αλλάζει ριζικά ο τρόπος με τον οποίο οι άνθρωποι συγκεντρώνουν, αναλύουν, αναπαριστούν, παρουσιάζουν και μεταφέρουν την πληροφορία. Η σημερινή εποχή της Κοινωνίας της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών χαρακτηρίζεται από το έντονο στοιχείο της ενσωμάτωσης και χρήσης της τεχνολογίας στην καθημερινότητα μας για διάφορους σκοπούς. Από ένα τέτοιο γεγονός δε θα μπορούσε να μείνει ανεπηρέαστη με άμεσο ή με έμμεσο τρόπο η εκπαίδευση. Η  εισαγωγή των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών (ΤΠΕ) στη διδασκαλία και μάθηση (τυπική, μη-τυπική και άτυπη) θεωρούνται σήμερα ως ο φορέας αλλαγών στα σχολεία, ο οποίος μπορεί να οδηγήσει σε σημαντικά εκπαιδευτικά και παιδαγωγικά αποτελέσματα και να υποστηρίξει τους διδασκομένους στην ανάπτυξη των γνώσεων και των δεξιοτήτων που χρειάζονται για να επιτύχουν στην κοινωνία του 21ου αιώνα. Συγκεκριμένα, η τεχνολογία χρησιμοποιείται ως εργαλείο στην εκπαιδευτική πράξη για την επίτευξη συγκεκριμένων σκοπών όπως: διοίκησης και οργάνωσης, προετοιμασίας και ως μαθησιακό εργαλείο. 

 

Το Διαδίκτυο στην Εκπαίδευση

Με την εισαγωγή του υπολογιστή στην εκπαίδευση και την ανάπτυξη του διαδικτύου δημιουργήθηκαν νέες δυνατότητες στην εκπαιδευτική κοινότητα και διαμορφώθηκαν νέες ευκαιρίες στην εκπαίδευση. Σήμερα η χρήση του διαδικτύου έχει αναμφίβολα διευρύνει τους ορίζοντες της πρόσβασής µας στον κόσμο της πληροφορίας. Οι δικτυακοί πολίτες μπορούν να έχουν πρόσβαση σε πολλές πηγές πληροφόρησης και όχι μόνον. Πολλοί είναι μάλιστα οι ερευνητές οι οποίοι ισχυρίζονται ότι το διαδίκτυο αποτελεί ισχυρό «εργαλείο» διδασκαλίας και μάθησης για τους διδάσκοντες και έχει την ισχύ να αλλάξει καθοριστικά τον τρόπο που οι εκπαιδευτικοί διδάσκουν και οι μαθητές μαθαίνουν (Νικολοπούλου, 2000).

Τι εμπερικλείει η όμως η έννοια «διαδίκτυο»; Πρόκειται λοιπόν για ένα αυτόνομο παγκόσμιο πλέγμα από αλληλοσυνδεδεμένα δίκτυα υπολογιστών που ανταλλάσσουν πληροφορίες (Τσάκαλης, Νικολού, Χαλκίδης, 1999). Σύμφωνα με τους Μαρκάτο, Βεσκούλη και Ρετάλη (2000), το διαδίκτυο αναμφίβολα διευρύνει τους ορίζοντες της πρόσβασης μας στον κόσμο της πληροφορίας. Οι δικτυακοί πολίτες αποκτούν την δυνατότητα να έχουν πρόσβαση σε πολλές πηγές πληροφόρησης. Επιπλέον, οποιοσδήποτε μπορεί να δημιουργήσει μια ιστοσελίδα και να διαθέτει μέσω αυτής πληροφορίες και υλικό για κάθε τομέα. Ακόμη, στο διαδίκτυο ήδη υπάρχουν εικονικές κοινότητες ανθρώπων με κοινά ενδιαφέροντα που μοιράζονται πληροφορίες και ανταλλάσσουν μηνύματα, δημιουργώντας νέου τύπου «κοινωνίες», στις οποίες μάλιστα αναπτύσσεται η αίσθηση της ιδιαίτερης ταυτότητας και της «εικονικής συμβίωσης».

Σήμερα, η διάδοση της νέας τεχνολογίας και ειδικότερα η ανάπτυξη και εξάπλωση του διαδικτύου με τις δυνατότητες που η χρήση τους συνεπάγεται, έχουν δώσει μια νέα μορφή στις ανάγκες της εκπαιδευτικής διαδικασίας και μια σειρά εναλλακτικών τρόπων και μεθόδων που αυτές μπορούν να ικανοποιηθούν. Συγκεκριμένα παρέχει πρόσβαση σε τεράστιες ποσότητες πληροφορίας διαφορετικού τύπου όπως κείμενο, εικόνες, ήχο, γραφικά κλπ. Με τον τρόπο αυτό δίνεται η δυνατότητα στους μαθητές να αναζητήσουν οποιουδήποτε είδους ερευνητικό υλικό χρειαστούν. Αξίζει να σημειωθεί ότι οι τεράστιες δυνατότητες στην επικοινωνία καθώς και οι νέοι τρόποι παρέμβασης στο έργο, στις ιδέες και στα συναισθήματα των συνανθρώπων μας, αποτελούν ένα από τα κύρια χαρακτηριστικά της δικτυακής τεχνολογίας (Τσάκαλης, Νικολού & Χαλκίδης, 1999).

Σύμφωνα με τους Δαπόντες και Τζιμόπουλο (2001) η αξιοποίηση του διαδικτύου στη διδακτική πράξη οδήγησε στη δημιουργία τριών βασικών κατηγοριών ως προς την χρήση του. Η πρώτη κατηγορία δείχνει το διαδίκτυο ως ένα μέσον «μείωσης αποστάσεων», ως πηγή πληροφοριών, τεκμηρίων και εκπαιδευτικών λογισμικών για τους μαθητές και τους διδάσκοντες. Αναμφίβολα υπάρχουν αρκετές περιπτώσεις απλών διδακτικών δραστηριοτήτων στις οποίες είναι απαραίτητη η χρήση των γνωστών παραδοσιακών μέσων διδασκαλίας (σχήματα, υδρόγειος σφαίρα, χάρτες, πειράματα). Παρ’ όλα αυτά δεν είναι λίγες οι δραστηριότητες στις οποίες τα παραδοσιακά μέσα διδασκαλίας αποδεικνύονται ανεπαρκή. Πρόκειται για δραστηριότητες παραδείγματος χάριν που έχουν όλα τα χαρακτηριστικά μιας «συνθετικής εργασίας» και προϋποθέτουν την αναζήτηση μεγάλου όγκου πληροφοριών σε διάφορες μορφές (εικόνα, ήχος, κείμενο). Σε αυτή την περίπτωση η προσφυγή στο διαδίκτυο αποτελεί την καλύτερη λύση. Επιπρόσθετα, οι Δαπόντες και Τζιμόπουλος (2001) παραθέτουν ακόμη ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της κατηγορίας. Ο εκπαιδευτικός σε μια απόμερη περιοχή θα μπορεί μέσω του διαδικτύου να φέρει στην τάξη ηχητικά και φωτογραφικά ντοκουμέντα που δεν περιλαμβάνονται στα σχολικά εγχειρίδια, ανοίγοντας με αυτόν τον τρόπο ένα παράθυρο στο παγκόσμιο χωριό για τους μαθητές του. Η δεύτερη κατηγορία παρουσιάζει το διαδίκτυο ως μέσον επικοινωνίας και ανταλλαγής μηνυμάτων για τους μαθητές και τους διδάσκοντες. Ο πιο γνωστός και συνηθισμένος τρόπος αυτής της κατηγορίας είναι το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο το οποίο καθίσταται ικανό να χρησιμοποιείται και από τους μαθητές με στόχο την ανταλλαγή και διασταύρωση πληροφοριών στη λύση ενός κοινού προβλήματος.

Στην τρίτη κατηγορία το διαδίκτυο καταδεικνύεται ως μέσον έκφρασης των μαθητών και των διδασκόντων. Για παράδειγμα οι μαθητές μιας τάξης, με την καθοδήγηση του δασκάλου, φτιάχνουν την ιστοσελίδα τους με θέματα που ενδιαφέρουν τους ίδιους τους μαθητές. Με τον τρόπο αυτό δημιουργείται ένα μέσον έκφρασης, μια συνεργασία και προφανώς η εξοικείωση με τις νέες τεχνολογίες. Σύμφωνα με τον Jonassen (2003), το διαδίκτυο μπορεί να παραμείνει ένα απλό μέσο πληροφόρησης, χωρίς καμιά ευρύτερη παιδαγωγική και μαθησιακή αξία, αν χρησιμοποιηθεί με βάση τα παραδοσιακά μοντέλα μάθησης. Αποτελεί ζωτικής σημασίας το γεγονός ότι το διαδίκτυο και οι υπηρεσίες του έχουν τη δυνατότητα να μετασχηματίσουν την παραδοσιακή διδασκαλία σε μια ενεργητική μαθησιακή διαδικασία.

Ανάπτυξη Ψηφιακών Δεξιοτήτων

Ψηφιακές Δεξιότητες

Είναι η απόκτηση δεξιοτήτων χρήσης διαφόρων τεχνολογικών εργαλείων με σκοπό την εξεύρεση, διαχείριση, ενσωμάτωση, αξιολόγηση και επικοινωνία πληροφοριών σε διαφορετικές μορφές (κείμενο, ήχο, εικόνα, βίντεο).
Η επεξεργασία των πληροφοριών μέσω των τεχνολογικών εργαλείων οδηγεί στην επίλυση προβλημάτων, κατασκευή νοημάτων, κατανόηση ιδεών και γενικά στην επιτυχή και αποτελεσματική συμμετοχή των χρηστών στην Κοινωνία της Πληροφορίας.
Μπορεί να γίνει ομαδοποίηση των ψηφιακών δεξιοτήτων σε βασικές ή/και απλές και σε σύγχρονες ή νέες.

 

Ψηφιακές Δεξιότητες, Βασικές, Απλές, «Παραδοσιακές», «Παλιές»

Βασικές έννοιες Πληροφορικής
Λειτουργικό σύστημα Windows και Διαχείριση Αρχείων
Επεξεργασία Κειμένου (Microsoft Word)
Επεξεργασία Παρουσιάσεων (Microsoft Power Point)
Επεξεργασία Λογιστικών Φύλλων (Microsoft Excel)
Επεξεργασία Βάσεων Δεδομένων (Microsoft Access)
Επίλυση προβλημάτων που σχετίζονται με υλικό (hardware) και λογισμικό (software)
Διαδίκτυο
Ηλεκτρονικό Ταχυδρομείο

Αναζήτηση, εξεύρεση & επιλογή πληροφοριών, πρόσβαση σε πληροφορίες
Χρήση της πληροφόρησης που υπάρχουν σε διάφορες ιστοσελίδες
Αξιολόγηση ασφάλειας ή / και καταλληλότητας των πληροφοριών

 

Ψηφιακές Δεξιότητες «Σύγχρονες», «Νέες»

Επικοινωνία & Συνεργασία (μέσω κειμένου, ήχου και εικόνας)
Αξιοποίηση μέσων κοινωνικής και επαγγελματικής δικτύωσης 
Αξιοποίηση διαδικτύου στην καθημερινότητα, Π.χ. πληρωμή διαφόρων λογαριασμών ηλεκτρονικά, συμπλήρωση αιτήσεων υπηρεσιών ηλεκτρονικά.

Ανάπτυξη, επεξεργασία και αξιοποίηση φωτογραφιών & βίντεο
Δεξιότητες προγραμματισμού (programming skills)
Αλγοριθμική σκέψης (computational thinking skills)
Κατασκευή ιστοσελίδας
Αξιοποίηση των ηλεκτρονικών πλατφόρμων εκπαίδευσης και κατάρτισης
Αξιοποίηση διαδικτυακών υπηρεσιών / cloud services
Χρήση έξυπνων εφαρμογών  (apps) στην καθημερινή ζωή
Σχεδιασμός & ανάπτυξη εφαρμογών  (apps) για κινητό ή ταμπλέτα (tablet)
Εκμάθηση και χρήση διαφόρων λογισμικών από μόνος/-η τους/της

 

Share on Facebook Share on Twitter Epale SoundCloud Share on LinkedIn