chevron-down chevron-left chevron-right chevron-up home circle comment double-caret-left double-caret-right like like2 twitter epale-arrow-up text-bubble cloud stop caret-down caret-up caret-left caret-right file-text

EPALE

Electronic Platform for Adult Learning in Europe

 
 

Blog

Dallo sviluppo delle comunità alle competenze di base

29/07/2015
by Maria Toia
Language: IT
Document available also in: EN FR DE PL RO

Nelle aree rurali le occasioni per proseguire l'istruzione o seguire un tirocinio formativo al termine della scuola sono molto scarse e ancor più rare sono le opportunità di acquisire le competenze di base. Il sistema educativo non è in grado di affrontare i problemi legati alla diversificazione dell'economia rurale. I responsabili delle politiche non hanno ancora chiara l'importanza del capitale umano in quanto fattore determinante del potenziale di sviluppo di una regione, così come non si è ancora compreso che la diversificazione e la prosperità dell'economia agricola dipendono anche, e in larga misura, dal livello di istruzione, dalle competenze e dalla qualificazione della forza lavoro che vi opera.

Molti studi evidenziano che la qualità dell'istruzione rurale è inferiore rispetto a quella delle aree urbane, un dato probabilmente scontato, che fotografa una realtà evidente e chiaramente percepibile. La conoscenza e l'aumento della partecipazione della popolazione rurale alle iniziative di apprendimento degli adulti, in particolare per quanto riguarda lo sviluppo delle competenze di base e di altre aree, può fornire un contributo significativo a uno sviluppo sociale ed economico equilibrato, a livello locale e nazionale.

In Romania, le disparità tra le aree rurali e quelle urbane sono ancora più accentuate rispetto ad altri paesi europei. Negli ultimi anni, numerose iniziative, programmi e progetti, pubblici e privati, finanziati dal governo e dall'UE, hanno cercato di superare le disparità economiche e sociali delle zone agricole, incoraggiando la creazione di piccole e medie imprese, sviluppando le competenze imprenditoriali e così via. Purtroppo, però, poche hanno messo chiaramente in evidenza la necessità di sviluppare prima e soprattutto le risorse umane attraverso iniziative appropriate di apprendimento degli adulti. Pochi progetti hanno riconosciuto la necessità di rivolgersi in particolare a quelle categorie di adulti che hanno qualifiche scarse o addirittura non ne hanno affatto. Ancor più importante, sono stati scarsi i progetti mirati agli individui che non dispongono di competenze di base a un livello tale da affrontare efficacemente le esigenze quotidiane della vita e del mondo lavorativo.

La sezione della nuova Legge sull'educazione (n. 1/2011) dedicata all'apprendimento permanente stabilisce la creazione di centri locali dedicati a questo scopo in ogni singola comunità, per "implementare a livello locale le politiche e le strategie nazionali sull'apprendimento permanente". Il ruolo di questi centri è stato ulteriormente sottolineato nella Strategia nazionale sull'apprendimento permanente approvata recentemente. Secondo la legge e in base all'approccio organizzativo adottato per questi centri, in attesa di approvazione, uno dei loro obiettivi principali consiste nel fornire corsi di recupero per adulti e programmi di alfabetizzazione che possono tradursi in programmi di istruzione destinata agli adulti e in corsi di insegnamento delle competenze di base. A livello delle politiche si tratta di un risultato estremamente significativo per la Romania, ma in termini di implementazione la situazione è ancora largamente insoddisfacente.

L'Istituto romeno per l'istruzione degli adulti ha preso l'iniziativa a questo proposito e attraverso il progetto Community Centres for Lifelong Learning – An integrated approach to overcome economic, social and educational disparities in rural areas from the West Region of Romania si propone di predisporre, attrezzare, gestire e condurre programmi di apprendimento degli adulti dedicati principalmente alle competenze di base in quattro centri situati nella zona occidentale del paese. Riuscire a convincere e motivare le persone, cambiare la mentalità e creare una cultura dell'apprendimento (quasi) da zero è un lavoro che si preannuncia lungo e impegnativo, ma è l'unico modo in cui è possibile dimostrare che possiamo farlo e come possiamo farlo.

Invito i lettori a condividere altri esempi di intervento in aree svantaggiate e a illustrare altre strategie adottate per creare le infrastrutture necessarie per l’apprendimento degli adulti. Imparare dagli altri è il segreto del successo nel settore dell’apprendimento degli adulti!

Maria Toia è direttore dell'Istituto romeno per l'istruzione degli adulti e membro del Comitato esecutivo di EBSN. Si interessa di ricerca e sviluppo delle politiche per il settore dell’istruzione degli adulti, in particolare per quanto riguarda l’istruzione di base degli adulti e la professionalizzazione dei formatori che operano in questo campo.

Share on Facebook Share on Twitter Share on Google+ Share on LinkedIn
Refresh comments Enable auto refresh

Displaying 1 - 4 of 4
  • Ewa Smuk-Stratenwerth's picture
    Bardzo ważny problem! Od 15 lat w naszym Stowarzyszeniu ZIARNO edukując dorosłych na wsi czerpiemy z doświadczeń tzw. pedagogiki grundtvigowskiej. N.F.S. Grundtvig, filozof, poeta, teolog jest postacią powszechnie znaną w swojej ojczyźnie, Danii, dzięki temu, że zapoczątkował ruch folkehojskole. W Polsce ideę tę wprowadził przede wszystkim Ignacy Solarz w okresie międzywojennym i nazwał je uniwersytetami ludowymi. W Skandynawii w dalszym ciągu tamtejsze uniwersytety ludowe świetnie się mają, także dzięki dofinansowaniu rządowemu. Często słyszałam zwłaszcza od Duńczyków, że ich wysoki poziom demokracji i umiejętność pracy zespołowej zawdzięczają właśnie uniwersytetom ludowym. Oprócz rozwijania współpracy w uniwersytetach ludowych jest bardzo dużo nauki praktycznej (learning by doing), co było (i niestety wciąż jest) słabością kształcenia w naszej części Europy. W pedagogice grundtvigowskiej bardzo ważny jest wszechstronny rozwój człowieka, nie koncentrowanie się na wąskich specjalizacjach, które za chwilę mogą być już nie potrzebne. Ale ujawnianie talentów i potencjału studenta/słuchacza. W moim przekonaniu mimo 150 lat, które minęły od powstania pierwszego Uniwersytetu Ludowego w Danii, który właśnie miał zapewnić mieszkańcom wsi szanse rozwoju, ta metoda zachowała swoją aktualność.
  • Ewa Smuk-Stratenwerth's picture
    Bardzo ważny problem! Od 15 lat w naszym Stowarzyszeniu ZIARNO edukując dorosłych na wsi czerpiemy z doświadczeń tzw. pedagogiki grundtvigowskiej. N.F.S. Grundtvig, filozof, poeta, teolog jest postacią powszechnie znaną w swojej ojczyźnie, Danii, dzięki temu, że zapoczątkował ruch folkehojskole. W Polsce ideę tę wprowadził przede wszystkim Ignacy Solarz w okresie międzywojennym i nazwał je uniwersytetami ludowymi. W Skandynawii w dalszym ciągu tamtejsze uniwersytety ludowe świetnie się mają, także dzięki dofinansowaniu rządowemu. Często słyszałam zwłaszcza od Duńczyków, że ich wysoki poziom demokracji i umiejętność pracy zespołowej zawdzięczają właśnie uniwersytetom ludowym. Oprócz rozwijania współpracy w uniwersytetach ludowych jest bardzo dużo nauki praktycznej (learning by doing), co było (i niestety wciąż jest) słabością kształcenia w naszej części Europy. W pedagogice grundtvigowskiej bardzo ważny jest wszechstronny rozwój człowieka, nie koncentrowanie się na wąskich specjalizacjach, które za chwilę mogą być już nie potrzebne. Ale ujawnianie talentów i potencjału studenta/słuchacza. W moim przekonaniu mimo 150 lat, które minęły od powstania pierwszego Uniwersytetu Ludowego w Danii, który właśnie miał zapewnić mieszkańcom wsi szanse rozwoju, ta metoda zachowała swoją aktualność.
  • Ewa Smuk-Stratenwerth's picture
    Bardzo ważny problem! Od 15 lat w naszym Stowarzyszeniu ZIARNO edukując dorosłych na wsi czerpiemy z doświadczeń tzw. pedagogiki grundtvigowskiej. N.F.S. Grundtvig, filozof, poeta, teolog jest postacią powszechnie znaną w swojej ojczyźnie, Danii, dzięki temu, że zapoczątkował ruch folkehojskole. W Polsce ideę tę wprowadził przede wszystkim Ignacy Solarz w okresie międzywojennym i nazwał je uniwersytetami ludowymi. W Skandynawii w dalszym ciągu tamtejsze uniwersytety ludowe świetnie się mają, także dzięki dofinansowaniu rządowemu. Często słyszałam zwłaszcza od Duńczyków, że ich wysoki poziom demokracji i umiejętność pracy zespołowej zawdzięczają właśnie uniwersytetom ludowym. Oprócz rozwijania współpracy w uniwersytetach ludowych jest bardzo dużo nauki praktycznej (learning by doing), co było (i niestety wciąż jest) słabością kształcenia w naszej części Europy. W pedagogice grundtvigowskiej bardzo ważny jest wszechstronny rozwój człowieka, nie koncentrowanie się na wąskich specjalizacjach, które za chwilę mogą być już nie potrzebne. Ale ujawnianie talentów i potencjału studenta/słuchacza. W moim przekonaniu mimo 150 lat, które minęły od powstania pierwszego Uniwersytetu Ludowego w Danii, który właśnie miał zapewnić mieszkańcom wsi szanse rozwoju, ta metoda zachowała swoją aktualność.
  • Ewa Smuk-Stratenwerth's picture
    Bardzo ważny problem! Od 15 lat w naszym Stowarzyszeniu ZIARNO edukując dorosłych na wsi czerpiemy z doświadczeń tzw. pedagogiki grundtvigowskiej. N.F.S. Grundtvig, filozof, poeta, teolog jest postacią powszechnie znaną w swojej ojczyźnie, Danii, dzięki temu, że zapoczątkował ruch folkehojskole. W Polsce ideę tę wprowadził przede wszystkim Ignacy Solarz w okresie międzywojennym i nazwał je uniwersytetami ludowymi. W Skandynawii w dalszym ciągu tamtejsze uniwersytety ludowe świetnie się mają, także dzięki dofinansowaniu rządowemu. Często słyszałam zwłaszcza od Duńczyków, że ich wysoki poziom demokracji i umiejętność pracy zespołowej zawdzięczają właśnie uniwersytetom ludowym. Oprócz rozwijania współpracy w uniwersytetach ludowych jest bardzo dużo nauki praktycznej (learning by doing), co było (i niestety wciąż jest) słabością kształcenia w naszej części Europy. W pedagogice grundtvigowskiej bardzo ważny jest wszechstronny rozwój człowieka, nie koncentrowanie się na wąskich specjalizacjach, które za chwilę mogą być już nie potrzebne. Ale ujawnianie talentów i potencjału studenta/słuchacza. W moim przekonaniu mimo 150 lat, które minęły od powstania pierwszego Uniwersytetu Ludowego w Danii, który właśnie miał zapewnić mieszkańcom wsi szanse rozwoju, ta metoda zachowała swoją aktualność.