chevron-down chevron-left chevron-right chevron-up home circle comment double-caret-left double-caret-right like like2 twitter epale-arrow-up text-bubble cloud stop caret-down caret-up caret-left caret-right file-text

EPALE

E-Plattform für Erwachsenenbildung in Europa

 
 

Blog

Intergenerationelles Lernen: Es findet jederzeit statt

25/09/2017
by Simon BROEK
Sprache: DE
Document available also in: EN PL FR LT IT ES LV

In seinem Gastblog hat Brian Findsen das Problem der vergessenen mittleren Generationen beim intergenerationellen Lernen angesprochen. Programme für intergenerationelles Lernen bringen häufig junge Menschen mit älteren Menschen in Kontakt. Aber informelles intergenerationelles Lernen findet zu allen Zeiten und zwischen allen Generationen statt; Kolleginnen und Kollegen unterschiedlichen Alters lernen voneinander - dasselbe gilt für Eltern und Kinder.

Die Forschung (Corrigan, McNamara, O'Hara; 2013) zeigt, dass intergenerationelles Lernen eine hervorragende Methode ist, um eine transformative Bildung zu ermöglichen. Die Menschen lernen voneinander durch Beobachtung, Nachahmung und Modell-Lernen. Programme für intergenerationelles Lernen schaffen hervorragende Lernmöglichkeiten und tragen zu einer Veränderung der Einstellung zwischen den Generationen bei. Als Nebenwirkung werden auch intergenerationelle und interkulturelle Solidarität gefördert, eine wichtige Entwicklung in dem augenblicklichen sozioökonomischen Klima in Europa.

Intergenerationelles Lernen steht für  :

  •  beiderseitigen Nutzen: Alle teilnehmenden Generationen sollten davon profitieren.
  • Einbettung in den kulturellen Kontext: Bedürfniskontext und Einstellungen unterscheiden sich in den einzelnen Kulturen erheblich. Eine Methode, die in einer Region erfolgreich ist, funktioniert wegen dieser Unterschiede in einer anderen vielleicht überhaupt nicht oder ist dort nicht relevant.
  • Aktive Mitwirkung: Die Teilnehmer sollten aktiv an der Ausgestaltung der einzelnen Aktivitäten mitwirken und so ein Gefühl der Eigenverantwortung  entwickeln – und die Generationen miteinander verbinden.
  • Förderung des Zusammenhalts der Gemeinschaft und einer aktiven Bürgerschaft: Generationenübergreifendes Engagement mit dem Ziel, positive Verbindungen  für die Schaffung eines besseren Zusammenhalts in der Gemeinschaft mit mehr Sozialkapital und mit mehr Bürgersinn aufzubauen.
  • Wertebasierte Vorgehensweise: Auf Stärken für Erfolg, Verständnis und gegenseitige Achtung aufbauen.
  • Bekämpfung der Altersdiskriminierung: Altersdiskriminierung ist nicht nur ein Problem, das alte Menschen betrifft  – auch junge Menschen werden aufgrund ihres Alters diskriminiert. Die Begegnung zwischen alten und jungen Menschen kann dazu beitragen, dass beide herausfinden, wer sie wirklich sind und was sie gegenseitig voneinander lernen können.
  • Gute Planung: Versuch, positive Veränderungen zu schaffen, die sich auf natürliche Abläufe auswirken können.
  • Disziplinen übergreifende oder interdisziplinäre Ansätze: Ausweitung der Erfahrungen von Profis, damit sie stärker inklusiv arbeiten und einen breiteren Ansatz für die Gestaltung ihrer Arbeit gewinnen.

Dieses Video hat sich im vergangenen Jahr rasend schnell verbreitet; es enthält sämtliche Grundsätze für intergenerationelles Lernen.

Es gibt auch eine Reihe interessanter europaweiter Initiativen im Bereich des intergenerationellen Lernens. Die folgenden zählen zu meinen Favoriten:

  • Zum Beispiel die European Approaches to Inter-Generational Lifelong Learning (EAGLE) (Europäische Ansätze zum lebenslangen intergenerationellen Lernen), die politische Maßnahmen und Praktiken auflisten und ein Toolkit für intergenerationelle Aktivitäten entwickelt haben (im Rahmen von Grundtvig finanziert)
  • Oder das European Certificate of Intergenerational Learning (ECIL) (Europäisches Zeugnis für intergenerationelles Lernen), im Rahmen des Programms für lebenslanges Lernen gefördert. Ziel dieses Projekts ist, einen Fernkurs für intergenerationelles Lernen zu entwickeln.
  • Und nicht zuletzt die European Map of Intergenerational Learning (EMIL)(europäische Karte des intergenerationellen Lernens), finanziert über die Beth Johnson-Stiftung. EMIL ist ein Netzwerk zur Förderung der Zusammenarbeit von Mitgliedern, die gemeinsam an der Unterstützung des intergenerationellen Lernens in ganz Europa arbeiten. Die Website von EMIL enthält sehr viel nützliches Material zu dem Thema, darunter auch Fallstudien über interessante Praktiken und Länderprofile.

Was wir von diesen Initiativen lernen können, ist, dass die Organisation von intergenerationellem Lernen nicht nur eine Herausforderung sein kann, sondern auch eine sehr wertvolle Erfahrung. Wir müssen die richtigen Inhalte finden, die für unterschiedliche Generationen relevant sein und zu ihrem Wissen und Verständnis beitragen können. Das Lernumfeld sollte dazu beitragen, dass sich alle aktiv  beteiligen und dass die Lernenden sich gegenseitig mit Respekt begegnen.

Aber mehr noch – ohne das Thema jetzt mit allzu viel Theorie zu überfrachten – können Sie Beispiele für intergenerationelles Lernen beisteuern, das in Ihrem Alltag stattfindet? Manchmal passieren faszinierende Dinge genau vor Ihren Augen!

Simon Broek war an mehreren europäischen Forschungsprojekten zu Bildung, Arbeitsmarktfragen und dem Versicherungswesen beteiligt. Er hat die Europäische Kommission, das Europäische Parlament und europäische Agenturen zu Fragen im Bereich Bildungspolitik, lebenslanges Lernen und Arbeitsmarkt beraten und ist geschäftsführender Gesellschafter im Ockham Institute of Policy Support.

Share on Facebook Share on Twitter Epale SoundCloud Share on LinkedIn
Refresh comments Enable auto refresh

1 - 10 von 14 anzeigen
  • Bild des Benutzers Revita Zariņa
    Strādāju ilgstošās aprūpes iestādē. Mums bija tāda jauka tradīcija, ka pie mums nāca brīvprātīgie pensionāri un pavadīja laiku ar bērniem. Parasti šie brīvprātīgie vadīja tādas kā nodarbības un mācīja bērniem jaunas prasmes - adīt, tamborēt, gatavot kaut ko īpašu un daudzas citas radošas lietas. Bērniem tas ļoti patika. Daudzi no bērniem novērtēja tieši to, ka šie brīvprātīgie bija citas paaudzes, jo daudziem bērniem pietrūkst tieši komunikācijas ar gados veciem cilvēkiem! Manuprāt šis ir labs veids kā notiek paaudžu mijiedarbība. Daži no šiem pensionāriem bija vientuļi un iespēja pavadīt laiku ar bērniem un nodot viņiem savas zināšanas sniedza viņiem milzu gandarījumu!
  • Bild des Benutzers Evija Baltmane

    Starppaaudžu sadarbība ir laba lieta, tā kā iepriekš neko daudz nebiju lasījusi un dzirdējusi par šo tematu, tad liekas, ka šāda sadarbība būtu ļoti lietderīga, ja tā būtu plašāk reklamēta, jo pašai būtu interese pamēģināt iesaistīties, jo no vecāka gadagājuma cilvēkiem ir iespējams uzzināt daudz un iegūt kādu ieskatu to dzīves gudrībā, kas uzkrāta laikam ejot.

    Agrāk šāda starppaaudžu sadarbība notika dabīgi, kad jaunie ģimenes bērni dzīvoja kopā vai ciemojās pie saviem vecvecākiem, un kaut ko vēlējās uzzināt, kas mūsdienās ir mazāk izplatīts, jo visi vēlas dzīvot patstāvīgi, bet, ja bērniem būtu interese un pacietība saviem vecvecākiem iemācīt kaut ko no tā, ko viņi nemāk, tad šī sadarbība notiktu dabīgi, un nebūtu šie projekti tik ļoti jāpopularizē.

    Protams, saskarsmes un saziņas prasmes mūsdienās paliek tādā kā otrajā plānā, jo bērni lielākoties izmanto tehnoloģijas, un saziņa ikdienā viens pret vienu nav tik attīstīta jauniešos, kā to visvairāk izbauda vecāka gadagājuma cilvēki.

    Mācīties varam ne tikai viens no otra, no saviem vienaudžiem, bet arī saviem vecākiem un vecvecākiem, tomēr šajos projektos lielākā uzmanība ir pievērsta tieši vecvecākiem jeb vecāka gadagājuma cilvēkiem, jo Eiropā ir novērojama sabiedrības novecošanās. Latvijā nav sanācis saskarties ar kādu no šiem projektiem.
  • Bild des Benutzers Beāte Bernedīne Konstanta
    Savas, savu tuvinieku, attālāku radinieku saskarsmes vajadzības mūsdienu dzīves ritmā mēs bieži vien atliekam un nogrūžam darāmo lietu saraksta tālākajā galā, jo ir tik daudzas lietas, kas mums iluzori spēj sniegt šo vajadzību apmierinājumu un ir pieejamas viedtālrunī. Kopumā skatot mūsdienu sabiedrību ir jāsecina, ka saskarsmes kultūra degradējas, komunikācijas prasmes izzūd vai netiek attīstītas, kaut ir "uzteicama" komunikācija, kas norit e-vidē, kur tiek pielietoti daudzi svešvārdi un zīmju valodas elementi utt.  Pastāvošā situācija ir skaudra, bet to rada ikviens no mums. Vai mēs varam no sava bērna prasīt to, ko paši nedaram? Mums ir jābūt tam labajam piemēram mūsu katra mikrovidē un jācer, ka tas radīs pozitīvu ķēdes reakciju. Lūdzu esam paši tie, kas atceras aizbraukt, piezvanīt, tāpat- bez iemesla, lai tikai parunātos par to cik strauji paiet laiks.
    Paldies par video piemēru, kas lika aizdomāties, ka tas taču prasa tik maz- apmierināt kāda saskarsmes vajadzību, kas iespējams viņam šajā brīdī ir vajadzību saraksta augšgalā. 
  • Bild des Benutzers Sabīne Petruseviča

    Piekrītu, ka viens no otra mācāmies nepārtraukti. 
    Taču šajā kontekstā domāju, ka lielākoties akcents tiek likts tieši uz jauno paaudzi un veco paaudzi, bet kur tad paliek tas posms pa vidu? Saprotams, ka jauniešiem bieži vien vieglāk komunicēt ar vecvecākiem, jo tie bieži vien ir pielaidīgāki un vecākiem cilvēkiem tieši otrādi - jaunieši piešķir otro elpu un enerģiju, ko, iespējams, vidējā paaudze senioriem nespēj vai negrib dot. Bet kā integrēt, lai savstarpēji spētu sadarboties visi trīs, piemēram, gan māte, gan meita, gan vecmamma? Saka jau, ka trīs saimnieces vienā virtuvē nekad nevar pastāvēt. Kā ir ar starppaaudžu mācīšanos šajā kontekstā - vai tas ir efektīvi, kā tas strādā un kādi ir traucēkļi, kā arī ieguvumi? 

  • Bild des Benutzers Arturs Snegovics

    LV pagaidām ir ļoti maz piemēru, kad notiktu starppaaudžu mācīšanās. Šis būtu jāveicina plašākā mērogā un jāaktivizē vietējās komūnas. Ieinteresēti varētu būt gan senioru biedrības, gan bērnu vecāki.

  • Bild des Benutzers Inga Isaka

    Starppaaudžu mācīšanās – visas paaudzes iegūst labumu

    Uzskatu, ka neformālā starppaaudžu mācīšanās notiek visu laiku un bieži vien tā netiek pamānīti. Bērni apgūst daudzas prasmes, iemaņas un zināšanas vērojot un kopējot vecākus, bet arī vecāki mācās no bērniem, piemēram, lietot jaunas tehnoloģijas. Kā neformālās starppaaudžu mācīšanās piemēru var vērot arī darbā, kad jaunais darbinieks vēro citu ar pieredzi bagāto darbinieku. Pirmo gadu strādājot, es savu profesionālo meistarību pilnveidoju vērojot un konsultējoties ar kolēģiem, kuri jau ilgstoši strādā profesijā. Tajā pašā laikā es kolēģus konsultēju, kā strādāt ar mūsdienu IT tehnoloģijām.

    Organizējot starppaaudžu mācīšanos (izglītības iestādēs, interešu centros u.t.t.), dažādām paaudzēm tiek dota iespēja dalīties ar savu pieredzi, prasmēm, zināšanām. Tas liek cilvēkam (neatkarīgi no viņa vecuma, sociāli ekonomiskā stāvokļa u.t.t.) justies vērtīgam un vajadzīgam.

  • Bild des Benutzers Edyta Długoń

    W powyższym artykule, jak i w komentarzach pod nim, ukazanych jest szereg korzyści z międzypokoleniowego uczenia się, co daje argumenty do tego, aby podejmować takie działania. Warto przy tym wspomnieć, że można skorzystać z finansowych środków publicznych planując takie przedsięwzięcia. Jednym z programów wspierających wymianę międzypokoleniową jest ASOS (Rządowy Program na rzecz Aktywności Społecznej Osób Starszych na lata 2014–2020, Priorytet II. Aktywność społeczna promująca integrację wewnątrz- i międzypokoleniową).

  • Bild des Benutzers Patrycja Rama
    Uważam, że edukacja osób starszych w dzisiejszych czasach jest bardzo ważna, należy ja wspomagać i promować jak tylko się da, gdyż usprawnia ona ich funkcjonowanie w społeczeństwie. Sama pracuje z osobami starszymi i zaobserwowałam jak ważne jest dla nich zdobywanie wiedzy. Dorośli bardzo chętnie podejmują naukę, wykazują się cierpliwością i wielkim zaangażowaniem. Międzypokoleniowe uczenie się daje szanse na wymianę doświadczeń, informacji, wiedzy, które w przyszłości mogą zaowocować lepszymi rozwiązaniami naukowymi lub technologicznymi.
  • Bild des Benutzers Anna SKORKO
    Działające w Białymstoku Stowarzyszenie Akademia plus 50, którego jestem wiceprezesem, zaktywizowało 11 seniorów, którzy poprzez udział w szkoleniach i konsultacjach przełamywali swoje bariery dotyczące wykorzystania technologii informacyjno-komunikacyjnych (nauka wyszukiwania informacji w Internecie, korzystania z e-maila, wspólnej pracy nad artykułami za pomocą Dokumentów Google, obsługi systemu zarządzania treścią WordPress, nagrywania dźwięków itp.). Szkolenia były prowadzone przez młodych ludzi, którzy byli zachwyceni otwartością seniorów na nowe wyzwania z kolei seniorzy nie mogli się nadziwić komunikatywności młodych nauczycieli.Rezultatem wspólnej pracy jest działający od 2 stycznia 2015 roku portal senior.bialystok.pl – serwis unikalny w skali kraju. Wiek osób tworzących treści w jego ramach to 58 do 74 lat. Ich działania nadzoruje redaktor naczelna- seniorka a w zamieszczaniu treści na portalu wspiera dwoje młodych informatyków. Redaktorki piszą artykuły o sprawach życia codziennego, dzielą się osobistymi przeżyciami, są obecne wszędzie tam gdzie dzieją się sprawy ważne dla seniorów. Nigdy nie jest za późno na naukę, to niewątpliwa, oczywista prawda.
  • Bild des Benutzers Katarzyna Świergocka
    Myślę, że międzypokoleniowe uczenie się niesie ze sobą wiele korzyści zarówno dla młodszych, jak i starszych generacji. Seniorzy poprzez kontakt z młodymi jednostkami uczą się wielu nowych rzeczy, przełamując także lęk przed nowoczesnymi technologiami. Młodsze pokolenia mają natomiast szansę czerpać wiedzę od „ekspertów” z długoletnim doświadczeniem. Uważam, że taki sposób wymiany doświadczeń i wiedzy, jest skuteczniejszą formą uczenia się, bowiem bezpośredni kontakt z drugim człowiekiem daje więcej możliwości edukacyjnych, niż „sucha wiedza” , za którą nie stoi żaden konkretny człowiek. Ludzie są „żywym przykładem” tego jak pozyskaną wiedzę należy wykorzystać w praktyce. Zgadzam się też, że średnie pokolenia są generacją zapomnianą, jeśli chodzi o kwestię międzypokoleniowego uczenia się, choć posiadają oni duży potencjał, chociażby jako osoby będące po środku tego procesu. Mogą one stanowić ważne ogniowo ułatwiające na przykład skuteczną komunikację pomiędzy najstarszym i najmłodszym pokoleniem, która może być zakłócona z powodu zbyt dużej różnicy wieku.