Cad chuige é?

I Meitheamh 2016, ghlac an Coimisiún Eorpach Teachtaireacht inar tugadh tacaíocht do na hiarrachtaí atáthar a dhéanamh chun cosc a chur le an radacú is cúis leis an antoisceachas foréigneach. Tá achoimre sa Teachtaireacht ar ghníomhaíochtaí i seacht réimse ar leith inar féidir go gcuirfidh comhar ar leibhéal an Aontais Eorpaigh feabhas ar an scéal, i réimsí an oideachais, na hoiliúna agus na hóige go háirithe.

Tá an Teachtaireacht sin ag cur leis an obair leantach ar Dhearbhú Pháras maidir le cur chun cinn na saoránachta agus luachanna coiteanna na saoirse, na caoinfhulaingthe agus an neamh-idirdhealaithe, dearbhú a ghlac Airí Oideachais na hEorpa agus an Coimisinéir Navracsics in 2015.

Tá éileamh sa Dearbhú go mbainfear leas as an earnáil oideachais chun cuimsiú agus bunluachanna a chur chun cinn. Tá liosta de chuspóirí nithiúla ann atá le saothrú ar an leibhéal náisiúnta agus áitiúil chomh maith le ceithre thosaíocht uileghabhálacha i dtaca leis an gcomhar ar leibhéal an Aontais Eorpaigh:

  • Féachaint chuige go bhfaighidh daoine óga inniúlachtaí sóisialta, sibhialta agus idirchultúrtha trí luachanna daonlathacha agus cearta bunúsacha, cuimsiú sóisialta agus neamh-idirdhealú chomh maith le saoránacht ghníomhach a chur chun cinn;
  • Feabhas a chur ar smaointeoireacht chriticiúil agus litearthacht i leith na meán, go háirithe i gcomhthéacs úsáid an idirlín agus na meán sóisialta, chun cumas cur in éadan an idirdhealaithe agus an síolteagaisc a fhorbairt;
  • An t-oideachas a chur chun cinn i measc leanaí agus daoine óga atá faoi mhíbhuntáiste trí fhéachaint chuige go bhfuil ár gcórais oideachais agus oiliúna ag tabhairt aghaidh ar a riachtanais; agus
  • An dialóg idirchultúrtha a chur chun cinn trí gach cineál foghlama, i gcomhar le beartais a bhaineann leis an réimse sin agus le geallsealbhóirí eile.

Conas a dhéantar sin?

Tá an obair leantach ar an Dearbhú ina príomhthosaíocht sa chomhar idir na Ballstáit a dtugann an Coimisiún Eorpach tacaíocht dó i réimse an oideachais agus na hoiliúna (creat straitéiseach ET2020) agus i réimse na hóige mar atá leagtha amach i dTuarascáil Chomhpháirteach ET2020 agus sa Tuarascáil Chomhpháirteach um an Óige.

I mí na Bealtaine 2016, rinne an Coimisinéir Tibor Navracsics óstáil ar Chollóiciam Ardleibhéil maidir le Cuimsiú agus Bunluachanna a chur chun cinn trí bhíthin an Oideachais - Caoi chun an Radacú Foréigneach a Chosc.

Ina theannta sin, glacadh Conclúidí na Comhairle maidir le Cuimsiú san Éagsúlacht d’fhonn Oideachas ar Ardchaighdeán a chur ar fáil do Chách an 17 Feabhra 2017.

Tá foghlaim piaraí agus malartú dea-chleachtas ina bpríomhghníomhaíochtaí faoi ET2020 agus sa chomhar a dhéantar le hearnáil na hóige. Tá sé tábhachtach freisin mar chuid de chur i bhfeidhm Dhearbhú Pháras. Tá dhá Mheitheal, ina bhfuil na príomh-gheallsealbhóirí, tiomnaithe don chuspóir sin:

Chun tacaíocht a thabhairt do chur chun feidhme Dhearbhú Pháras, cuireann an clár Erasmus+ maoiniú ar fáil le haghaidh tionscadail comhair thrasnáisiúnta:

  • In 2016, tá Erasmus+ ag cur níos mó ná EUR 400 milliún ar fáil do chomhpháirtíochtaí trasnáisiúnta chun beartais agus cleachtais nuálacha a fhorbairt ar leibhéal an phobail. Laistigh den chlúdach sin, tá tús áite tugtha do thionscadail atá dírithe ar chuspóirí Dhearbhú Pháras;
  • Cuireadh clúdach tiomnaithe EUR 13 mhilliún i leataobh chun tacaíocht a thabhairt do scaipeadh agus d'fheabhsú dea-chleachtas atá ar bun ar leibhéal an phobail;
  • Tá sé beartaithe ag an gCoimisiún tacaíocht bhreise a thabhairt do chur chun feidhme an Dearbhaithe in 2017 trí ghníomhaíochtaí rialta agus gníomhaíochtaí tiomnaithe araon faoin gclár Erasmus+.

Mar thacaíocht don obair leantach ar Dhearbhú Pháras, is príomhthosaíocht é beartais a cheapadh ar bhonn fianaise agus tá sin ag brath ar na gníomhaíochtaí seo a leanas:

Ó bhí 2013 ann, tá an Coimisiún ag cur chun feidhme clár comhpháirteach darb ainm "An Difear a dhéanann Cearta Daonna agus Daonlathas". Is é is aidhm don chlár eolas faoin oideachas saoránachta a bhailiú agus a scaipeadh agus uirlisí praiticiúla a fhorbairt, ar nós curaclaim agus ábhar teagaisc, chun cuidiú leis na tíortha rannpháirteacha an t-oideachas saoránachta agus oideachas faoi chearta an duine a chur chun cinn. Ó 2016 ar aghaidh, déanfar tuilleadh daingnithe ar an gclár nuair a thabharfar tacaíocht do threoirthástáil an Chreata Tagartha Inniúlachtaí le haghaidh Cultúr Daonlathach a sheol Comhairle na hEorpa i mí Aibreáin 2016.

Ó táthar ag díriú ar chuimsiú sóisialta agus saoránacht trí bhíthin na foghlama foirmiúla agus seachfhoirmiúla, ní mór aird ar leith a thabhairt ar fhoghlaimeoirí ó ghrúpaí leochaileacha, daoine as measc imircigh, foghlaimeoirí atá faoi mhíbhuntáiste socheacnamaíoch, Romaigh, LADTI (leispiach, aerach, déghnéasach, trasinscneach agus idirghnéasach), agus foghlaimeoirí a bhfuil riachtanais speisialta acu san áireamh.

Cad é an chéad chéim eile?

Is ag an Meitheal um chur chun cinn saoránachta agus luachanna coiteanna na saoirse, na caoinfhulaingthe agus an neamh-idirdhealaithe trí bhíthin an oideachais atá an sainordú creat beartais maidir le cuimsiú agus bunluachanna a chur chun cinn trí bhíthin an oideachais agus bailiúchán dea-chleachtas ar líne a ullmhú faoi Mheitheamh 2018.

Faoi dheireadh 2016, déanfaidh an Mheitheal um an Óige foireann uirlisí shonrach a fhorbairt lena dtabharfar treoir d'oibrithe don óige agus d'eagraíochtaí óige. Beifear in ann an fhoireann uirlisí sin a chur in oiriúint do na riachtanais ar leith atá ag gach Ballstát. Beidh samplaí san fhoireann uirlisí den chaoi ar féidir comharthaí sóirt an radacaithe a aimsiú agus beart a dhéanamh dá réir agus stóinseacht an daonlathais i ndaoine óga a neartú agus cuidiú leo litearthacht i leith na meán a bhaint amach agus bheith ag smaoineamh go criticiúil agus coinbhleachtaí a réiteach gan dul i muinín an fhoréigin.

Lena chois sin, tá an Coimisiún ag tabhairt tacaíocht do na gníomhaíochtaí seo:

  • an Fhoireann Uirlisí do Scoileanna a leathnú, ardán nua ar líne do scoileanna agus múinteoirí ar a bhfuil samplaí den dea-chleachtas agus acmhainní lena mínítear conas modhanna comhoibríocha a thabhairt isteach sna scoileanna agus cuimsiú a fheabhsú agus conas féachaint chuige go n-éireoidh le cách;
  • an t-ardán ar líne eTwinning a leathnú lena nasctar múinteoirí agus seomraí ranga ar fud na hEorpa, chomh maith le cúrsaí oiliúna do mhúinteoirí faoin oideachas saoránachta trí bhíthin Erasmus+;
  • bunú líonra chun gur fusa teagmhálacha díreacha a dhéanamh le heiseamláirí dearfacha i scoileanna, i measc na n-óg, i gcumainn spóirt agus i bpríosúin;
  • treoirthástáil agus leathnú céimnitheach tionscadal nua de chuid Erasmus+ i dtaobh Malartú Fíorúil a chuirfidh ar chumas daoine óga tuairimí agus smaointe a mhalartú trí chomhdhálacha gréasáin struchtúrtha éascaithe chun feasacht agus caoinfhulaingt idirchultúrtha a fheabhsú;
  • dreasachtaí d'institiúidí ardoideachais le creidiúintí a thabhairt le haghaidh obair dheonach agus curaclaim a fhorbairt ina bhfuil idir ábhar acadúil agus rannpháirtíocht sa saol poiblí;
  • an tSeirbhís Dheonach Eorpach a neartú ina dtabharfar tús áite do thacaíocht do thionscadail lena gcuirtear chun cinn luachanna coiteanna, litearthacht i leith na meán agus smaointeoireacht chriticiúil;
  • tacaíocht dhaingnithe do thionscadail óige ar leibhéal an phobail ina mbeidh gníomhaithe nua, amhail bardais, mar shampla, chun gur féidir tionscnaimh áitiúla a fheabhsú laistigh de chomhpháirtíochtaí trasteorann níos mó;
  • cur chun cinn tionscadal nuálach ar éirigh leo trí bhíthin Ghradam na hEorpa i leith Cuimsiú Sóisialta sa Spórt.