Informacje podstawowe

W styczniu 2018 Komisja przyjęła Plan działania w dziedzinie edukacji cyfrowej, który obejmuje 11 inicjatyw wspierających korzystanie z technologii i kompetencje cyfrowe w edukacji.

Wraz z planem działania przyjęto „dokument roboczy służb Komisji”, w którym omówiono bardziej szczegółowo podejście Komisji do edukacji cyfrowej. 

Plan działania przewiduje trzy priorytety mające pomóc państwom członkowskim w sprostaniu wyzwaniom i wykorzystaniu szans, jakie wiążą się z edukacją w erze cyfrowej:

Priorytet 1: Lepsze wykorzystanie technologii cyfrowej w nauczaniu i uczeniu się

Działania:

1. Eliminacja przepaści w łączności przez wspieranie wdrażania szerokopasmowego przesyłu danych o bardzo wysokiej przepustowości we wszystkich szkołach, w tym za pomocą systemu bonów zorientowanego na obszary w niekorzystnej sytuacji.
2. Wspieranie gotowości cyfrowej zarówno w przypadku szkół o profilu ogólnym, jak i szkół zawodowych przez wzmacnianie ich zdolności cyfrowych oraz poszerzanie zasięgu narzędzia samooceny SELFIE, tak aby do końca 2019 r. dotarło ono do miliona nauczycieli, osób prowadzących szkolenia i osób uczących się.
3. Zapewnienie ramowych przepisów dotyczących wydawania cyfrowych certyfikatów kwalifikacji oraz przeprowadzania walidacji umiejętności zdobytych z wykorzystaniem technologii i treści cyfrowych. Ramy te będą dostosowane do europejskich ram kwalifikacji dla uczenia się przez całe życie (ERK) oraz europejskiej klasyfikacji umiejętności, kompetencji, kwalifikacji i zawodów (ESCO).

Priorytet 2: Rozwijanie kompetencji i umiejętności cyfrowych

Działania:

1. Utworzenie ogólnoeuropejskiej platformy na rzecz cyfrowego szkolnictwa wyższego, która będzie oferować e-uczenie się, mobilność mieszaną, kampusy wirtualne i wymianę najlepszych praktyk pomiędzy instytucjami szkolnictwa wyższego.
2. Specjalne kursy szkoleniowe w dziedzinie otwartej nauki w instytucjach szkolnictwa wyższego dla studentów, badaczy i nauczycieli.
3. Rozszerzenie Europejskiego Tygodnia Kodowania na większą liczbę szkół w Europie.
4. Zainicjowanie ogólnounijnej kampanii na rzecz podnoszenia świadomości na temat bezpieczeństwa w sieci, cyberhigieny i umiejętności korzystania z mediów oraz inicjatywy na rzecz nauczania w dziedzinie cyberbezpieczeństwa.
5. Promowanie kompetencji cyfrowych i kompetencji w dziedzinie przedsiębiorczości wśród dziewcząt, rozwijanych we współpracy z przedsiębiorstwami z branży i organizacjami pozarządowymi.

Priorytet 3: Poprawa kształcenia dzięki lepszej analizie danych i prognozowaniu

Działania:

1. Rozpoczęcie badania referencyjnego dotyczącego włączenia technologii informacyjno-komunikacyjnych w główny nurt edukacji, w tym dostępności i wykorzystania infrastruktury oraz narzędzi i poziomów umiejętności cyfrowych.
2. Uruchomienie programów pilotażowych dotyczących sztucznej inteligencji i analizy procesów uczenia się w dziedzinie edukacji.
3. Strategiczne prognozowanie dotyczące kluczowych trendów wynikających z transformacji cyfrowej, które będą mieć wpływ na przyszłość systemów edukacji. 

Dlaczego jest to potrzebne?

Istnieje pilna potrzeba zwiększenia kompetencji cyfrowych w Europie i lepszego wykorzystywania technologii w edukacji:

  • 37 proc. siły roboczej w UE posiada niskie umiejętności cyfrowe lub nie ma ich wcale.
  • Mniej niż połowa dzieci uczęszcza do szkół, które są bardzo dobrze wyposażone pod względem technologii cyfrowych.
  • Tylko 20–25 proc. z nich jest nauczanych przez nauczycieli, którzy czują się pewnie korzystając z technologii w klasie.
  • 18 proc. szkół podstawowych i średnich w UE nie było podłączonych do sieci szerokopasmowej.

Źródło: Indeks gospodarki cyfrowej i społeczeństwa cyfrowego (DESI)

Co udało się osiągnąć do tej pory?

Realizacja planu działania

W planie działania określono 11 działań, które zostaną wdrożone przez Komisję do końca 2020 r. we współpracy z państwami członkowskimi, zainteresowanymi stronami i społeczeństwem. Strona ta będzie aktualizowana w miarę rozpoczynania realizacji i dalszego rozwoju tych działań. 

Definicja kompetencji cyfrowych

Zalecenie dotyczące aktualizacji ram kompetencji kluczowych z 2006 r. przyjęto tego samego dnia, co Plan działania w dziedzinie edukacji cyfrowej. Definicja kompetencji cyfrowych została rozszerzona i uaktualniona, aby lepiej odzwierciedlać zmieniający się charakter technologii cyfrowych w życiu zawodowym i społecznym. Nowa definicja jest również zgodna z ramami kompetencji cyfrowych dla obywateli:

Definicja z 2018 r. 

Kompetencje cyfrowe obejmują pewne, krytyczne i odpowiedzialne korzystanie z technologii cyfrowych i interesowanie się nimi do celów uczenia się, pracy i udziału w społeczeństwie. Obejmują one umiejętność korzystania z informacji i danych, porozumiewanie się i współpracę, tworzenie treści cyfrowych (w tym programowanie), bezpieczeństwo (w tym komfort cyfrowy i kompetencje związane z bezpieczeństwem cybernetycznym) i rozwiązywanie problemów.

Definicja z 2006 r. 

Kompetencje informatyczne obejmują umiejętne i krytyczne wykorzystywanie technologii społeczeństwa informacyjnego (IST) w pracy, rozrywce i porozumiewaniu się. Opierają się one na podstawowych umiejętnościach w zakresie ICT: Korzystanie z komputerów do uzyskiwania, oceny, przechowywania, tworzenia, prezentowania i wymiany informacji oraz do porozumiewania się i uczestnictwa w sieciach współpracy za pośrednictwem Internetu.

Współpraca w zakresie polityki

Komisja ściśle współpracuje z krajowymi ministerstwami edukacji i zainteresowanymi stronami w dziedzinie edukacji cyfrowej, aby dzielić się doświadczeniami, dobrymi praktykami i opracowywać praktyczne narzędzia wspierające uczenie się w epoce cyfrowej. Współpraca ta odbywa się za pośrednictwem grupy roboczej ds. umiejętności i kompetencji cyfrowych, która regularnie organizuje spotkania w Brukseli i państwach członkowskich.

Więcej na temat grupy roboczej.

Ramy umiejętności i kompetencji cyfrowych

W porozumieniu z państwami członkowskimi Komisja opracowała szereg ram, które mają pomóc decydentom, osobom uczącym się i organizacjom w ocenie umiejętności cyfrowych i „gotowości” na technologie cyfrowe. Opracowano ramy dla obywateli, organizacji, a ostatnio także dla nauczycieli. 

Ramy umiejętności i kompetencji cyfrowych dla obywateli

Europejskie ramy kompetencji cyfrowych dla obywateli określają szeroki wachlarz umiejętności i kompetencji cyfrowych, których potrzebują wszystkie osoby uczące się (5 obszarów, 21 kompetencji). Zostały one opublikowane po raz pierwszy w 2013 r. i stały się punktem odniesienia dla wielu inicjatyw w dziedzinie kompetencji cyfrowych, na poziomie europejskim i na poziomie państw członkowskich. Ramy te zostały zaktualizowane w 2016 r.

Ramy umiejętności i kompetencji cyfrowych dla nauczycieli

Ramy umiejętności i kompetencji cyfrowych dla nauczycieli zostały opublikowane w grudniu 2017 r. Przedstawiono w nich kompetencje cyfrowe nauczycieli na wszystkich szczeblach edukacji, od wczesnej edukacji do szkolnictwa wyższego i kształcenia dorosłych, w tym kształcenia ogólnego i zawodowego, kształcenia specjalnego i uczenia się pozaformalnego. 

Ramy umiejętności i kompetencji cyfrowych dla organizacji oświatowych

Celem tych ram (opublikowanych w grudniu 2015 r.) jest umożliwienie organizacjom dokonania oceny postępów w integracji cyfrowego uczenia się i pedagogiki oraz pomoc decydentom w planowaniu, wdrażaniu i ocenie działań na rzecz integracji i skutecznego wykorzystania cyfrowych technologii uczenia się. Ramy te stanowiły koncepcyjną podstawę narzędzia samooceny SELFIE dla szkół, które jest obecnie wprowadzane w całej Europie.

Badania naukowe

Komisja finansuje badania nad umiejętnościami i kompetencjami cyfrowymi oraz nad wykorzystaniem innowacji i nowych możliwości w instytucjach oświatowych. Sprawozdania z badań i analizy są regularnie publikowane przez Wspólne Centrum Badawcze Komisji.

Najnowsze badania:

Finansowanie projektów

W ramach programu Erasmus+ finansowane są wymiany mające na celu wspieranie kształcenia nauczycieli w zakresie umiejętności cyfrowych oraz projekty mające na celu zbadanie i rozwój potencjału wykorzystania technologii w edukacji, a ponadto promuje się opracowywanie i udostępnianie nowych cyfrowych metod pedagogicznych i zasobów edukacyjnych.

Możliwości finansowania programu Erasmus +

Europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne wspierają zapewnienie łączności i odpowiedniego wyposażenia dla instytucji oświatowych oraz doskonalenie umiejętności młodzieży i dorosłych.

Więcej na temat wkładu funduszy strukturalnych w umiejętności cyfrowe

 

Więcej informacji