Περί τίνος πρόκειται;

Η Επιτροπή ενέκρινε τον Ιανουάριο του 2018 ένα σχέδιο δράσης για την ψηφιακή εκπαίδευση, το οποίο περιλαμβάνει 11 πρωτοβουλίες για τη στήριξη της χρήσης τεχνολογίας και της ανάπτυξης ψηφιακών ικανοτήτων στην εκπαίδευση.

Παράλληλα με το σχέδιο δράσης, εγκρίθηκε έγγραφο εργασίας το οποίο αναλύει διεξοδικότερα τις απόψεις της Επιτροπής για την ψηφιακή εκπαίδευση. 

Το σχέδιο δράσης διαρθρώνεται γύρω από τρεις προτεραιότητες και προβλέπει μέτρα στήριξης των κρατών μελών της ΕΕ ώστε να ανταποκριθούν στις προκλήσεις και τις ευκαιρίες της εκπαίδευσης στην ψηφιακή εποχή:

Προτεραιότητα 1: Καλύτερη χρήση της ψηφιακής τεχνολογίας στη διδασκαλία και τη μάθηση

Δράσεις:

1. Αντιμετώπιση του χάσματος συνδεσιμότητας με τη στήριξη της εισαγωγής συστημάτων ευρυζωνικότητας υψηλής χωρητικότητας σε όλα τα σχολεία, και, μεταξύ άλλων, μέσω ενός συστήματος κουπονιών που θα εστιάζει στις μειονεκτούσες περιοχές.
2. Στήριξη της ψηφιακής ετοιμότητας των σχολείων τόσο γενικής όσο και επαγγελματικής κατεύθυνσης, με την ενίσχυση την ψηφιακή τους ικανότητας και την επέκταση του νέου εργαλείου αυτοαξιολόγησης SELFIE ώστε να τεθεί στη διάθεση ενός εκατομμυρίου εκπαιδευτικών, εκπαιδευτών και εκπαιδευομένων μέχρι το τέλος του 2019.
3. Παροχή πλαισίου για την έκδοση ψηφιακά πιστοποιημένων τίτλων σπουδών και την επικύρωση ψηφιακά αποκτηθεισών δεξιοτήτων. Το πλαίσιο αυτό θα είναι ευθυγραμμισμένο με το ευρωπαϊκό πλαίσιο επαγγελματικών προσόντων για τη διά βίου μάθηση (ΕΠΕΠ) και το ευρωπαϊκό σύστημα ταξινόμησης δεξιοτήτων, ικανοτήτων, προσόντων και επαγγελμάτων (ESCO).

Προτεραιότητα 2: Ανάπτυξη των ψηφιακών ικανοτήτων και δεξιοτήτων

Δράσεις:

1. Ανάπτυξη μιας πανευρωπαϊκής πλατφόρμας για την ψηφιακή ανώτατη εκπαίδευση, η οποία θα παρέχει μάθηση από το διαδίκτυο, μικτή κινητικότητα, εικονικούς εκπαιδευτικούς χώρους και ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών μεταξύ ανώτατων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων.
2. Ειδικοί κύκλοι κατάρτισης για την ανοικτή επιστήμη σε ιδρύματα ανώτατης εκπαίδευσης για φοιτητές, ερευνητές και εκπαιδευτικούς.
3. Συμμετοχή περισσότερων σχολείων της Ευρώπης στην ευρωπαϊκή εβδομάδα προγραμματισμού.
4. Πραγματοποίηση μιας πανευρωπαϊκής ενημερωτικής εκστρατείας για την ασφάλεια στο διαδίκτυο, την κυβερνοϋγιεινή και την εξοικείωση με τα ψηφιακά μέσα, και υλοποίηση ενός προγράμματος διδασκαλίας για την κυβερνοασφάλεια.
5. Προαγωγή των ψηφιακών και επιχειρηματικών ικανοτήτων μαθητριών, σε συνεργασία με τη βιομηχανία και ΜΚΟ.

Προτεραιότητα 3: Βελτίωση της εκπαίδευσης μέσω καλύτερων τεχνικών ανάλυσης δεδομένων και προβλέψεων

Δράσεις:

1. Εκπόνηση μιας μελέτης αναφοράς για την ενσωμάτωση της χρήσης των ΤΠΕ στην εκπαίδευση, η οποία εξετάζει μεταξύ άλλων τη διαθεσιμότητα και τη χρήση υποδομών και εργαλείων, καθώς και τα επίπεδα ψηφιακών δεξιοτήτων.
2. Υλοποίηση πιλοτικών δράσεων για την τεχνητή νοημοσύνη και την ανάλυση της μάθησης στην εκπαίδευση.
3. Ανάλυση στρατηγικών προβλέψεων για τις κύριες τάσεις που προκύπτουν από τον ψηφιακό μετασχηματισμό, ώστε να εξασφαλιστεί το μέλλον των εκπαιδευτικών συστημάτων. 

Γιατί χρειάζεται;

Είναι επείγουσα ανάγκη να ενισχυθούν οι ψηφιακές ικανότητες στην Ευρώπη και να αυξηθεί η χρήση των τεχνολογιών στην εκπαίδευση:

  • το 37% του ανθρώπινου δυναμικού της ΕΕ διαθέτει περιορισμένες ή ανύπαρκτες ψηφιακές ικανότητες.
  • Λιγότερα από το μισά παιδιά φοιτούν σε σχολεία που διαθέτουν άριστο ψηφιακό εξοπλισμό.
  • Μόνο το 20%-25% των παιδιών διδάσκονται από δασκάλους εξοικειωμένους με τη χρήση της τεχνολογίας στην τάξη.
  • Το 18% των σχολείων πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης στην ΕΕ δεν έχουν ευρυζωνική σύνδεση.

Πηγή: Δείκτης Ψηφιακής Οικονομίας και Κοινωνίας (DESI)

Τι έχει γίνει μέχρι σήμερα;

Υλοποίηση του σχεδίου δράσης

Το σχέδιο δράσης προβλέπει11 δράσεις που θα εφαρμόσει η Επιτροπή, έως το τέλος του 2020, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη, τα ενδιαφερόμενα μέρη και την κοινωνία. Η σελίδα αυτή θα επικαιροποιείται με το ξεκίνημα και την περαιτέρω ανάπτυξη αυτών των δράσεων. 

Ορισμός της ψηφιακής ικανότητας

Μια σύσταση για την επικαιροποίηση του πλαισίου του 2006 σχετικά με τις βασικές ικανότητες εγκρίθηκε την ίδια ημέρα με το σχέδιο δράσης για την ψηφιακή εκπαίδευση. Ο ορισμός των ψηφιακών ικανοτήτων έχει διευρυνθεί και επικαιροποιηθεί ώστε να αντανακλά τη μεταβαλλόμενη φύση της ψηφιακής τεχνολογίας στο εργασιακό περιβάλλον και στην κοινωνία γενικότερα. Ο νέος ορισμός ευθυγραμμίζεται επίσης με το πλαίσιο ψηφιακών ικανοτήτων για πολίτες:

Ορισμός του 2018 

Η ψηφιακή ικανότητα εμπεριέχει την υπεύθυνη χρήση και ενασχόληση με τις ψηφιακές τεχνολογίες, με αυτοπεποίθηση και κριτικό πνεύμα, για σκοπούς μάθησης, εργασίας και συμμετοχής στην κοινωνία. Περιλαμβάνει βασικές γνώσεις για τις πληροφορίες και τα δεδομένα, την επικοινωνία και τη συνεργασία, τη δημιουργία ψηφιακού περιεχομένου (συμπεριλαμβανομένου του προγραμματισμού), την ασφάλεια (συμπεριλαμβανομένης της ψηφιακής ευημερίας και των ικανοτήτων που σχετίζονται με την κυβερνοασφάλεια) και την επίλυση προβλημάτων.

Ορισμός του 2006 

Η ψηφιακή ικανότητα περιλαμβάνει τη χρήση της Τεχνολογίας της Κοινωνίας της Πληροφορίας (ΤΚΠ) για την εργασία, την ψυχαγωγία και την επικοινωνία, με αυτοπεποίθηση και κριτικό πνεύμα. Υποστηρίζεται από τις βασικές δεξιότητες ΤΠΕ: χρήση Η/Υ για την ανάκτηση, την αξιολόγηση, την αποθήκευση, την παραγωγή, την παρουσίαση και την ανταλλαγή πληροφοριών, καθώς και για την επικοινωνία και τη συμμετοχή σε δίκτυα συνεργασίας μέσω του Διαδικτύου.

Συνεργασία στο πλαίσιο της πολιτικής

Η Επιτροπή συνεργάζεται στενά με τα εθνικά υπουργεία Παιδείας και τους εκπαιδευτικούς φορείς με σκοπό την ανταλλαγή εμπειριών και ορθών πρακτικών, καθώς και την ανάπτυξη πρακτικών εργαλείων για τη στήριξη της μάθησης στην ψηφιακή εποχή. Η συνεργασία αυτή αναπτύσσεται στο πλαίσιο της ομάδας εργασίας για τις ψηφιακές δεξιότητες και ικανότητες, η οποία συνέρχεται τακτικά στις Βρυξέλλες και στα κράτη μέλη.

Περισσότερα για την ομάδα εργασίας.

Πλαίσια των ψηφιακών δεξιοτήτων και ικανοτήτων

Σε διαβούλευση με τα κράτη μέλη, η Επιτροπή εκπόνησε συγκεκριμένα πλαίσια για να βοηθήσει τους ιθύνοντες πολιτικής, τους εκπαιδευομένους και τους αρμόδιους φορείς στην αξιολόγηση των ψηφιακών δεξιοτήτων και της ετοιμότητας. Τα πλαίσια αυτά απευθύνονται σε πολίτες, φορείς και, πρόσφατα, σε εκπαιδευτικούς. 

Πλαίσιο ψηφιακών δεξιοτήτων και ικανοτήτων για πολίτες

Το ευρωπαϊκό πλαίσιο ψηφιακών ικανοτήτων για πολίτες καθορίζει το ευρύ πλέγμα των ψηφιακών δεξιοτήτων και ικανοτήτων που χρειάζεται να έχουν όλοι οι εκπαιδευόμενοι (5 τομείς, 21 ικανότητες). Δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά το 2013 και αποτελεί πλέον αναφορά για πολλές πρωτοβουλίες που σχετίζονται με τις ψηφιακές ικανότητες, τόσο σε ευρωπαϊκό επίπεδο όσο και σε επίπεδο κρατών μελών. Το πλαίσιο επικαιροποιήθηκε το 2016.

Πλαίσιο ψηφιακών δεξιοτήτων και ικανοτήτων για εκπαιδευτικούς

Το πλαίσιο ψηφιακών δεξιοτήτων και ικανοτήτων για εκπαιδευτικούς δημοσιεύτηκε τον Δεκέμβριο του 2017. Περιγράφει τις ψηφιακές ικανότητες για εκπαιδευτικούς όλων των επιπέδων εκπαίδευσης, από την προσχολική μέχρι την ανώτατη εκπαίδευση και την εκπαίδευση ενηλίκων, συμπεριλαμβανομένων της γενικής και επαγγελματικής κατάρτισης, της ειδικής αγωγής και της άτυπης μάθησης. 

Πλαίσιο ψηφιακών δεξιοτήτων και ικανοτήτων για εκπαιδευτικά ιδρύματα

Σκοπός του πλαισίου (που δημοσιεύτηκε τον Δεκέμβριο του 2015) είναι να μπορέσουν τα εκπαιδευτικά ιδρύματα να αξιολογήσουν την πρόοδό τους όσον αφορά την ψηφιακή μάθηση και τις ψηφιακές παιδαγωγικές μεθόδους και, παράλληλα, να βοηθηθούν οι πολιτικοί ιθύνοντες να σχεδιάσουν, να υλοποιήσουν και να αξιολογήσουν τις παρεμβάσεις πολιτικής με στόχο την ένταξη και την αποτελεσματική χρήση των τεχνολογιών ψηφιακής μάθησης.  Με βάση αυτό το πλαίσιο, σχεδιάστηκε το εργαλείο αυτοαξιολόγησης SELFIE για σχολεία, το οποίο χρησιμοποιείται όλο και περισσότερο σε όλη την Ευρώπη.

Έρευνα

Η Επιτροπή χρηματοδοτεί έρευνα σχετικά με τις ψηφιακές δεξιότητες και ικανότητες καθώς και σχετικά με τη χρήση των καινοτομιών και των νέων δυνατοτήτων από τα εκπαιδευτικά ιδρύματα. Εκθέσεις και μελέτες σχετικά με την έρευνα δημοσιεύει τακτικά το Κοινό Κέντρο Ερευνών της Επιτροπής.

Στις πρόσφατες μελέτες συγκαταλέγονται:

Χρηματοδότηση έργων

Το πρόγραμμα Erasmus+ χρηματοδοτεί ανταλλαγές με στόχο να στηριχθεί η εκπαίδευση των διδασκόντων σε ψηφιακές δεξιότητες, καθώς και έργα που στοχεύουν στη διερεύνηση και την ανάπτυξη των δυνατοτήτων χρήσης της τεχνολογίας στην εκπαίδευση, ενώ παράλληλα προωθεί τη δημιουργία και τη διάδοση νέων ψηφιακών παιδαγωγικών μεθόδων και εκπαιδευτικών πόρων.

Δυνατότητες χρηματοδότησης Erasmus +

Τα Ευρωπαϊκά Διαρθρωτικά και Επενδυτικά Ταμεία στηρίζουν την παροχή συνδεσιμότητας και συσκευών για εκπαιδευτικά ιδρύματα και την κατάρτιση για την απόκτηση δεξιοτήτων από νέους και ενηλίκους.

Περισσότερα σχετικά με τη συνεισφορά των διαρθρωτικών ταμείων στις ψηφιακές ικανότητες

 

Περισσότερα