Nauka języków

Podczas posiedzenia Rady Europejskiej w Barcelonie wezwano do podjęcia działań mających „podnieść poziom podstawowych umiejętności, w szczególności poprzez nauczanie co najmniej dwóch języków obcych począwszy od bardzo młodego wieku” oraz do „ustanowienia wskaźnika kompetencji językowych”. Od tego czasu Komisja wspiera wysiłki na rzecz opracowania strategii nauczania języków obcych i opracowania wskaźników określających poziom umiejętności językowych.

Informacje podstawowe

Podczas posiedzenia Rady Europejskiej w Barcelonie wezwano do podjęcia działań mających „podnieść poziom podstawowych umiejętności, w szczególności poprzez nauczanie co najmniej dwóch języków obcych począwszy od bardzo młodego wieku” oraz do „ustanowienia wskaźnika kompetencji językowych”. Od tego czasu Komisja wspiera wysiłki na rzecz opracowania strategii nauczania języków obcych i zdefiniowania wskaźników określających poziom umiejętności językowych.

Badanie umiejętności językowych przeprowadzone w latach 2011-2012 w 14 krajach UE wykazało, że:

  • 42 proc. 15-latków, którzy wzięli udział w badaniu, osiągnęło poziom samodzielności w posługiwaniu się pierwszym językiem obcym (poziom B1/B2 europejskiego systemu opisu kształcenia językowego);
  • 25 proc. osiągnęło ten poziom w drugim języku obcym;
  • 14 proc. uczniów nie miało nawet podstawowej znajomości jednego języka obcego.

W konkluzjach Rady w sprawie wielojęzyczności i rozwijania kompetencji językowych z 2014 r. kraje UE zobowiązały się do poprawy nauczania języków obcych w szkołach.

W zaleceniach Rady w sprawie kompleksowego podejścia do nauczania i uczenia się języków z 2018 r. opisano aktualne wyzwania i zaproponowano plan działań mający na celu:

  • intensyfikację nauczania języków z naciskiem na osiągnięcie konkretnych poziomów kompetencji – w oparciu o opracowany przez Radę Europy europejski system opisu kształcenia językowego – przed ukończeniem kształcenia obowiązkowego;
  • wprowadzenie koncepcji świadomości językowej w zakresie kształcenia i szkolenia, która stanowi integracyjne ramy nauczania języków, z uwzględnieniem różnorodności kompetencji językowych osób uczących się;
  • zapewnienie coraz większej liczbie nauczycieli języków obcych możliwości uczenia się i studiowania za granicą;
  • określenie i promowanie innowacyjnych, integracyjnych i wielojęzycznych metod pedagogicznych przy użyciu europejskich narzędzi i platform, takich jak europejska platforma internetowa dla szkół School Education Gateway czy eTwinning.

Co zrobiono do tej pory?

W latach 2011-2013 w ramach grupy roboczej ds. znaczenia nauki języków w ramach kształcenia i szkolenia zastanawiano się nad sposobami poprawienia umiejętności językowych. Grupa ta przeprowadziła analizę porównawczą i opracowała sprawozdanie na temat innowacyjnych i naukowo udowodnionych metod umożliwiających szybszą naukę języków. W sprawozdaniu skoncentrowano się na dwóch głównych kwestiach:

  • zintegrowanym kształceniu przedmiotowo-językowym
  • nauce języków wspomaganej komputerowo.

W sprawozdaniu przedstawiono również wyniki projektu wspierającego wykorzystanie innowacyjnych technologii informacyjno-komunikacyjnych w nauczaniu języków obcych (ICT-Rev).

Wysiłkom na rzecz poprawy nauczania języków obcych powinny towarzyszyć starania mające na celu opracowanie nowoczesnych metod oceny. W wielu systemach edukacji brakuje takich metod. Jednym z głównych celów inicjatywy RELANG jest wsparcie organów odpowiedzialnych za edukację w dopasowaniu egzaminów językowych do poziomów zaawansowania według europejskiego systemu opisu kształcenia językowego.

Umiejętność porozumiewania się w kilku językach jest jedną z kluczowych umiejętności pożądanych na rynku pracy. Podobnie jak inne umiejętności przekrojowe znajomość języków przyczynia się do zwiększenia konkurencyjności zarówno poszczególnych osób, jak i całej gospodarki. Od września 2014 r. eksperci ds. nauczania języków uczestniczą w pracach grupy roboczej „ET2020” i wspierają opracowanie ram umiejętności cyfrowych i umiejętności w zakresie przedsiębiorczości w oparciu o europejski system opisu kształcenia językowego.

Program Erasmus+ stwarza nowe możliwości w zakresie opracowywania nowych strategii nauczania języków obcych i nauki w klasach wielojęzycznych. Możliwości te to między innymi eksperymenty polityczne i partnerstwa na dużą skalę.