Talen leren

Op de Europese Raad van Barcelona is er gepleit voor "verbetering van de basisvaardigheden, met name door vanaf zeer jonge leeftijd minstens twee vreemde talen te onderwijzen", en voor de "vaststelling van een taalvaardigheidsindicator". Sindsdien steunt de Commissie het leren van vreemde talen en de ontwikkeling van indicatoren daarvoor.

Waar gaat het om?

Op de Europese Raad van Barcelona is er gepleit voor "verbetering van de basisvaardigheden, met name door vanaf zeer jonge leeftijd minstens twee vreemde talen te onderwijzen", en voor de "vaststelling van een taalvaardigheidsindicator". Sindsdien steunt de Commissie het leren van vreemde talen en de ontwikkeling van indicatoren daarvoor.

Uit een EU-enquête over taalvaardigheden die in 2011 en 2012 in 14 EU-landen is gehouden, is gebleken dat van alle 15-jarige scholieren:

  • 42% het niveau "onafhankelijke gebruiker" (B1/B2 van het gemeenschappelijk Europees referentiekader voor talen) heeft voor de eerste vreemde taal
  • slechts 25% dit niveau ook haalt voor een tweede vreemde taal
  • 14% van de leerlingen zelfs niet beschikt over basiskennis van de eerste vreemde taal

In de Conclusies van de Raad over meertaligheid en de ontwikkeling van taalcompetenties uit 2014 hebben de EU-landen de belofte gedaan om het vreemdetalenonderwijs op school te verbeteren.

De Aanbeveling van de Raad van 2018 inzake een alomvattende benadering van het onderwijzen en leren van talen speelt in op de huidige uitdagingen met het volgende actieplan:

  • de talenkennis voor het eind van het verplicht onderwijs bevorderen door te mikken op bepaalde competentieniveaus op basis van het gemeenschappelijk Europees referentiekader voor talen (CEFR) van de Raad van Europa
  • invoering van het concept van taalbewustzijn in onderwijs en opleiding, met een inclusief kader voor talenonderwijs, rekening houdend met de uiteenlopende competenties van de betrokkenen
  • meer taaldocenten de mogelijkheid bieden om in het buitenland te gaan leren en studeren
  • innovatieve, inclusieve en meertalige onderwijsmethoden ontwikkelen, met behulp van Europese tools en platforms zoals de School Education Gateway en eTwinning

Wat is er al gebeurd?

Tussen 2011 en 2013 heeft de thematische werkgroep voor talen in onderwijs en opleiding zich gebogen over manieren om het talenonderwijs doeltreffender te maken. Op basis van een vergelijkende analyse heeft zij een rapport over innovatieve en wetenschappelijk onderbouwde methodes om het leren van talen te versnellen opgesteld. De beide hoofdthema's van dit rapport zijn:

  • het aanbieden van zaakvakken in een andere taal
  • computerondersteund leren van talen

In het rapport zijn de conclusies verwerkt van het ICT-Rev-project met betrekking tot innovatie in het talenonderwijs.

De verbetering van het taalonderwijs moet samengaan met de ontwikkeling van moderne beoordelingsmethodes. In veel onderwijsstelsels ontbreekt het hieraan. Het RELANG-initiatief probeert de onderwijsinstanties te helpen om taalexamens te relateren aan de niveaus van het gemeenschappelijk Europees referentiekader voor talen.

De beheersing van meerdere talen is een van de belangrijkste eisen die de arbeidsmarkt stelt. Net als andere overdraagbare vaardigheden, maakt deze het individu en de economie concurrerender. Voortbouwend op de ervaring met het gemeenschappelijke Europees referentiekader voor talen zitten sinds september 2014 ook taaldeskundigen in de ET2020-werkgroep. Zij zullen helpen een kader te ontwikkelen voor digitale en ondernemersvaardigheden.

Het Erasmus+-programma biedt nieuwe mogelijkheden, zoals beleidsexperimenten en grootschalige partnerschappen, om nieuwe strategieën te ontwikkelen voor het leren van talen in meertalige klassen.