Dialog polityczny z niektórymi regionami i krajami na całym świecie

Poprzez dialog polityczny UE dokonuje wymiany najlepszych praktyk, zacieśnia współpracę i, w niektórych przypadkach, wspiera partnerski kraj lub region w wysiłkach na rzecz reformy szkolnictwa wyższego.

Informacje podstawowe

Unia Europejska uruchomiła szereg forów, w ramach których prowadzony jest dialog na temat polityki w zakresie szkolnictwa wyższego z krajami i regionami spoza UE.

W rozmowach uczestniczą wyżsi urzędnicy z UE i danego kraju/regionu oraz eksperci w danej dziedzinie. Rozmowom często towarzyszą konferencje, seminaria i badania dotyczące konkretnych zagadnień.

Dlaczego jest to potrzebne?

Poprzez dialog polityczny UE dokonuje wymiany najlepszych praktyk, zacieśnia współpracę i w niektórych przypadkach wspiera partnerski kraj lub region w wysiłkach na rzecz reformy szkolnictwa wyższego.

W szerszym ujęciu dialog polityczny powinien utorować drogę do zacieśnienia współpracy i większej mobilności między UE a krajami/regionami partnerskimi.

Regiony partnerskie

Więcej informacji na temat programu Erasmus+ i współpracy międzynarodowejW krajowych i regionalnych zestawieniach informacji opisano, w jaki sposób w ramach programu Erasmus+ finansuje się mobilność i współpracę między Europą a innymi częściami świata.

Kontekst polityczny

Partnerstwo Wschodnie jest wspólną inicjatywą polityczną, której celem jest pogłębienie i zacieśnienie stosunków między Unią Europejską (UE), jej państwami członkowskimi i sześcioma państwami Partnerstwa Wschodniego: Armenią, Azerbejdżanem, Białorusią, Gruzją, Mołdawią oraz Ukrainą.

Kwestie polityczne omawia się na czterech platformach tematycznych:

  • wzmacnianie instytucji i dobrych rządów,
  • rozwój gospodarczy i możliwości rynkowe,
  • łączność, efektywność energetyczna, środowisko i zmiana klimatu,
  • mobilność i kontakty międzyludzkie.

Dialog polityczny

Kwestie edukacji, młodzieży i kultury omawia się w ramach czwartej platformy, która obejmuje również dialogi polityczne na temat migracji, mobilności, zintegrowanego zarządzania granicami oraz badań naukowych i innowacji.

Na szczycie Partnerstwa Wschodniego w 2017 r. zatwierdzono Panel ds. edukacji, kultury i młodzieży. Koncentruje się on na realizacji celów 18 i 19 w ramach pakietu dotyczącego młodzieży i edukacji, prowadząc dyskusję na temat sektora edukacji i kultury oraz sektora kreatywnego, a także na temat umiejętności, przedsiębiorczości i szans na zatrudnienie osób młodych.

W ramach Panelu promuje się modernizację, umiędzynarodowienie i cyfryzację systemów kształcenia i szkolenia (cyfryzację umożliwiającą e-uczenie się). Pracuje się również nad szerszym uznawaniem kształcenia pozaformalnego oraz wspiera się rozwój sektora kultury i sektora kreatywnego w krajach Partnerstwa Wschodniego.

Wysoki priorytet nadaje się następującym działaniom:

  • wspieranie młodego pokolenia i wzmocnienie jego pozycji poprzez wkład w tworzenie sprzyjającej włączeniu społecznemu i opartej na faktach polityki na rzecz młodzieży oraz
  • partnerski dialog na temat polityk i instytucji służący wspieraniu kształcenia młodzieży, szkoleń i przechodzenia do zatrudnienia.

Kontekst polityczny

W ramach wzmocnionej europejskiej polityki sąsiedztwa (EPS) na podstawie komunikatu z 2011 r. oraz przeglądu EPS z 2016 r. Komisja Europejska jest zobowiązana do:

  • wspierania modernizacji systemów szkolnictwa wyższego;
  • zwiększenia wsparcia na rzecz mobilności studentów, nauczycieli, kadry akademickiej i młodzieży z krajów południowego regionu Morza Śródziemnego w celu odbycia nauki lub nauczania.

Narzędzia współpracy UE

Jeśli chodzi o cele związane ze szkolnictwem wyższym, kształceniem zawodowym, szkoleniami i młodzieżą, Komisja wspiera je za pomocą różnych programów i inicjatyw współpracy międzynarodowej, takich jak:

Kontekst polityczny

Jest to zapoczątkowana w 2012 r. unijna inicjatywa na rzecz współpracy w dziedzinie kształcenia z Albanią, Bośnią i Hercegowiną, Czarnogórą, Kosowem, Macedonia Północna i Serbią.

Organizowane są coroczne spotkania ministerialne, podczas których określa się wspólne priorytety, omawia najnowsze środki z zakresu polityki i realizacji reform oraz wybiera zagadnienia do celów współpracy regionalnej z pomocą UE.

Mimo że kraje regionu zobowiązały się do dobrowolnego dostosowania się do norm unijnych i międzynarodowych, wdrażanie nowych polityk i reform jest trudne. Każdy kraj znajduje się na innym etapie dostosowania do unijnych norm i w związku z tym wymaga pomocy.

W ramach platformy Bałkanów Zachodnich na rzecz edukacji i szkolenia zachęca się do współpracy i komunikacji regionalnej, dzielenia się dobrymi praktykami w regionie i w UE oraz do łączenia zasobów. Zapewnia się również działania następcze w odniesieniu do wspólnych projektów, badań i wydarzeń.

W dłuższej perspektywie dialog polityczny ma stanowić dla Bałkanów Zachodnich wsparcie w zakresie reform i przygotować je do wypełniania obowiązków związanych z członkostwem w UE, w tym do pełnego uczestnictwa w unijnych programach edukacyjnych.

Kontekst polityczny

Nadrzędnym tematem szczytu Unii Europejskiej i Unii Afrykańskiej, który odbył się w Abidżanie w dniach 29–30 listopada 2017 r., było „inwestowanie w młodzież w celu przyśpieszenia wzrostu sprzyjającego włączeniu społecznemu oraz zrównoważonego rozwoju”. W centrum dyskusji znalazły się wzrost demograficzny, migracja, zatrudnienie ludzi młodych oraz umiejętności.

Przywódcy z obu kontynentów potwierdzili swoją gotowość do inwestowania w młodzież, edukację i umiejętności w następnym okresie. Unia Europejska już teraz realizuje to zobowiązanie za sprawą przyjęcia Programu panafrykańskiego na lata 2018–2020, na który przeznaczono kwotę 400 mln euro.

Poniższe dwie powiązane ze sobą inicjatywy w ramach partnerstwa strategicznego między Unią Europejską a Afryką, które razem obejmują 107 uniwersytetów w 41 krajach Afryki, organy regionalne oraz studentów, to przykłady doskonałej współpracy UE z Unią Afrykańską w dziedzinie szkolnictwa wyższego:

  • Inicjatywa „dostrajanie Afryki” to współpraca, w ramach której dokonuje się przeglądu kompetencji i umiejętności wymaganych w danej dyscyplinie oraz programów studiów, aby studenci nabywali kompetencje, które są bardziej istotne z punktu widzenia rynku pracy.
  • W ramach inicjatywy „harmonizacja, zapewnienie jakości i akredytacja” (HAQAA) wspiera się panafrykańskie ramy zapewniania jakości i akredytacji, a zwłaszcza rozwój norm i wytycznych kontynentu służących zapewnianiu jakości w szkolnictwie wyższym, a także budowaniu zdolności organów regionalnych i krajowych zajmujących się szkolnictwem wyższym oraz rozwijaniem wiedzy eksperckiej w dziedzinie oceny i jakości instytucji.

Powyższe inicjatywy mają być kontynuowane, a w 2019 r. zostaną również uruchomione dwie nowe inicjatywy przewodnie. UE będzie wspierać stowarzyszenie afrykańskich studentów i uczniów (ang. African Students and Alumni Association), czuwając nad tym, by spostrzeżenia młodych ludzi były uwzględniane w procesach i politykach w zakresie edukacji oraz innowacyjnych praktykach. Poprzez pilotażową inicjatywę na rzecz mobilności dla pracowników i uczniów kształcenia i szkolenia zawodowego między afrykańskimi i europejskimi organizatorami i instytucjami kształcenia i szkolenia zawodowego finansowanie UE przyczyni się również do poprawy rozwoju zawodowego nauczycieli i kadry zarządzającej w dziedzinie kształcenia i szkolenia zawodowego, umiejętności uczniów oraz jakości nauczania i uczenia się.

Afryka uczestniczy również aktywnie w programie Erasmus+, a naukowcy z Afryki otrzymują wsparcie w ramach działania „Maria Skłodowska-Curie”. W ramach wewnątrzafrykańskiego programu mobilności akademickiej (ang. Intra-Africa Academic Mobility Programme) finansuje się partnerstwa i mobilność między uniwersytetami w Afryce.

Dialog polityczny

W 2009 r. UE i Brazylia podpisały wspólną deklarację w sprawie współpracy w dziedzinie kształcenia i szkolenia. Od 2011 r. Komisja Europejska (KE) i władze Brazylii odpowiedzialne za kształcenie i szkolenie odbyły dwa dialogi polityczne na szczeblu rządowym oraz wzięły udział w sympozjum.

Kontekst polityczny

W ciągu ostatnich dziesięciu lat UE i Chiny ściśle współpracowały ze sobą w dziedzinach takich jak kształcenie i szkolenie, kultura, wielojęzyczność i młodzież. Współpraca obejmowała regularny dialog polityczny prowadzony na szczeblu rządowym oraz konkretne wyniki wspólnych projektów i wydarzeń.

Od 2012 r. wszystkie te działania połączono w ramach dialogu wysokiego szczebla między narodami UE i Chin („HPPD”), stanowiącego trzeci filar stosunków między UE a Chinami i uzupełnienie dwóch pozostałych filarów – dialogu wysokiego szczebla w dziedzinie gospodarki i handlu oraz dialogu strategicznego wysokiego szczebla.

HPPD to nadrzędny mechanizm, który obejmuje wszystkie wspólne inicjatywy UE i Chin w zakresie wymian między narodami. Inicjatywy te powstają na podstawie wniosków z dialogów przywódców i spotkań wyższych urzędników, w ramach których ustala się długoterminowe cele, wymienia najlepsze praktyki i bada obszary przyszłej współpracy.

HPPD powinien pomóc w budowaniu wzajemnego zaufania i wzmocnić zrozumienie międzykulturowe w UE i Chinach.

Kontekst polityczny

UE i Indie współpracują w zakresie wielu zagadnień związanych z edukacją. Są to m.in.:

  • modernizacja szkolnictwa wyższego,
  • doskonałość akademicka,
  • mobilność wykładowców i studentów,
  • kształcenie i szkolenie zawodowe,
  • uczenie się przez całe życie,
  • przejrzystość,
  • jakość kształcenia i równy dostęp do niego oraz
  • uznawanie kwalifikacji.

Podczas szczytu UE-Indie w 2008 r. UE i Indie ogłosiły zamiar promowania dialogu i współpracy w dziedzinie edukacji i kultury. W dziedzinie edukacji określone w tym celu obszary obejmują szkolenia zawodowe, kształcenie techniczne, uznawanie kwalifikacji, modernizację szkolnictwa wyższego z naciskiem na jakość, przejrzystość i partnerstwo, a także promowanie języków.

Kontekst polityczny

Od 2010 r. Komisja Europejska i władze Meksyku odpowiedzialne za kształcenie i szkolenie odbyły dwa dialogi polityczne na szczeblu rządowym.

Celem tych dialogów jest omawianie zagadnień będących przedmiotem wspólnego zainteresowania na wysokim szczeblu w celu wymiany najlepszych praktyk i określenia konkretnych obszarów przyszłej współpracy. W dłuższej perspektywie celem dialogu jest zachęcanie do szerszej współpracy w zakresie szkolnictwa wyższego i mobilności między UE a Meksykiem.

Kontekst polityczny

We wspólnej deklaracji z maja 2012 r. Unia Europejska i Republika Południowej Afryki uznały istotny wkład kształcenia i szkolenia w rozwój opartych na wiedzy społeczeństw i gospodarek oraz kluczową rolę, jaką odgrywa kształcenie i szkolenie w pobudzaniu wzrostu gospodarczego i tworzeniu miejsc pracy. Cztery spotkania wyższych urzędników UE i Republiki Południowej Afryki, które odbyły się od tego czasu, koncentrowały się na dzieleniu się praktykami w różnych dziedzinach, począwszy od umiędzynarodowienia szkolnictwa wyższego po modernizację i innowacje w zawodzie nauczyciela i wykładowcy.

Dialog strategiczny był okazją do omówienia zagadnień będących przedmiotem wspólnego zainteresowania, wymiany najlepszych praktyk, przeglądu współpracy w ramach programów oraz określenia konkretnych obszarów wspólnego zainteresowania w następnym okresie.

Kontekst polityczny

Unia Europejska i Republika Korei prowadzą współpracę, zwłaszcza w dziedzinie szkolnictwa wyższego, ponieważ zarówno UE, jak i Republika Korei uznają istotny wkład szkolnictwa wyższego w rozwój konkurencyjnej w skali globalnej i opartej na wiedzy gospodarki, a tym samym w pobudzanie wzrostu gospodarczego i tworzenie miejsc pracy.

Choć współpraca ta oraz programy wymiany studentów i pracowników były dotychczas udane, stwierdzono, że istnieje pole do większej interakcji. W związku z tym na szczycie Unia Europejska-Republika Korei w 2013 r. ogłoszono zamiar zacieśnienia współpracy przez promowanie dialogu politycznego i wspólnych projektów współpracy w zakresie szkolnictwa wyższego.

Pierwszy dialog polityczny odbył się 15 marca 2016 r. w Brukseli, a jego celem było omówienie praktycznych sposobów zacieśnienia współpracy w zakresie szkolnictwa wyższego oraz zaangażowanie się w wymianę najlepszych praktyk, przegląd polityki oraz budowanie i wymianę wiedzy. Drugi dialog odbędzie się w Korei Południowej w ostatnim kwartale 2018 r.

Współpracę ze Stanami Zjednoczonymi wspiera się za pośrednictwem unijnych programów na rzecz otwartej współpracy akademickiej obejmującej cały świat oraz innych inicjatyw uzupełniających, w tym za pomocą działań dwustronnych w ramach programu Fulbrighta na rzecz współpracy z UE.

 

Program Fulbrighta-Schumana

Program Fulbrighta-Schumana, którym zarządza komisja ds. wymiany edukacyjnej między Stanami Zjednoczonymi a Belgią, jest finansowany wspólnie przez Departament Stanu USA oraz Dyrekcję Generalną ds. Edukacji i Kultury Komisji Europejskiej. Od 1991 r. w ramach tego wspólnego programu finansuje się studia dyplomowe i podyplomowe, badania i propozycje wykładów w dziedzinie stosunków UE-USA, polityki UE lub instytucji Unii dla zainteresowanych mieszkańców USA i Unii.

Seminarium młodych liderów UE-USA

Seminarium młodych liderów UE-USA (ang. EU-US Young Leaders Seminar) to platforma promująca kontakty międzyludzkie pomiędzy Unią a Stanami Zjednoczonymi wynikające ze współpracy między Komisją Europejską a Departamentem Stanu USA. W pierwszej edycji tego seminarium w 2017 r. (2–5 kwietnia, Bruksela) uczestniczyło 50 młodych przywódców ze Stanów Zjednoczonych i Europy. Akcent położono na wyzwania i możliwości związane z gospodarczą, edukacyjną i kulturową integracją migrantów i uchodźców. Drugie seminarium, które odbyło się w 2018 r. (15–17 kwietnia, Bruksela), zgromadziło podobną grupę, a jego celem było omówienie przyszłości pracy. Skoncentrowano się w jego ramach na roli technologii w przyszłości pracy, umiejętnościach przyszłej siły roboczej oraz na społecznych konsekwencjach zmian w środowisku pracy.

Modernizacja szkolnictwa wyższego: badanie porównawcze dotyczące dostrajania UE i Stanów Zjednoczonych

W ramach procesu bolońskiego dotyczącego reformy szkolnictwa wyższego europejscy ministrowie uzgodnili w 2003 r., że instytucje szkolnictwa wyższego powinny na podstawie wyników ponownie określić swoje programy kształcenia, tak aby były one bardziej ukierunkowane na studentów i służyły przygotowaniu absolwentów do ich przyszłej roli w społeczeństwie. Aby opracować instrumenty, które by to umożliwiły, uruchomiono projekt zatytułowany „Dostrajanie struktur edukacyjnych w Europie” (ang. Tuning Educational Structures in Europe). Ta sama metoda jest coraz częściej stosowana na całym świecie. Dostępne jest badanie dotyczące USA obejmujące okres od lipca 2013 r. do stycznia 2016 r. Dostępne jest również streszczenie badania.