Idirphlé beartais le réigiúin agus le tíortha sonracha ar fud an domhain

Tríd an mbeartas idirphlé, déanann an tAontas Eorpach dea-chleachtais a mhalartú, méadaítear comhar, agus i gcásanna áirithe méadaítear an tacaíocht d’iarrachtaí na tíre comhpháirtíochta nó an réigiúin chomhpháirtíochta in athchóiriú an ardoideachais.

Cad é an rud é?

Tá roinnt fóram idirphlé curtha ar bun ag an Aontas Eorpach i dtaobh beartas ardoideachais i bpáirt le tíortha agus réigiúin atá lasmuigh den Aontas.

Tugann na cainteanna sin oifigigh shinsearacha ón Aontas Eorpach agus ón tír/réigiún atá i gceist le chéile, mar aon le saineolaithe sa réimse lena mbaineann. Is minic a thionóltar na cainteanna sin i gcomhthráth le comhdhálacha, seimineáir, agus staidéir ar ábhair faoi leith.

Cén fáth a bhfuil gá leis?

Tríd an mbeartas idirphlé, déanann an tAontas Eorpach dea-chleachtais a mhalartú, méadaítear comhar, agus i gcásanna áirithe méadaítear an tacaíocht a thugtar d’iarrachtaí na tíre comhpháirtíochta nó an réigiúin chomhpháirtíochta agus iad ag athchóiriú an ardoideachais

Ar dhóigh ghinearálta ba cheart don bheartas idirphlé an bealach a réiteach le méadú a dhéanamh ar an gcomhar agus ar an tsoghluaisteacht idir an tAontas Eorpach agus tíortha/réigiúin chomhpháirtíochta.

Réigiúin chomhpháirtíochta

Tá tuilleadh eolais anseo faoi Erasmus+ agus faoin gcomhar idirnáisiúnta. Taispeánann bileoga eolais na dtíortha agus na réigiún cé mar a mhaoiníonn Erasmus+ soghluaisteacht agus comhar idir an Eoraip agus áiteanna eile ar domhan.

Comhthéacs an bheartais

Is éard atá i gComhpháirtíocht an Oirthir comhthionscnamh beartais a bhfuil sé d’aidhm aige an caidreamh idir an tAontas Eorpach, a chuid ballstát agus na sé thír comhpháirtíochta seo a leanas san Oirthear a dhoimhniú agus a neartú: an Airméin, an Asarbaiseáin, an Bhealarúis, an Mholdóiv, an tSeoirsia agus an Úcráin.

Tá cheithre ghrúpa théamacha ann ina mbíonn cúrsaí beartais á bplé:

  • neartú na n-institiúidí agus an dea-rialachais;
  • an fhorbairt eacnamaíoch agus deiseanna margaidh;
  • nascacht, éifeachtúlacht fuinnimh, an comhshaol agus an t-athrú aeráide;
  • soghluaisteacht agus an teagmháil idir daoine.

Idirphlé beartais

Is iad an t-oideachas, an óige, agus an cultúr is ábhar d’Ardán 4, ardán ar a mbíonn idirphlé beartais faoin imirce, an tsoghluaisteacht, an bainistiú comhtháite teorainneacha agus an nuálaíocht.

In 2017 ghlac Cruinniú Mullaigh Chomhpháirtíocht an Oirthir leis an bPainéal um Oideachas, Cultúr agus an Óige. Is ar chur chun feidhme spriocanna insroichte 18 agus 19 de chreat an Phacáiste Oideachais don Óige atá an obair an phainéil dírithe, agus is é an Painéal a stiúrann an plé ar earnálacha an oideachais, an chultúir, agus na cruthaitheachta, ar scileanna daoine óga, fiontraíocht agus infhostaitheacht.

Cuireann an painéal chun cinn nuachóiriú, idirnáisiúnú agus digitiú (ríomhfhoghlaim) córas oideachais agus oiliúna. Bíonn sé ag obair freisin i dtreo aitheantas níos leithne a thabhairt don oideachas neamhfhoirmiúil, agus tacaíonn sé le forbairt earnáil an chultúir agus earnáil na cruthaitheachta i dtíortha comhpháirtíochta san Oirthear.

Tá na nithe seo a leanas ina mórthosaíochtaí:

  • tacaíocht agus cumhacht a thabhairt don óige trí rannchuidiú le beartas óige fianaisebhunaithe a cheapadh; agus
  • idirphlé piarfhoghlama faoi bheartais agus institiúidí a thabharfadh tacaíocht d’oideachas agus d’oiliúint an aosa óig, agus don aistriú go saol na hoibre.

Comhthéacs an bheartais

Laistigh de chreat Bheartas Comharsanachta na hEorpa (BCE) agus é neartaithe, ó fhoilsiú Teachtaireacht 2011 agus athbhreithniú BCE in 2016, is de thiomantas an Choimisiúin Eorpaigh:

  • tacú le nuachóiriú na gcóras ardoideachais
  • cur leis an tacaíocht atá ann don tsoghluaisteacht teagaisc agus foghlama le haghaidh mac léinn, múinteoirí, foirne ollscoile, agus daoine óga ó thíortha na Meánmhara Theas

Uirlisí comhair an Aontais Eorpaigh

I dtéarmaí an ardoideachais, an ghairmoideachais, na hoiliúna agus na hóige, tacaíonn an Coimisiún leis na cuspóirí sin trí bhíthin cláir agus thionscnaimh éagsúla idirnáisiúnta comhair, dá leithéidí seo:

Comhthéacs an bheartais

Is i 2012 a seoladh é, agus is é tionscnamh an Aontais Eorpaigh é um chomhar oideachais leis an Albáin, an Bhoisnia agus an Heirseagaivéin, an Mhacadóin Thuaidh, an Chosaiv, Montainéagró, an tSeirbia.

Eagraítear Cruinnithe Bliantúla na nAirí ina sainaithnítear tosaíochtaí coiteanna, ina bpléitear na bearta beartais agus athchóirithe is deireanaí, agus ina ndéantar cinneadh maidir le réimsí don chomhar réigiúnach le cúnamh ón Aontas Eorpach.

Siúd is go bhfuil tíortha an réigiúin tiomanta cóineasú deonach a dhéanamh le caighdeáin an Aontais Eorpaigh agus le caighdeáin idirnáisiúnta, is deacair beartais nua agus athchóiriú a chur chun feidhme. Ní hionann i ngach tír an cóineasú atá le déanamh fós le caighdeáin an Aontais Eorpaigh, agus dá bhrí sin teastaíonn cúnamh ó gach tír ar leith.

Spreagann Ardán na mBalcán Thiar maidir le hOideachas agus Oiliúint comhar agus cumarsáid réigiúnach, agus comhroinnt dea-chleachtas sa réigiún agus san Aontas, agus comhthiomsú acmhainní. Ina theannta sin déanann sé obair iardain, e.g. comhthionscadail, staidéir, agus imeachtaí.

Is é cuspóir fadtéarmach an idirphlé beartais cúnamh a thabhairt do na Balcáin Thiar lena gcuid iarrachtaí ar athchóiriú, agus iad a ullmhú do na freagrachtaí a leanann ballraíocht den Aontas Eorpach, lán-rannpháirtíocht i gcláir oideachais an Aontais Eorpaigh san áireamh.

Comhthéacs an bheartais

Is í an “Infheistíocht san Óige le haghaidh Fás Cuimsitheach agus Forbairt Inbhuanaithe” ba phríomhthéama don Chruinniú Mullaigh idir an tAontas Afracach agus an tAontas Eorpach an 29-30 Samhain 2017, mar ar tugadh aird faoi leith ar an bhfás déimeagrafach, an imirce, an óige, an fhostaíocht agus scileanna.

Dhearbhaigh cinnirí Stáit ón dá mhór-roinn a dtiomantas infheistíocht a dhéanamh i ndaoine óga, san oideachas, agus i scileanna le linn na chéad tréimhse eile. Agus cheana féin, tá an tAontas Eorpach ag comhlíónadh an ghealltanais sin agus Clár Pan-Afracach 400 milliún euro á ghlacadh acu don tréimhse 2018-2020.

Is samplaí de scoth an chomhair i réimse an ardoideachais idir an tAontas Eorpach agus an tAontas Afracach atá sa dá thionscnamh idirnasctha i gComhpháirtíocht Straitéiseach na hAfraice agus an Aontais Eorpaigh a bhfuil 107 ollscoil in 41 tír san Afraic páirteach iontu, mar aon le comhlachtaí réigiúnacha agus mic léinn:

  • Is próiseas comhoibríoch atá in Tuning Africa, próiseas ina n-athbhreithnítear na hinniúlachtaí agus na scileanna a bhfuil gá leo i réimse ar leith, mar aon leis na cláir staidéir, ionas gur féidir le mic léinn inniúlachtaí a shealbhú atá níos oiriúnaí do mhargadh na hoibre.
  • Tacaíonn HAQAA leis an gCreat Pan-Afracach um Dhearbhú agus Creidiúnú, agus thar gach ní le forbairt na gcaighdeán agus na dtreoirlínte le haghaidh na mór-roinne do dhearbhú cáilíochta san ardoideachas, d'fhothú inniúlachtaí sna comhlachtaí réigiúnacha agus náisiúnta atá i gceannas ar an ardoideachas, agus do chothú an tsaineolais i réimse na meastóireachta institiúidí agus na cáilíochta institiúidí.

Tá sé beartaithe leanúint den dá thionscnamh sin, agus cuirfear tús le dhá thionscnamh shuaitheanta in 2019 chomh maith. Tacóidh an tAontas Eorpach le Cumann Mac Léinn agus Alumni Afracach, rud a chinnteoidh go gcuirfear dearcthaí daoine óga san áireamh i bpróisis agus i mbeartais oideachais, agus i gcleachtais nuálacha. De bharr maoiniú ón Aontas Eorpach, féadfar feabhas a chur ar fhorbairt ghairmiúil múinteoirí agus bainisteoirí gairmoiliúna, ar scileanna na mac léinn, agus ar cháilíocht an teagaisc agus na foghlama, féadfar sin a dhéanamh trí bhíthin tionscnamh píolóta soghluaisteachta d’fhoirne agus do mhic léinn gairmoideachais idir soláthraithe agus institiúidí gairmoideachais san Afraic agus san Eoraip.

Tá an Afraic ag glacadh páirt ghníomhach chomh maith i gClár Erasmus+, agus tá tacaíocht do thaighdeoirí ón Afraic á cur ar fail faoi ghníomhaíochtaí Marie Skłodowska. Maoiníonn an Clár Soghluaisteachta Acadúil Idir-Afracach comhpháirtíochtaí agus soghluaisteacht idir ollscoileanna laistigh den Afraic.

Idirphlé beartais

In 2009 thug an tAontas Eorpach agus an Bhrasaíl Dearbhú Comhpháirteach um Chomhar san Oideachas agus san Oiliúint i gcrích. Ó 2011 i leith, bhí dhá idirphlé beartais agus siompóisiam amháin ag an gCoimisiún Eorpach agus údaráis oideachais agus oiliúna na Brasaíle le chéile ar leibhéal an rialtais.

Comhthéacs an bheartais

Le deich mbliana anuas, tá an tAontas Eorpach agus an tSín ag obair i ndlúthchomhar le chéile i réimsí an oideachais agus na hoiliúna, an chultúir, an ilteangachais agus na hóige. Is éard a bhí sa chomhar sin idirphlé beartais ar bhonn rialta ar leibhéal an rialtais, mar aon le torthaí coincréiteacha ar nós comhthionscnamh agus imeachtaí.

Ó 2012 i leith rinneadh na gníomhaíochtaí sin ar fad a chomhtháthú faoi Idirphlé Ardleibhéil ó Phobal go Pobal an Aontais Eorpaigh agus na Síne (HPPD), an tríú colún den chaidreamh idir an tAontas Eorpach agus an tSín, rud a dhéanann comhlánú ar an dá cholún eile, mar atá an tIdirphlé Ardleibhéil Eacnamaíoch agus Trádála, agus an tIdirphlé Ardleibhéil Straitéise.

Is é an HPPD an mheicníocht uileghabhálach a úsáidtear le haghaidh na gcomhthionscadal ar fad atá ag an Aontas Eorpach agus an tSín le chéile i réimse an mhalartaithe idir na daoine. Is as na conclúidí a bhí ar idirphlé na gceannairí agus ar chruinnithe na n-oifigeach sinsearacha a eascraíonn na tionscnaimh seo, idirphlé agus cruinnithe ina leagtar síos na cuspóirí fadtéarmacha, ina malartaítear an dea-chleachtas, agus ina bhféachtar réimsí le haghaidh comhar sa todhchaí.

Is é an toradh is ceart a bheith ar obair an HPPD muinín fhrithpháirteach a chothú agus tuiscint idirchultúrtha idir an tAontas Eorpach agus an tSín a neartú.

Comhthéacs an bheartais

Bíonn an tAontas Eorpach agus an India ag comhoibriú le chéile i réimse éagsúla oideachais, cuir i gcás:

  • nuachóiriú an ardoideachais;
  • barr feabhais acadúil;
  • soghluaisteacht na ndámh agus na mac léinn;
  • gairmoideachas agus gairmoiliúint;
  • foghlaim ar feadh an tsaoil;
  • trédhearcacht;
  • cáilíocht agus cothromas san oideachas; agus
  • aitheantas do cháilíochtaí.

Ag Cruinniú Mullaigh an Aontais Eorpaigh agus na hIndia in 2008, d’fhógair an tAontas Eorpach agus an India go raibh rún acu idirphlé agus comhar a chur chun cinn san oideachas agus sa chultúr. I réimse an oideachais, áirítear na gnéithe seo: an ghairmoiliúint, an t-oideachas teicniúil, aitheantas do cháilíochtaí, nuachóiriú an ardoideachais agus béim ar cháilíocht, ar thrédhearcacht agus ar chomhpháirtíocht, agus cur chun cinn teangacha.

Comhthéacs an bheartais

Ó 2010 i leith, bhí dhá idirphlé beartais ag an gCoimisiún Eorpach agus údaráis oideachais agus oiliúna Mheicsiceo le chéile ar leibhéal an rialtais.

Is éard is cuspóir don idirphlé sin ceisteanna comhleasa a phlé ag leibhéal sinsearach d’fhonn dea-chleachtais a mhalartú agus réimsí sonracha comhair a bheidh ann sa todhchaí a shainaithint. San fhadtéarma, tá sé d'aidhm ag an idirphlé tuilleadh comhair a spreagadh san ardoideachas agus sa tsoghluaisteacht idir an tAontas Eorpach agus Meicsiceo.

Comhthéacs an bheartais

Sa dearbhú comhpháirteach a rinne siad i mí Bhealtaine 2012, d'aithin an tAontas Eorpach agus Poblacht na hAfraice Theas an chomaoin rímhór a chuirtear ar fhorbairt na sochaithe eolasbhunaithe de bharr an oideachais agus na hoiliúina, agus an ról lárnach atá acu ag cothú fáis agus ag cruthú post. Comhroinnt dea-chleachtas ar cheisteanna éagsúla ar nós idirnáisiúnú an ardoideachais, nuachóiriú agus nuáil ghairm na múinteoireachta agus na léachtóireachta, b'shin é fócas na gceithre chruinniú idir oifigigh shinsearacha an Aontais Eorpaigh agus na hAfraice Theas a tionóladh ó shin i leith.

Bhí deis ann le linn an idirphlé straitéisigh ceisteanna comhleasa a phlé, le dea-chleachtais a mhalartú, le hathbhreithniú a dhéanamh ar chomhar faoi scáth na gclár, agus le réimsí sonracha comhleasa a shainaithint le haghaidh na chéad tréimhse eile.

Comhthéacs an bheartais

Tá an tAontas Eorpach agus Poblacht na Cóiré ag obair i gcomhar le chéile, go mór mór i réimse an ardoideachais, mar is léir dóibh araon an chomaoin rímhór a chuirtear dá bharr sin ar gheilleagar a fhorbairt a bheadh iomaíoch ar an leibhéal domhanda agus é bunaithe ar eolas, d'fhonn fás agus cruthú post a chothú.

Bhí rath go nuige seo ar chláir malartaithe mac léinn agus ball foirne, ach is eol gur féidir tuilleadh comhair fós a dhéanamh. Ag Cruinniú idir an tAontas Eorpach agus Poblacht na Cóiré in 2013, is amhlaidh dá bhrí sin a fógraíodh rún neartaithe an chomhair trí bhíthin idirphlé beartais agus comhthionscnaimh comhair a chur chun cinn.

Is sa Bhruiséil a tionóladh an chéad idirphlé beartais an 15 Márta 2016 le bealaí praiticiúla chun an comhar a neartú san ardoideachas a phlé, agus chun tabhairt faoi mhalartú dea-chleachtas, athbhreithniú beartais, agus fothú agus comhroinnt eolais. Is sa Choiré Theas a thionólfar an dara hidirphlé, le linn ráithe dheiridh 2018.

Tá tacaíocht don chomhar oibre le Stáit Aontaithe Mheiriceá ar fáil i gcláir an Aontais um chomhar acadúil domhanda, agus tá tacaíocht ann dó i dtionscnaimh bhreise, ina measc sin craobh dhéthaobhach de Chlár Fulbright don chomhar leis an Aontas Eorpach.

 

Clár Fulbright-Schuman

Is iad Roinn Stáit na Stát Aontaithe agus Ard-Stiúrthóireacht Oideachais agus Cultúir an Choimisiúin Eorpaigh a chómhaoiníonn Chlár Fulbright-Schuman, clár arb é an Coimisiún um Malartú Oideachas idir na Stáit Aontaithe agus an Bheilg atá á riar. Ó 1991 i leith, tá staidéar fochéime agus staidéar iarchéime á maoiniú faoin gclár comhpháirteach, mar aon le taighde agus tograí léachtaí sna réimsí seo do shaoránaigh de Mheiriceá agus de Aontas: an caidreamh idir na Stáit Aontaithe agus an tAontas Eorpach, beartais an Aontais Eorpaigh agus institiúidí an Aontais Eorpaigh.

Seimineár na gCeannairí Óga AE-SAM

Is éard atá i Seimineár na gCeannairí Óga AE-SAM ardán leis an gcaidreamh idir daoine san Aontas Eorpach agus i Meiriceá a chur chun cinn, teagmháil a tharlódh de bharr an chomhair idir an Coimisiún Eorpach agus Roinn Stáit na Stát Aontaithe. An chéad uair a reáchtáladh an seimineár sin, in 2017, (2-5 Aibreán, an Bhruiséil), tháinig caoga ceannaire óg ó na Stáit Aontaithe agus ón Eoraip le chéile. Na dúshláin agus na deiseanna a bhaineann le himeascadh eacnamaíocht, oideachasúil, agus cultúrtha imirceach agus dídeanaithe, b'shin iad príomhthéamaí na tseimineáir. In 2018 (15-17 Aibreán, an Bhruiséil), tugadh grúpa den chineál céanna le chéile sa dara seimineár le todhchaí na hoibre a phlé, agus is ar ról na teicneolaíochta i dtodhchaí na hoibre a bhí an fócas, sin agus ar scileanna an lucht saothair a bheidh ann san am atá le teacht, agus na himpleachtaí sóisialta a bhaineann le forás na timpeallachta oibre.

Nuachóiriú an ardoideachais: Staidéar comhoiriúnaithe don Aontas Eorpach agus do na Stáit Aontaithe

Mar chuid de Phróiseas Bologna um athchóiriú an ardoideachais, dúirt Airí ón Eoraip i 2003 agus iad ar aon tuairim le chéile gur cheart do na hinstitiúidí ardoideachais athshainiú a dhéanamh ar a gcuid clár céime ó thaobh an aschuir de, agus na mic léinn a chur in áit ní ba lárnaí iontu leis an ullmhú ab fhearr a dhéanamh ar chéimithe don ról a bheadh acu sa tsochaí san am a bhí le teacht. Cuireadh tionscnamh nua ar bun, mar atá Comhoiriúnú na Struchtúr Oideachais san Eoraip, chun uirlisí a cheapadh a d’éascódh sin. Tá méadú ag teacht ar úsáid na modheolaíochta céanna ar fud an domhain. Tá staidéar ar fáil maidir leis na Stáit Aontaithe, arb í an tréimhse mí Iúil 2013 go dtí mí Eanáir 2016 atá clúdaithe ann. Tá achoimre feidhmiúcháin ar an staidéar ar fáil chomh maith.