Πολιτικός διάλογος με συγκεκριμένες περιφέρειες και χώρες σε όλο τον κόσμο

Μέσω του πολιτικού διαλόγου, η ΕΕ ανταλλάσσει βέλτιστες πρακτικές, αυξάνει τη συνεργασία και, σε ορισμένες περιπτώσεις, στηρίζει τη χώρα ή την περιφέρεια εταίρο στις προσπάθειές της να μεταρρυθμίσει την τριτοβάθμια εκπαίδευση.

Περί τίνος πρόκειται;

Η ΕΕ διοργάνωσε ορισμένα φόρουμ διαλόγου σχετικά με την πολιτική τριτοβάθμιας εκπαίδευσης με χώρες και περιφέρειες εκτός ΕΕ.

Στις συνομιλίες αυτές συμμετέχουν ανώτεροι υπάλληλοι της ΕΕ και της συγκεκριμένης χώρας ή περιφέρειας, καθώς και εμπειρογνώμονες του τομέα. Οι συνομιλίες συχνά συνοδεύονται από συνέδρια, σεμινάρια και μελέτες για συγκεκριμένα θέματα.

Γιατί χρειάζονται;

Μέσω του πολιτικού διαλόγου, η ΕΕ ανταλλάσσει βέλτιστες πρακτικές, ενισχύει τη συνεργασία και, σε ορισμένες περιπτώσεις, στηρίζει τη χώρα ή την περιφέρεια εταίρο στις προσπάθειές της να μεταρρυθμίσει την τριτοβάθμια εκπαίδευση.

Γενικότερα, ο πολιτικός διάλογος θα πρέπει να προετοιμάζει το έδαφος για την ενίσχυση της συνεργασίας και κινητικότητας μεταξύ της ΕΕ και των χωρών/περιφερειών εταίρων.

Περιφέρειες εταίροι

Μάθετε περισσότερα για το Erasmus+ και τη διεθνή συνεργασία. Τα ενημερωτικά δελτία ανά χώρα και περιφέρεια δείχνουν πώς το Erasmus+ χρηματοδοτεί την κινητικότητα και τη συνεργασία μεταξύ της Ευρώπης και άλλων μερών του κόσμου.

Πλαίσιο πολιτικής

Η Ανατολική Εταιρική Σχέση είναι μια κοινή πολιτική πρωτοβουλία που αποσκοπεί στην εμβάθυνση και την ενίσχυση των σχέσεων μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ), των κρατών μελών της και έξι χωρών εταίρων της Ανατολικής Ευρώπης: της Αρμενίας, του Αζερμπαϊτζάν, της Λευκορωσίας, της Γεωργίας, της Δημοκρατίας της Μολδαβίας και της Ουκρανίας.

Τα θέματα πολιτικής συζητούνται στο πλαίσιο τεσσάρων θεματικών πλατφορμών:

  • ενίσχυση των θεσμών και χρήστη διακυβέρνηση·
  • οικονομική ανάπτυξή και ευκαιρίες της αγοράς·
  • συνδεσιμότητα, ενεργειακή απόδοση, περιβάλλον και κλιματική αλλαγή·
  • κινητικότητα και διαπροσωπικές επαφές.

Πολιτικός διάλογος

Η εκπαίδευση, η νεολαία και ο πολιτισμός εξετάζονται στην πλατφόρμα 4, η οποία καλύπτει επίσης τους πολιτικούς διαλόγους για τη μετανάστευση, την κινητικότητα, την ολοκληρωμένη διαχείριση των συνόρων καθώς και την έρευνα και την καινοτομία.

Η ειδική ομάδα για την εκπαίδευση, τον πολιτισμό και τη νεολαία εγκρίθηκε από τη σύνοδο κορυφής της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης το 2017. Η ειδική ομάδα επικεντρώνεται στην υλοποίηση των στόχων 18 και 19 στο πλαίσιο της δέσμης μέτρων για τη νεολαία και την εκπαίδευση, με τη διεξαγωγή συζητήσεων για την εκπαίδευση, τον πολιτισμό και τους τομείς της δημιουργίας, τις δεξιότητες των νέων, την επιχειρηματικότητα και την απασχολησιμότητα.

Η ειδική ομάδα προωθεί τον εκσυγχρονισμό, τη διεθνοποίηση και την ψηφιοποίηση (ηλεκτρονική μάθηση) των συστημάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης. Εργάζεται επίσης για την ευρύτερη αναγνώριση της άτυπης εκπαίδευσης και στηρίζει την ανάπτυξη των τομέων του πολιτισμού και της δημιουργίας στις χώρες εταίρους της Ανατολικής Ευρώπης.

Οι προτεραιότητες είναι οι εξής:

  • στήριξη και ενδυνάμωση της νέας γενιάς, με τη συμβολή στη διαμόρφωση τεκμηριωμένης και χωρίς αποκλεισμούς πολιτικής για τη νεολαία· και
  • στήριξη της εκπαίδευσης, της κατάρτισης και της μετάβασης των νέων στην εργασία μέσω του διαλόγου μεταξύ ομοτίμων σχετικά με τις πολιτικές και τα θεσμικά όργανα.

Πλαίσιο πολιτικής

Στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Γειτονίας (ΕΠΓ), η οποία έχει ενισχυθεί από την ανακοίνωση του 2011 και την αναθεώρηση της ΕΠΓ το 2016, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεσμεύτηκε:

  • να στηρίξει τον εκσυγχρονισμό των συστημάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης·
  • να αυξήσει τη στήριξη στη κινητικότητα της διδασκαλίας και της μάθησης για τους σπουδαστές, τους διδάσκοντες, το πανεπιστημιακό προσωπικό και τους νέους των χωρών της Νότιας Μεσογείου

Εργαλεία συνεργασίας της ΕΕ

Όσον αφορά την τριτοβάθμια εκπαίδευση, την επαγγελματική εκπαίδευση, την κατάρτιση και τη νεολαία, η Επιτροπή στηρίζει αυτούς τους στόχους μέσω διαφόρων προγραμμάτων και πρωτοβουλιών διεθνούς συνεργασίας, μεταξύ των οποίων συγκαταλέγονται:

Πλαίσιο πολιτικής

Η πρωτοβουλία αυτή της ΕΕ που ξεκίνησε το 2012 αφορά τη συνεργασία στον τομέα της εκπαίδευσης με την Αλβανία, τη Βοσνία και Ερζεγοβίνη, τη Βόρεια Μακεδονία, το Κοσσυφοπέδιο, το Μαυροβούνιο και τη Σερβία.

Κάθε χρόνο διοργανώνονται υπουργικές συνεδριάσεις για τον καθορισμό κοινών προτεραιοτήτων, την εξέταση των μεταρρυθμίσεων και των πρόσφατων μέτρων πολιτικής, καθώς και τον καθορισμό των θεμάτων περιφερειακής συνεργασίας με τη βοήθεια της ΕΕ.

Μολονότι οι χώρες στην περιφέρεια αυτή έχουν δεσμευτεί να συγκλίνουν οικειοθελώς με τα ενωσιακά και διεθνή πρότυπα, η υλοποίηση νέων πολιτικών και μεταρρυθμίσεων είναι δύσκολη. Κάθε χώρα βρίσκεται σε διαφορετικό στάδιο σύγκλισης με τα πρότυπα της ΕΕ και, ως εκ τούτου, χρειάζεται στήριξη.

Η πλατφόρμα των Δυτικών Βαλκανίων για την εκπαίδευση και την κατάρτιση ενθαρρύνει την περιφερειακή συνεργασία και επικοινωνία, την ανταλλαγή ορθών πρακτικών μεταξύ της περιφέρειας και της ΕΕ και τη συγκέντρωση πόρων. Εξασφαλίζει επίσης την παρακολούθηση των κοινών έργων, μελετών και εκδηλώσεων.

Η πιο μακροπρόθεσμη προοπτική του πολιτικού διαλόγου είναι να βοηθηθούν οι χώρες των Δυτικών Βαλκανίων στις μεταρρυθμιστικές τους προσπάθειες ώστε να μπορέσουν να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις που συνδέονται με την προσχώρηση στην ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης της πλήρους συμμετοχής στα εκπαιδευτικά προγράμματα της ΕΕ.

Πλαίσιο πολιτικής

Στη σύνοδο κορυφής Αφρικανικής Ένωσης-ΕΕ στο Αμπιτζάν στις 29-30 Νοεμβρίου 2017 το βασικό θέμα ήταν «Να επενδύσουμε στους νέους, για μια ταχύτερη μεγέθυνση χωρίς αποκλεισμούς και για μια βιώσιμη ανάπτυξη». Η δημογραφική ανάπτυξη, η μετανάστευση, η νεολαία, η απασχόληση και οι δεξιότητες βρίσκονταν στο επίκεντρο των συζητήσεων.

Οι αρχηγοί κρατών και των δύο ηπείρων επιβεβαίωσαν τη δέσμευσή τους να επενδύσουν στους νέους, την εκπαίδευση και τις δεξιότητες κατά την επόμενη περίοδο. Η Ευρωπαϊκή Ένωση υλοποίησε ήδη αυτή τη δέσμευση με την έγκριση ενός παναφρικανικού προγράμματος ύψους 400 εκατ. ευρώ για την περίοδο 2018-2020.

Δύο αλληλένδετες πρωτοβουλίες στο πλαίσιο της στρατηγικής εταιρικής σχέσης Αφρικής-ΕΕ, στις οποίες συμμετέχουν 107 πανεπιστήμια σε 41 αφρικανικές χώρες, περιφερειακοί φορείς και φοιτητές, αποτελούν παραδείγματα της άριστης συνεργασίας της ΕΕ και της Αφρικανικής Ένωσης στον τομέα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης:

  • Η Tuning Africa είναι μια διαδικασία συνεργασίας στην οποία εξετάζονται οι ικανότητες και οι δεξιότητες που απαιτούνται για έναν συγκεκριμένο κλάδο και αναθεωρούνται τα προγράμματα σπουδών έτσι ώστε οι σπουδαστές να αποκτούν τις πιο κατάλληλες ικανότητες για την αγορά εργασίας.
  • Η πρωτοβουλία HAQAA στηρίζει το παναφρικανικό πλαίσιο διασφάλισης και πιστοποίησης της ποιότητας και ιδίως τον καθορισμό προτύπων και κατευθυντήριων γραμμών για την εξασφάλιση της ποιότητας στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, την ανάπτυξη ικανοτήτων στους περιφερειακούς και εθνικούς φορείς που είναι αρμόδιοι για την τριτοβάθμια εκπαίδευση και τη δημιουργία εμπειρογνωσίας στον τομέα της αξιολόγησης και ποιότητας.

Οι δύο αυτές πρωτοβουλίες αναμένεται να συνεχιστούν, ενώ το 2019 θα δρομολογηθούν και δύο νέες εμβληματικές πρωτοβουλίες. Η ΕΕ θα υποστηρίξει την «Ένωση Αφρικανών Φοιτητών και Αποφοίτων», με την οποία διασφαλίζεται ότι οι γνώσεις των νέων λαμβάνονται υπόψη στις διαδικασίες, τις πολιτικές και τις καινοτόμες πρακτικές στον τομέα της εκπαίδευσης. Η χρηματοδότηση της ΕΕ θα συμβάλει επίσης στη βελτίωση της επαγγελματικής εξέλιξης των εκπαιδευτικών και των διευθυντικών στελεχών ΕΕΚ, των δεξιοτήτων των μαθητών και της ποιότητας της διδασκαλίας και της μάθησης μέσω μιας πιλοτικής πρωτοβουλίας κινητικότητας για το προσωπικό ΕΕΚ και τους σπουδαστές μεταξύ αφρικανικών και ευρωπαϊκών παρόχων και ιδρυμάτων ΕΕΚ.

Η Αφρική συμμετέχει επίσης ενεργά στο πρόγραμμα Erasmus+ και παρέχει στήριξη σε αφρικανούς ερευνητές στο πλαίσιο των δράσεων Marie Skłodowska-Curie. Το Πρόγραμμα Ενδοαφρικανικής Ακαδημαϊκής Κινητικότητας χρηματοδοτεί συμπράξεις και δράσεις κινητικότητας μεταξύ πανεπιστημίων εντός της Αφρικής.

Πολιτικός διάλογος

Το 2009, η ΕΕ και η Βραζιλία προέβησαν σε κοινή δήλωση για τη συνεργασία στην εκπαίδευση και την κατάρτιση. Από το 2011, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και οι αρχές της Βραζιλίας που είναι αρμόδιες για την εκπαίδευση και την κατάρτιση έχουν διοργανώσει δύο πολιτικούς διαλόγους σε κυβερνητικό επίπεδο καθώς και ένα συμπόσιο.

Πλαίσιο πολιτικής

Κατά την τελευταία δεκαετία, η ΕΕ και η Κίνα συνεργάστηκαν στενά στους τομείς της εκπαίδευσης, της κατάρτισης, του πολιτισμού, της πολυγλωσσίας και της νεολαίας. Η συνεργασία συνίστατο σε τακτικούς διαλόγους πολιτικής σε κυβερνητικό επίπεδο, καθώς και σε συγκεκριμένες δράσεις όπως κοινά έργα και εκδηλώσεις.

Από το 2012 όλες αυτές οι δραστηριότητες έχουν ενσωματωθεί στον διάλογο υψηλού επιπέδου μεταξύ των λαών της ΕΕ και της Κίνας (HPPD), ο τρίτος πυλώνας των σχέσεων ΕΕ-Κίνας, που συμπληρώνει τους άλλους δύο πυλώνες — τον οικονομικό και εμπορικό διάλογο υψηλού επιπέδου και τον στρατηγικό διάλογο υψηλού επιπέδου.

Ο HPPD είναι ο γενικός μηχανισμός που διέπει όλες τις κοινές πρωτοβουλίες ΕΕ-Κίνας στον τομέα των ανταλλαγών «επαφών μεταξύ των λαών». Οι πρωτοβουλίες αυτές βασίζονται στα συμπεράσματα των διαλόγων των ηγετών και των συνεδριάσεων των ανώτερων υπαλλήλων, όπου καθορίζονται μακροπρόθεσμοι στόχοι, ανταλλάσσονται βέλτιστες πρακτικές και διερευνώνται οι τομείς μελλοντικής συνεργασίας.

Ο HPPD θα συμβάλει στην οικοδόμηση αμοιβαίας εμπιστοσύνης και στην εδραίωση της διαπολιτισμικής κατανόησης μεταξύ της ΕΕ και της Κίνας.

Πλαίσιο πολιτικής

Η ΕΕ και η Ινδία συνεργάζονται σε μια σειρά θεμάτων εκπαίδευσης, όπως:

  • ο εκσυγχρονισμός της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης·
  • η ακαδημαϊκή αριστεία·
  • η κινητικότητα του διδακτικού προσωπικού και των σπουδαστών·
  • η επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση·
  • η διά βίου μάθηση·
  • η διαφάνεια·
  • η ποιότητα και η ισότητα στην εκπαίδευση· και
  • η αναγνώριση προσόντων.

Στη διάσκεψη κορυφής ΕΕ-Ινδίας το 2008, η ΕΕ και η Ινδία ανακοίνωσαν την πρόθεσή τους να προωθήσουν τον διάλογο και τη συνεργασία στους τομείς της εκπαίδευσης και του πολιτισμού. Στον τομέα της εκπαίδευσης, τα ζητήματα που αποτελούν αντικείμενο αυτού του στόχου περιλαμβάνουν την επαγγελματική κατάρτιση, την τεχνική εκπαίδευση, την αναγνώριση των επαγγελματικών προσόντων, τον εκσυγχρονισμό της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης με έμφαση στην ποιότητα, τη διαφάνεια και την εταιρική σχέση, καθώς και την προώθηση των γλωσσών.

Πλαίσιο πολιτικής

Από το 2010, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και οι αρχές του Μεξικού που είναι αρμόδιες για την εκπαίδευση και την κατάρτιση έχουν οργανώσει δύο πολιτικούς διαλόγους σε κυβερνητικό επίπεδο.

Σκοπός των διαλόγων αυτών είναι να συζητηθούν θέματα κοινού ενδιαφέροντος σε ανώτερο επίπεδο, με στόχο την ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών και τον προσδιορισμό συγκεκριμένων τομέων μελλοντικής συνεργασίας. Πιο μακροπρόθεσμα, ο διάλογος αποσκοπεί στην ενθάρρυνση της συνεργασίας στον τομέα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και της κινητικότητας μεταξύ της ΕΕ και του Μεξικού.

Πλαίσιο πολιτικής

Στην κοινή τους δήλωση τον Μάιο 2012, η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Δημοκρατία της Νότιας Αφρικής αναγνωρίζουν την καίρια συμβολή της εκπαίδευσης και της κατάρτισης στην ανάπτυξη κοινωνιών και οικονομιών που βασίζονται στη γνώση και τον βασικό τους ρόλο στην τόνωση της ανάπτυξης και της απασχόλησης. Οι τέσσερις συνεδριάσεις ανώτερων υπαλλήλων ΕΕ-Νότιας Αφρικής, που πραγματοποιήθηκαν έκτοτε, επικεντρώθηκαν στη διάδοση πρακτικών σε θέματα που περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, τη διεθνοποίηση της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, τον εκσυγχρονισμό και την καινοτομία του επαγγέλματος των διδασκάλων και των λεκτόρων.

Ο στρατηγικός διάλογος αποτέλεσε την ευκαιρία για τη συζήτηση θεμάτων κοινού ενδιαφέροντος, την ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών, την επανεξέταση της συνεργασίας στα προγράμματα και τον προσδιορισμό συγκεκριμένων τομέων αμοιβαίου ενδιαφέροντος για το μέλλον.

Πλαίσιο πολιτικής

Η Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) και η Δημοκρατία της Κορέας συνεργάζονται, ιδίως στον τομέα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, δεδομένου ότι και οι δύο αναγνωρίζουν την καθοριστική συμβολή της στην ανάπτυξη μιας παγκοσμίως ανταγωνιστικής οικονομίας βασισμένης στη γνώση, η οποία τονώνει την ανάπτυξη και την απασχόληση.

Μέχρι σήμερα, η συνεργασία και τα προγράμματα ανταλλαγής φοιτητών και διδακτικού προσωπικού υπήρξαν επιτυχείς, αλλά υπάρχουν περιθώρια για μεγαλύτερη αλληλεπίδραση. Στο πλαίσιο της συνόδου κορυφής ΕΕ-Κορέας το 2013, αναγγέλθηκε η πρόθεση να ενισχυθεί η συνεργασία με την προώθηση του πολιτικού διαλόγου και των κοινών σχεδίων συνεργασίας στην τριτοβάθμια εκπαίδευση.

Ο πρώτος πολιτικός διάλογος πραγματοποιήθηκε στις Βρυξέλλες, στις 15 Μαρτίου 2016, προκειμένου να συζητηθούν πρακτικοί τρόποι ενίσχυσης της συνεργασίας στην τριτοβάθμια εκπαίδευση και να πραγματοποιηθεί ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών, επανεξέταση της πολιτικής, ανάπτυξη και ανταλλαγή γνώσεων. Ο δεύτερος διάλογος πραγματοποιήθηκε στη Νότια Κορέα το τελευταίο τρίμηνο του 2018.

Η συνεργασία με τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής στηρίζεται μέσω προγραμμάτων της ΕΕ για ακαδημαϊκή συνεργασία που είναι διαθέσιμα σε όλο τον κόσμο και μέσω άλλων συμπληρωματικών πρωτοβουλιών, συμπεριλαμβανομένου ενός διμερούς σκέλους του προγράμματος Fulbright για συνεργασία με την ΕΕ.

 

Πρόγραμμα Fulbright-Schuman

Το πρόγραμμα Fulbright-Schuman, το οποίο διαχειρίζεται η Επιτροπή για εκπαιδευτικά προγράμματα ανταλλαγών μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Βελγίου, χρηματοδοτείται από κοινού από το Υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ και τη Γενική Διεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισμού της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Από το 1991, το κοινό πρόγραμμα χρηματοδοτεί προπτυχιακές και μεταπτυχιακές σπουδές, έρευνα και προτάσεις για διαλέξεις στον τομέα των σχέσεων ΗΠΑ-ΕΕ, της πολιτικής της ΕΕ ή των θεσμικών οργάνων της ΕΕ για ενδιαφερόμενους Αμερικανούς και ευρωπαίους πολίτες.

Σεμινάριο των νέων ηγετών της ΕΕ και των ΗΠΑ

Το σεμινάριο των νέων ηγετών ΕΕ-ΗΠΑ είναι μια πλατφόρμα για την προώθηση των επαφών μεταξύ των λαών της ΕΕ και των Ηνωμένων Πολιτειών, ως αποτέλεσμα της συνεργασίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και του Υπουργείου Εξωτερικών των ΗΠΑ. Η πρώτη διοργάνωση του σεμιναρίου αυτού συγκέντρωσε πενήντα νέους ηγέτες από τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρώπη το 2017 (2-5 Απριλίου, Βρυξέλλες). Επικεντρώθηκε στις προκλήσεις και τις ευκαιρίες που παρουσιάζει η οικονομική, εκπαιδευτική και πολιτιστική ενσωμάτωση των μεταναστών και των προσφύγων. Στο δεύτερο σεμινάριο που διοργανώθηκε το 2018 (15-17 Απριλίου, Βρυξέλλες) συγκροτήθηκε μια παρόμοια ομάδα για να συζητήσει το μέλλον της εργασίας, εστιάζοντας στον ρόλο της τεχνολογίας στο μέλλον της εργασίας, στις δεξιότητες του μελλοντικού εργατικού δυναμικού και στις κοινωνικές επιπτώσεις του μεταβαλλόμενου εργασιακού περιβάλλοντος.

Εκσυγχρονισμός της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης: συγκριτική μελέτη του Tuning για την ΕΕ και τις ΗΠΑ

Στο πλαίσιο της διαδικασίας της Μπολόνιας για τη μεταρρύθμιση της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, οι Ευρωπαίοι υπουργοί συμφώνησαν το 2003 ότι τα ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης θα πρέπει να καθορίσουν εκ νέου τα πτυχιακά τους προγράμματα στο πλαίσιο μιας προσέγγισης βάσει αποτελεσμάτων και να προσαρμόσουν περισσότερο τα προγράμματα αυτά στις ανάγκες των φοιτητών, ώστε να προετοιμάσουν καλύτερα τους αποφοίτους για τον μελλοντικό τους ρόλο στην κοινωνία. Το έργο «Συντονισμός των εκπαιδευτικών δομών στην Ευρώπη» καταρτίστηκε για την ανάπτυξη των μέσων που θα επιτρέψουν την επίτευξη του στόχου αυτού. Η ίδια μεθοδολογία χρησιμοποιείται όλο και περισσότερο σε παγκόσμιο επίπεδο. Είναι διαθέσιμη μια μελέτη για τις ΗΠΑ, η οποία καλύπτει την περίοδο μεταξύ Ιουλίου 2013 και Ιανουαρίου 2016. Η σύνοψη της μελέτης είναι επίσης διαθέσιμη.