Odpowiednie szkolnictwo wyższe wysokiej jakości

Odpowiednie i wysokiej jakości szkolnictwo wyższe zapewnia studentom wiedzę i umiejętności podstawowe, które będą mogli wykorzystać po ukończeniu studiów.

Dlaczego szkolnictwo wyższe jest ważne?

W UE brakuje wykwalifikowanych pracowników, przede wszystkim w dziedzinie nauk ścisłych, technologii, inżynierii i matematyki (ang. science, technology, engineering, mathematics – STEM) lecz również w niektórych zawodach medycznych i nauczycielskich. 

Unia musi podjąć działania, aby zapewnić stały rozwój umiejętności i zachować konkurencyjność gospodarczą. Należy zachęcać większą liczbę osób do podejmowania studiów w dziedzinach, w których występuje zapotrzebowanie na wykwalifikowanych pracowników i niedobór siły roboczej. Ponadto wszyscy studenci muszą zdobyć umiejętności przekrojowe i kompetencje kluczowe, które umożliwią im udany start w zawodzie po zakończeniu nauki. 

Te umiejętności obejmują kompetencje cyfrowe na wysokim poziomie, umiejętność liczenia, krytycznego myślenia i rozwiązywania problemów. Istnieje również zapotrzebowanie na elastyczne i innowacyjne techniki nauczania i uczenia się, które poprawią skuteczność edukacji przy jednoczesnym tworzeniu większych możliwości dla studentów. 

Jedną z metod osiągnięcia tego celu mogłoby być zastosowanie technologii informacyjno-komunikacyjnych i nowych technologii do wzbogacenia nauczania i wspierania zindywidualizowanego uczenia się, zgodnie z założeniami komunikatu Komisji w sprawie nowego podejścia do edukacji

Jakie działania podejmuje UE, aby zapewnić przydatność szkolnictwa wyższego?

W ramach europejskiej współpracy w dziedzinie kształcenia i szkolenia ET 2020 unijni politycy ustalili, że do 2020 r. 40 proc. osób w wieku 30–34 lat uzyska wykształcenie wyższe (lub równoważne). 

Choć wykształcenie wyższe zwiększa szanse absolwentów na zatrudnienie, programy studiów często nie nadążają za zmieniającym się zapotrzebowaniem na rynku pracy. W badaniu Komisji pt. „Promowanie znaczenia szkolnictwa wyższego” stwierdzono, że studia wyższe spełniają swoje zadanie, jeżeli:

  • wspierają trwałe zatrudnienie
  • wspierają rozwój osobisty
  • promują aktywną postawę obywatelską.

Aby pozyskać miarodajne informacje na temat rozwoju kariery absolwentów w skali krajowej i unijnej, Komisja zainicjowała projekt śledzenia drogi zawodowej absolwentów po ukończeniu studiów. Zgromadzone dane mogą pomóc w zapewnianiu poradnictwa zawodowego i opracowaniu lepszych programów dla szkolnictwa wyższego, a także lepiej ukierunkowanych strategii instytucjonalnych i politycznych. 

W zaleceniu Rady w sprawie monitorowania kariery zawodowej absolwentów zainicjowano współpracę międzynarodową w tym zakresie. W tym celu Komisja ustanowiła nieformalną grupę ekspertów.

Ponadto Komisja opracowała pilotażowy sondaż przeznaczony dla absolwentów. Jego celem jest zgromadzenie danych porównawczych z ośmiu krajów na temat znaczenia umiejętności i kwalifikacji zdobytych w szkolnictwie wyższym na zmieniającym się rynku pracy. Badanie pilotażowe przygotuje grunt pod realizację sondażu we wszystkich krajach UE.

Komisja opowiada się również za tzw. podejściem STEAM (ang. science, technology, engineering, arts, mathematics), które włącza do nauczania i uczenia się przedmiotów z zakresu nauk ścisłych, technologii, inżynierii, sztuki i matematyki aspekty interdyscyplinarne i międzysektorowe. Podejście to zakłada uwzględnienie w procesie edukacji umiejętności przekrojowych, cyfrowych, krytycznego myślenia i rozwiązywania problemów, zarządzania i przedsiębiorczości. 

Podejście STEAM promuje również włączenie kreatywności i projektowania do programów nauczania w celu stymulowania innowacji, a także włączenie współczesnych kwestii społeczno-gospodarczych i środowiskowych do programu studiów wyższych w celu wspierania postępu w tych dziedzinach. 

W tym celu Komisja zainicjowała działanie STEAM z udziałem różnych zainteresowanych stron z sektora szkolnictwa wyższego, biznesu i sektora publicznego w celu wspierania wdrażania i modernizacji programów studiów z zakresu STEM oraz innych programów, w tym studiów związanych z technologiami komunikacyjno-informacyjnymi i sztuczną inteligencją.