Szkolnictwo wyższe dla migrantów i uchodźców

UE wspiera integrację migrantów i uchodźców w instytucjach szkolnictwa wyższego i środowisku badawczym za sprawą szeregu inicjatyw i projektów finansowania w tej dziedzinie.

Informacje ogólne

Komisja finansuje projekty i rozpowszechnia skuteczne praktyki w dziedzinie kształcenia migrantów i uchodźców. Spośród wielu inicjatyw zasadnicze znaczenie mają te związane z umiejętnościami językowymi i uznawaniem kwalifikacji, zwłaszcza tych uzyskanych poza UE.

Wsparcie dla instytucji

W ramach programu Erasmus+ finansowane jest wsparcie projektów realizowanych w instytucjach szkolnictwa wyższego w krajach uczestniczących w programie i na rzecz krajów partnerskich na całym świecie, w tym również krajów będących głównym miejscem pochodzenia migrantów przybywających do Europy. Z instytucjami szkolnictwa wyższego związane są szczególnie dwa rodzaje projektów: 

Wsparcie dla studentów

Komisja Europejska dała 100 tys. uchodźców i nowo przybyłych migrantów dostęp do wsparcia językowego online. Inicjatywa ta ma umożliwić im naukę języka kraju przyjmującego i tym samym pomóc im zintegrować się z lokalnym społeczeństwem. 

Inspirujące projekty

W ramach programu Erasmus+ realizowanych jest wiele inspirujących projektów dotyczących szkolnictwa wyższego i uchodźców. Więcej o projektach można dowiedzieć się na platformie rezultatów programu Erasmus. Platforma zawiera informacje na temat szerokiej gamy projektów wspierających integrację migrantów i uchodźców w UE.

Oto przykłady projektów wspieranych przez Komisję, które mają usprawnić uznawanie kwalifikacji uchodźców: 

  • Przewodnik ENIC-NARIC dla ewaluatorów kwalifikacji ma pomóc w uznawaniu kwalifikacji uchodźców.
  • Europejski podręcznik dla instytucji szkolnictwa wyższego na temat uznawania kwalifikacji opracowany dla ewaluatorów kwalifikacji w ramach europejskiego obszaru uznawalności kształcenia. Podręcznik zawiera wspólne normy i jasne wytyczne odnoszące się do wszystkich aspektów uznawania kwalifikacji uzyskanych za granicą. Zawiera on również praktyczne informacje przeznaczone dla ewaluatorów kwalifikacji z instytucji szkolnictwa wyższego o tym, jak stosować zasady lizbońskiej konwencji o uznawaniu kwalifikacji, w tym kwalifikacji uchodźców.
  • Informacje o procedurach uznawania kwalifikacji akademickich dla studentów i absolwentów będących uchodźcami, którzy chcą podjąć pracę lub rozpocząć studia.
  • Podręcznik mający pomóc ewaluatorom stosować uczciwe i uproszczone procedury uznawania kwalifikacji uchodźców. W podręczniku opisano systemy kształcenia w państwach trzecich, z których pochodzą uchodźcy i migranci, moduły e-uczenia się oraz szczegółowe wytyczne, jak wprowadzać skuteczne procedury. 
  • Projekt REACT – Uchodźcy i uznawanie kwalifikacji – jest również finansowany z programu Erasmus+. Biorą w nim udział przedstawiciele biur ds. uznawania kwalifikacji ENIC-NARIC w Europie i Kanadzie, wybranych instytucji szkolnictwa wyższego w Europie, Europejskiego Stowarzyszenia Uniwersytetów, Europejskiej Unii Studentów i programu szkolnictwa dla uchodźców KIRON Open Higher Education for Refugees. 

Wsparcie dla badaczy

Działanie „Maria Skłodowska-Curie” w ramach unijnego programu „Horyzont 2020” zapewnia możliwości w zakresie wysokiej jakości szkoleń i rozwoju kariery w Europie badaczom dowolnej narodowości, którzy uczestniczą w programach doktoranckich lub podoktorskich. 

Przesiedleni naukowcy, na przykład naukowcy mający status uchodźcy, którzy musieli przerwać studia, mogą skorzystać z wielu możliwości, jakie daje działanie „Maria Skłodowska-Curie”:

  • Panel ds. wznowienia działalności naukowej pomaga naukowcom z tytułem doktora, którzy po przerwie podejmują swoją działalność naukową w Europie. Panel wspiera wyłącznie naukowców, którzy pragną kontynuować działalność naukową po co najmniej rocznej przerwie z dowolnego powodu. Szczegółowe informacje można znaleźć w Przewodniku dla ubiegających się o wsparcie w ramach panelu.
  • Kryteria kwalifikowania się do działania „Maria Skłodowska-Curie”, które mają ograniczyć niekorzystną sytuację finansową, w jakiej znaleźli się naukowcy po przerwaniu swojej pracy naukowej na czas ubiegania się o status uchodźcy. Czas spędzony w dowolnym kraju w oczekiwaniu na przyznanie statusu uchodźcy nie będzie zaliczany do „okresu zamieszkania lub działalności” w kraju organizacji przyjmującej. Pozwoli to naukowcom ubiegać się o indywidualne stypendium w ramach działania „Maria Skłodowska-Curie” w kraju przyjmującym.
  • Organizacje prowadzące programy dla doktorantów i naukowców z tytułem doktora zachęca się do organizowania działań mających dać przesiedlonym naukowcom większe szanse na integrację.

1 września 2019 r. rusza działanie koordynacyjne i wspierające, finansowane z działania „Maria Skłodowska-Curie”, które będzie wspierać naukowców znajdujących się w trudnej sytuacji. Projekt „InSPIREurope” to skoordynowany, międzysektorowy sojusz obejmujący całą Europę na rzecz naukowców w trudnym położeniu. Ma on ułatwić współpracę transnarodową między kluczowymi zainteresowanymi podmiotami w Europie i tym samym zapewnić naukowcom znajdującym się w trudnej sytuacji większe możliwości w środowisku akademickim i pozaakademickim. 

Z działania „Maria Skłodowska-Curie” finansowanych jest ponadto szereg projektów badawczych pogłębiających naszą wiedzę o przymusowym wysiedleniu.