Proces boloński i europejski obszar szkolnictwa wyższego

Proces boloński to współpraca międzyrządowa 48 europejskich krajów w dziedzinie szkolnictwa wyższego.

Informacje ogólne

Proces boloński to współpraca międzyrządowa 48 europejskich krajów w dziedzinie szkolnictwa wyższego. To wspólny wysiłek organów publicznych, szkół wyższych, nauczycieli i studentów, a także organizacji zainteresowanych stron, pracodawców, agencji ds. zapewniania jakości, organizacji międzynarodowych i instytucji, w tym Komisji Europejskiej, na rzecz większego umiędzynarodowienia szkolnictwa wyższego.

W procesie bolońskim główny nacisk kładzie się na:

Dlaczego jest to potrzebne?

Znaczne różnice między systemami kształcenia i szkolenia w Europie zawsze utrudniały Europejczykom wykorzystywanie kwalifikacji nabytych w jednym kraju do szukania pracy lub uczenia się w innym kraju. Dzięki większej kompatybilności między systemami edukacji studenci i osoby szukające pracy mogą łatwiej przemieszczać się w Europie.

Jednocześnie reformy w ramach procesu bolońskiego pomagają europejskim szkołom wyższym podnieść swoją konkurencyjność i atrakcyjność względem reszty świata.

Proces boloński wspiera także modernizację systemów kształcenia i szkolenia, aby zapewnić, że sprostają one potrzebom zmieniającego się rynku pracy. To istotne, gdyż zwiększa się odsetek miejsc pracy wymagających wysokich kwalifikacji i rośnie zapotrzebowanie na innowacyjność i przedsiębiorczość.

Co udało się osiągnąć do tej pory?

Jak wynika z regularnych sprawozdań, w realizacji reform poczyniono znaczne postępy.

W maju 2018 r. ministrowie edukacji spotkali się w Paryżu i przyjęli komunikat w sprawie swoich priorytetów na nadchodzące lata.

W komunikacie paryskim przedstawiono wspólną wizję ministrów z 48 państw dotyczącą bardziej ambitnego europejskiego obszaru szkolnictwa wyższego po 2020 r. Wezwano, by zapewnić:

  • integracyjne i innowacyjne podejście do uczenia się i nauczania,
  • zintegrowaną transnarodową współpracę w dziedzinie szkolnictwa wyższego, badań naukowych i innowacji, 
  • podejmowanie wysiłków na rzecz zrównoważonej przyszłości naszej planety poprzez szkolnictwo wyższe.

W komunikacie zaapelowano też o większe i skuteczniejsze wsparcie dla grup niedostatecznie reprezentowanych i defaworyzowanych, aby ułatwić im dostęp do szkolnictwa wyższego i umożliwić osiąganie lepszych wyników w nauce.

Cele te są zgodne z celami UE – Unia chce bowiem zwiększyć wysiłki na rzecz wspierania osób, które chcą być bardziej ambitne, oraz pragnie podjąć szybsze i intensywniejsze działania, aby osiągnąć cele obejmujące „uznawanie kwalifikacji dla wszystkich” i „mobilność dla wszystkich” poprzez utworzenie europejskiego obszaru edukacji.

Bardziej szczegółowe informacje na temat procesu bolońskiego i postępów w budowie europejskiego obszaru szkolnictwa wyższego od 2015 r. przedstawiono broszurze dotyczącej wsparcia UE na rzecz procesu bolońskiego („The EU in support of the Bologna Process”, w jęz. angielskim). Kolejna konferencja ministerialna odbędzie się w czerwcu 2020 r. w Rzymie.

Kto bierze w tym udział?

Lista krajów uczestniczących dostępna jest na stronach europejskiego obszaru szkolnictwa wyższego.