Polityka dotycząca szkolnictwa wyższego

Działania UE mają wzbogacić studiowanie, nauczanie, prowadzenie badań naukowych i kształtowanie polityki dotyczącej szkolnictwa wyższego o dodatkowy wymiar międzynarodowy.

Informacje ogólne

Edukacja i kultura mają ogromne znaczenie dla budowania Europy, która będzie bardziej integracyjna, spójna i konkurencyjna. W 2017 r. na Szczycie Społecznym w Göteborgu Komisja Europejska przedstawiła swoją wizję – w perspektywie do 2025 r. – europejskiego obszaru edukacji, w którym zagwarantowany będzie swobodny przepływ osób uczących się: „[Europa] powinna być kontynentem, na którym normą jest spędzanie czasu w innym państwie członkowskim w celu nauki, studiowania lub pracy, a także znajomość dwóch języków oprócz języka ojczystego; kontynentem, na którym ludzie mają silne poczucie tożsamości europejskiej, europejskiego dziedzictwa kulturowego i jego różnorodności”.

W ramach kontynuowania tych działań w dziedzinie szkolnictwa wyższego Komisja Europejska pracuje obecnie nad trzema głównymi priorytetami, które umożliwią wszystkim studentom większą mobilność i zwiększą liczbę wymian studenckich. Są to:

  1. sieć europejskich szkół wyższych
  2. automatyczne wzajemne uznawanie dyplomów
  3. europejska legitymacja studencka.

Dlaczego szkolnictwo wyższe ma tak duże znaczenie?

Szkolnictwo wyższe i jego powiązania z sektorem badań naukowych i innowacji odgrywają pierwszorzędną rolę w rozwoju jednostek i społeczeństw, także jeżeli chodzi o wysoko wykwalifikowany kapitał ludzki i zaangażowanych obywateli, których Europa potrzebuje do tworzenia miejsc pracy, utrzymania wzrostu gospodarczego i zapewnienia dobrobytu.

Instytucje szkolnictwa wyższego są kluczowymi partnerami w realizacji strategii Unii Europejskiej na rzecz stymulowania i utrzymywania zrównoważonego wzrostu gospodarczego. Jednym z celów strategii „Europa 2020” jest, aby do 2020 r. wyższe wykształcenie posiadało 40 proc. młodych Europejczyków.

W jaki sposób Unia Europejska wspiera szkolnictwo wyższe w Europie?

Do tego, aby przekształcić edukację w siłę napędową rozwoju, konieczne są stałe inwestycje na znaczącym poziomie. Odpowiedzialność za sposób organizacji i funkcjonowania szkolnictwa wyższego w poszczególnych krajach UE pozostaje w gestii tych krajów. Działania UE mają wzbogacić studiowanie, nauczanie, prowadzenie badań naukowych i kształtowanie polityki dotyczącej szkolnictwa wyższego o dodatkowy wymiar międzynarodowy.

Poprzez programy Erasmus+ i Horyzont 2020 Unia Europejska wspiera międzynarodową wymianę studentów, nauczycieli akademickich i badaczy, a także usystematyzowaną współpracę między instytucjami szkolnictwa wyższego i organami publicznymi w poszczególnych krajach.

Ma to na celu zapewnienie środowisku szkolnictwa wyższego nowych możliwości w zakresie transgranicznej wymiany wiedzy i współpracy przy wspólnych projektach, co z kolei pozwoli rozwijać skuteczne metody uczenia się i nauczania, promować doskonałość w dziedzinie badań naukowych i wspierać innowacje.

Jakie działania podejmuje w tej dziedzinie Komisja?

Komisja Europejska ściśle współpracuje z osobami odpowiedzialnymi za kształtowanie polityki i wspiera opracowywanie polityk oświatowych w krajach UE zgodnie ze strategią „Kształcenie i Szkolenie 2020” (ET2020). W odnowionym programie UE dla szkolnictwa wyższego, który Komisja przyjęła w maju 2017 r., określono cztery główne cele europejskiej współpracy w dziedzinie szkolnictwa wyższego:

Aby pomóc w osiągnięciu tych celów, Komisja Europejska proponuje konkretne działania na szczeblu UE, oparte głównie na różnych komponentach programów Erasmus+ i Horyzont 2020. Komisja Europejska wspiera w szczególności:

  1. rozwiązywanie przewidywanych problemów związanych z niedopasowaniem umiejętności do potrzeb rynku pracy, a także wspieranie doskonałości w dziedzinie rozwoju umiejętności
  2. tworzenie sprzyjających włączeniu społecznemu i powiązanych między sobą systemów szkolnictwa wyższego
  3. zadbanie o to, aby instytucje szkolnictwa wyższego wnosiły wkład w opracowywanie innowacji
  4. wspieranie skutecznych i wydajnych systemów szkolnictwa wyższego.

Aby pomóc w osiągnięciu tych celów, Komisja Europejska proponuje konkretne działania na szczeblu UE, oparte głównie na różnych komponentach programów Erasmus+ i Horyzont 2020. Komisja Europejska wspiera w szczególności:

  • wymianę dobrych praktyk w dziedzinie polityki między różnymi krajami za pośrednictwem grupy roboczej ds. szkolnictwa wyższego w ramach ET2020
  • proces boloński, którego celem jest promowanie umiędzynarodowienia szkolnictwa wyższego w Europie poprzez zwiększenie mobilności, łatwiejsze uznawanie kwalifikacji i sprawniej funkcjonujące mechanizmy zapewniania jakości
  • rozwój i stosowanie narzędzi umożliwiających mobilność i uznawanie kwalifikacji, takich jak system ECTS i suplement do dyplomu, w celu zwiększenia przejrzystości i ułatwienia wymian w Europie.

W kontekście europejskiego obszaru edukacji Komisja Europejska podjęła ostatnio szereg dalszych inicjatyw:

  • Koncepcja sieci europejskich szkół wyższych wprowadza ważną zmianę w praktykach stosowanych w szkolnictwie wyższym, poprzez zintegrowanie programów nauczania i mobilności, a tym samym polepszenie jakości, doskonałości i innowacyjności.
  • Proponowane zalecenie Rady w sprawie automatycznego wzajemnego uznawania dyplomów wykształcenia wyższego i świadectw ukończenia szkoły średniej pomaga usunąć przeszkody utrudniające mobilność studentów w Europie.
  • Przyszła europejska legitymacja studencka ułatwi bezpieczną wymianę informacji dotyczących studentów i zmniejszy obciążenia administracyjne spoczywające na instytucjach szkolnictwa wyższego, a tym samym posłuży jako konkretny przykład działań na rzecz powstającego europejskiego obszaru edukacji.