Onderwijs en migranten

Onderwijs is van cruciaal belang om vluchtelingen en andere migranten van buiten de EU te laten wennen aan hun nieuwe land en cultuur en om sociale contacten te leggen in de gemeenschap waar ze terechtkomen.

Betere integratie van migranten in onderwijs en opleidingen

Studenten met een migratieachtergrond vinden vaak moeilijk hun plaats in de voor hen nieuwe leeromgeving. Wie in het onderwijs staat, kan gebaat zijn bij advies en tips over de aanpak van de leerbehoeften in klassen die steeds diverser en meertaliger worden. 

Sinds 2016 ondersteunt de Europese Commissie de EU-landen in hun inspanningen om migranten te integreren in het onderwijs, van de opvang van de allerkleinsten tot het hoger onderwijs. In het actieplan van de Commissie voor de integratie van onderdanen van derde landen staan drie prioriteiten op het gebied van onderwijs:

  • nieuwkomers zo snel mogelijk integreren in het regulier onderwijs
  • achterblijvende onderwijsprestaties bij migranten voorkomen
  • sociale uitsluiting voorkomen en interculturele dialoog bevorderen

De concrete maatregelen in het kader van dit actieplan lopen uiteen van hulpmiddelen om de vaardigheden en kwalificaties van migranten te beoordelen tot samenwerkingsplatforms voor onderwijspersoneel om informatie uit te wisselen.. 

Wat doet de EU voor de integratie van migranten?

Om de integratie van migranten te ondersteunen, bevordert de Europese Commissie het uitwisselen van goede praktijken in de EU-landen door middel van wederzijds leren. Zo worden ook netwerken gevormd tussen beleidsmakers, waardoor zij huidige en toekomstige uitdagingen beter kunnen aanpakken. Bij zulke “peer learning activities” zijn tussen 2016 en 2018 de volgende onderwerpen besproken: 

  • taalbeoordeling en integratie van niet-begeleide minderjarigen door middel van onderwijs 
  • opvang van nieuwkomers en beoordeling van het opleidingsniveau
  • erkenning van de kwalificaties van vluchtelingen
  • interculturele dialoog als hulpmiddel om migratie, vluchtelingen en asielzoekers aan de orde te stellen in een onderwijscontext
  • taalkundige en culturele diversiteit
  • integratiebeleid voor migranten: beginselen, uitdagingen en praktijk

Bovendien zorgt de Commissie voor gericht collegiaal advies (“peer counselling”) bij beleidshervormingen in de EU-lidstaten, bijvoorbeeld als het gaat over de integratie van pas aangekomen migranten op school. Zulke evenementen worden georganiseerd als een lidstaat daarom vraagt. De deelnemers zijn beleidsmakers van andere nationale overheden en onafhankelijke deskundigen die in workshops gezamenlijk op zoek gaan naar passende oplossingen voor de nationale problemen.

Via het Erasmus+-programma financiert de Commissie projecten en andere activiteiten voor de integratie van migranten in alle sectoren van onderwijs en opleiding. Door middel van strategische partnerschappen wordt gewerkt aan innovatieve onderwijsmethoden en meer transnationale samenwerking. Erasmus+ ondersteunt ook de capaciteitsopbouw in het hoger onderwijs in partnerlanden die bijzonder zwaar worden getroffen worden door de gevolgen van migratie. 

De Europese Commissie geeft cofinanciering aan het SIRIUS-netwerk voor migrantenonderwijs. Dit netwerk ondersteunt het onderwijs aan kinderen en jongeren met een migratieachtergrond via strategische activiteiten op nationaal en internationaal niveau, waarbij onderzoekers, beleidsmakers, praktijkmensen op het gebied van de opleiding van migranten, en migranten en vluchtelingen zelf worden betrokken. 

Met financiële steun van Erasmus+ helpt de School Education Gateway mensen uit het onderwijs om informatie uit te wisselen, materiaal (artikelen, lesplannen enz.) te delen en gebruik te maken van allerlei diensten (bijv. onlinecursussen) over onderwerpen zoals inclusie, culturele diversiteit en de integratie van pas aangekomen migranten in de klas. Het eTwinning-platform verbindt scholen uit heel Europa via ICT-tools en geeft leidinggevenden en personeel uit het onderwijs de gelegenheid ervaringen uit te wisselen en elkaar te helpen. 

De Commissie heeft meer dan 100.000 vluchtelingen en pas aangekomen migranten toegang gegeven tot Online Linguistic Support. Deze gratis taalcursussen moeten mensen te helpen bij de integreren in de samenleving van hun gastland.