Εκπαίδευση και μετανάστες

Η εκπαίδευση παίζει καθοριστικό ρόλο στην παροχή κατευθύνσεων σε πρόσφυγες και άλλους μετανάστες από τρίτες χώρες ώστε να προσαρμοστούν στη νέα χώρα και κουλτούρα, καθώς και στην καλλιέργεια κοινωνικών σχέσεων εντός της κοινότητας υποδοχής τους.

Ένταξη των μεταναστών στην εκπαίδευση και την κατάρτιση

Οι μαθητές που προέρχονται από οικογένειες μεταναστών αντιμετωπίζουν συχνά δυσκολίες στην προσαρμογή στο νέο μαθησιακό περιβάλλον. Οι επαγγελματίες της εκπαίδευσης και της κατάρτισης μπορούν να ωφεληθούν από κατευθύνσεις και την ανταλλαγή ορθών πρακτικών, ώστε να είναι σε θέση να καλύπτουν τις μαθησιακές ανάγκες των μαθητών σε ολοένα και περισσότερο πολύμορφες και πολυγλωσσικές τάξεις. 

Από το 2016, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στηρίζει τα κράτη μέλη της ΕΕ στις προσπάθειές τους να εντάξουν τους μετανάστες στα εθνικά τους συστήματα εκπαίδευσης και κατάρτισης, από την προσχολική εκπαίδευση και φροντίδα έως την τριτοβάθμια εκπαίδευση. Το σχέδιο δράσης της Επιτροπής για την ένταξη των υπηκόων τρίτων χωρών προσδιορίζει τρεις προτεραιότητες για την εκπαίδευση:

  • ένταξη των νεοαφιχθέντων μεταναστών στις δομές γενικής εκπαίδευσης το συντομότερο δυνατόν
  • πρόληψη της υστέρησης των μεταναστών
  • πρόληψη του κοινωνικού αποκλεισμού και προώθηση του διαπολιτισμικού διαλόγου.

Στο πλαίσιο του σχεδίου δράσης πραγματοποιήθηκαν συγκεκριμένες δράσεις, όπως αξιολόγηση των δεξιοτήτων και των προσόντων των μεταναστών ή συνεργατικές πλατφόρμες για την προώθηση της ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ ιδρυμάτων και προσωπικού εκπαίδευσης και κατάρτισης. 

Τι κάνει η ΕΕ για να στηρίξει την ένταξη των μεταναστών;

Για να συμβάλει στην ένταξη των μεταναστών, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διευκολύνει την ανταλλαγή ορθών πρακτικών μεταξύ των κρατών μελών με δραστηριότητες αμοιβαίας μάθησης. Οι δραστηριότητες αυτές προωθούν επίσης τη δικτύωση μεταξύ των φορέων χάραξης πολιτικής και τους δίνουν τη δυνατότητα να αντιμετωπίζουν καλύτερα τις σημερινές και μελλοντικές προκλήσεις. Από το 2016 έως το 2018, τα ακόλουθα θέματα συζητήθηκαν σε εξειδικευμένες δραστηριότητες μάθησης από ομοτίμους: 

  • Γλωσσική αξιολόγηση και ένταξη ασυνόδευτων ανηλίκων μέσω της εκπαίδευσης 
  • Υποδοχή νεοαφιχθέντων μεταναστών και εκτίμηση της προηγούμενης σχολικής φοίτησης
  • Αναγνώριση των προσόντων των προσφύγων
  • Διαπολιτισμικός διάλογος ως εργαλείο πλαισίωσης της μετανάστευσης, των μεταναστών και των αιτούντων άσυλο σε εκπαιδευτικά περιβάλλοντα
  • Γλωσσική και πολιτισμική πολυμορφία
  • Πολιτικές ένταξης μεταναστών: αρχές, προκλήσεις και πρακτικές

Επιπλέον, η Επιτροπή παρέχει στοχευμένες συμβουλές από εμπειρογνώμονες μέσω συμβουλευτικής από ομοτίμους, με στόχο να στηρίξει τις μεταρρυθμίσεις πολιτικών στα κράτη μέλη, για παράδειγμα, όσον αφορά την ένταξη νεοαφιχθέντων μαθητών μεταναστών στα σχολεία. Οι εκδηλώσεις αυτές διοργανώνονται κατόπιν αιτήματος οποιουδήποτε κράτους μέλους και συμμετέχουν σε αυτές φορείς χάραξης πολιτικής από άλλες εθνικές διοικήσεις και ανεξάρτητοι εμπειρογνώμονες, οι οποίοι συνεργάζονται σε συμμετοχικά εργαστήρια για την εξεύρεση λύσεων σε εθνικές προκλήσεις.

Με το πρόγραμμα Erasmus +, η Επιτροπή χρηματοδοτεί έργα και άλλες δραστηριότητες για την ένταξη των μεταναστών σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης και της κατάρτισης. Οι στρατηγικές συμπράξεις έχουν στόχο την ανάπτυξη καινοτόμων εκπαιδευτικών πρακτικών και την προώθηση της διακρατικής συνεργασίας. Το Erasmus+ στηρίζει επίσης την ανάπτυξη ικανοτήτων στον τομέα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης σε χώρες-εταίρους οι οποίες επηρεάζονται ιδιαίτερα από τις συνέπειες της μετανάστευσης. 

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συγχρηματοδοτεί το δίκτυο εκπαίδευσης μεταναστών SIRIUS. Το δίκτυο στηρίζει την εκπαίδευση παιδιών και νέων που προέρχονται από οικογένειες μεταναστών μέσω στρατηγικών δραστηριοτήτων σε εθνικό και διεθνές επίπεδο, με τη συνεργασία ερευνητών, φορέων χάραξης πολιτικής, επαγγελματιών του κλάδου της εκπαίδευσης μεταναστών, καθώς και των ίδιων των μεταναστών και των προσφύγων. 

Η χρηματοδοτούμενη από το Erasmus+ πύλη σχολικής εκπαίδευσης (School Education Gateway) δίνει τη δυνατότητα σε επαγγελματίες του κλάδου να ανταλλάσσουν πληροφορίες και υλικό (άρθρα, σχέδια μαθήματος κ.λπ.), καθώς και να έχουν πρόσβαση σε υπηρεσίες (π.χ. διαδικτυακά μαθήματα) για θέματα ενσωμάτωσης, πολιτισμικής πολυμορφίας και ένταξης μαθητών μεταναστών στην τάξη. Η πλατφόρμα eTwinning συνδέει σχολεία από ολόκληρη την Ευρώπη με τη χρήση εργαλείων ΤΠΕ και παρέχει σε διευθυντές σχολείων και στο σχολικό προσωπικό τη δυνατότητα να ανταλλάσσουν τις εμπειρίες τους και να προσφέρουν αμοιβαία βοήθεια. 

Η Επιτροπή έχει προσφέρει πρόσβαση σε επιγραμμική γλωσσική υποστήριξη σε περισσότερους από 100.000 πρόσφυγες και νεοαφιχθέντες μετανάστες. Στόχος της πρωτοβουλίας είναι να βοηθηθούν τα άτομα να ενσωματωθούν στην κοινωνία υποδοχής τους, δίνοντάς τους τη δυνατότητα να μάθουν τη γλώσσα της.