×

Dziękujemy za odwiedzenie nowej strony internetową na temat kształcenia i szkolenia.  Większość stron internetowych jest obecnie dostępna wyłącznie w języku angielskim.  Aktualnie strony te są tłumaczone na pozostałe 23 języki urzędowe UE.  Zostaną one zaktualizowane, jak tylko dostępne będzie ich tłumaczenie.

Polityka UE w dziedzinie kształcenia dorosłych

Kształcenie dorosłych obejmuje szerokie spektrum działań związanych z procesem uczenia się formalnego, pozaformalnego i nieformalnego – zarówno o charakterze ogólnym, jak i zawodowym – podejmowanych przez osoby dorosłe po ukończeniu etapu kształcenia i szkolenia wstępnego.

Czym jest kształcenie dorosłych?

Kształcenie dorosłych obejmuje szerokie spektrum działań związanych z procesem uczenia się formalnego, pozaformalnego i nieformalnego – zarówno o charakterze ogólnym, jak i zawodowym – podejmowanych przez osoby dorosłe po ukończeniu etapu kształcenia i szkolenia wstępnego. Kształcenie dorosłych może być związane z pracą (na potrzeby obecnego lub przyszłego zatrudnienia), mieć na celu rozwój osobisty, służyć pozyskaniu umiejętności przydatnych w codziennym życiu (np. umiejętność wypełniania formularzy podatkowych i identyfikowania nieprawdziwych informacji lub wiedza o tym, dlaczego należy brać udział w wyborach), odbywać się dla przyjemności lub być podejmowane z kilku wymienionych powyżej powodów łącznie.

Kształcenie dorosłych jest ważnym elementem polityki Unii Europejskiej dotyczącej uczenia się przez całe życie.

Ma ono kluczowe znaczenie dla zdolności do zatrudnienia i konkurencyjności, włączenia społecznego, aktywnego obywatelstwa oraz rozwoju osobistego. Wyzwanie polega na tym, by zapewnić możliwość uczenia się wszystkim osobom dorosłym przez całe życie, zwłaszcza przedstawicielom grup znajdujących się w niekorzystnej sytuacji, którzy najbardziej tego potrzebują.

Dlaczego kształcenie dorosłych jest potrzebne?

W dzisiejszych czasach ludzie nie mogą po prostu polegać na umiejętnościach nabytych w szkole i uważać, że dotrwają do końca życia (zawodowego), nie rozwijając się. Propagowanie powszechniejszego kształcenia dorosłych może pomóc Europie w przezwyciężaniu wyzwań gospodarczych, zaspokoić zapotrzebowanie na nowe umiejętności i przyczynić się do utrzymania produktywności starzejącej się siły roboczej. Kształcenie ma także zasadnicze znaczenie dla włączenia społecznego, aktywnego obywatelstwa i radzenia sobie z codziennymi zadaniami w kontekście coraz większej cyfryzacji.

Poziom uczestnictwa osób dorosłych (w wieku od 25 do 64 lat) w kształceniu (według stanu na cztery tygodnie przed badaniem) różni się istotnie w poszczególnych państwach UE i wynosi od 1,1 proc. do 30,4 proc. (Eurostat, 2017), przy czym ogólna tendencja wskazuje, że stosowne wartości liczbowe nie zmieniają się. Szczególnie rozczarowują wskaźniki w przypadku osób o niskich umiejętnościach i starszych osób dorosłych. Podjęcie działania na poziomie europejskim zwiększy wiedzę na temat skutecznych strategii kształcenia, zapewni wsparcie i umożliwi lepszą wymianę doświadczeń między krajami.

Obszary priorytetowe UE

1) Europejska agenda w zakresie uczenia się dorosłych

Komisja współpracuje z 32 krajami przy wdrażaniu odnowionej europejskiej agendy w zakresie uczenia się dorosłych (2011). Potwierdza to konieczność znacznego zwiększenia uczestnictwa dorosłych we wszelkiego rodzaju uczeniu się (uczenie się formalne, pozaformalne i nieformalne), tak aby mogli oni nabywać nowe umiejętności zawodowe, aktywnie uczestniczyć w życiu obywatelskim lub kontynuować swój rozwój osobisty i dążyć do samorealizacji.

W agendzie przedstawiono wizję rozwoju kształcenia dorosłych w Europie do 2020 r.

Szczegółowe priorytety na lata 2015–2020 są następujące:

Wstawić obrazek

2) Ścieżki poprawy umiejętności – nowe możliwości dla osób dorosłych

Czytanie, pisanie, wykonywanie prostych obliczeń oraz korzystanie z komputera: to czynności, które wykonujemy każdego dnia – często bez zastanowienia – wykorzystując do tego nasze podstawowe umiejętności.

Choć dla wielu z nas są one oczywistością, te proste czynności stanowią wyzwanie dla niemal 70 mln Europejczyków.

Niezależnie od tego, czy dane osoby pracują, są bezrobotne czy pozostają bierne zawodowo, inicjatywa ścieżek poprawy umiejętności zapewnia im drugą szansę poprzez identyfikowanie i uznawanie wiedzy i umiejętności, które osoby te już posiadają, a także poprzez uzupełnianie braków w ich podstawowych umiejętnościach czytania i pisania oraz rozumowania matematycznego, jak również w ich podstawowych umiejętnościach cyfrowych, poprzez oferowanie im dalszego kształcenia i szkolenia oraz – ostatecznie – doprowadzenie do nabycia nowych kwalifikacji.

Inicjatywa Ścieżki poprawy umiejętności opiera się na prostej logice trzystopniowej, każdorazowo dostosowanej do indywidualnej sytuacji uczestnika.

Wstawić obrazek

Narzędzia wykorzystywane do realizacji priorytetów

1) W skład grupy roboczej ds. kształcenia dorosłych programu „Kształcenie i szkolenie 2020” wchodzą eksperci krajowi oraz przedstawiciele europejskich partnerów społecznych i społeczeństwa obywatelskiego. Członkowie tej grupy wymieniają się informacjami, przeprowadzają analizy i opracowują wytyczne polityczne w zakresie kształcenia dorosłych, bazując na najlepszych praktykach stosowanych w całej Europie.

2) Koordynatorzy krajowi
Komisja usprawnia działalność sieci 36 koordynatorów krajowych odpowiedzialnych za popularyzowanie kształcenia dorosłych w swoich państwach, udzielanie porad politycznych i wsparcia politycznego oraz gromadzenie i rozpowszechnianie najlepszych praktyk. Wspomniani koordynatorzy otrzymują wsparcie finansowe od Komisji Europejskiej za pośrednictwem programu Erasmus+. Przegląd dobrych praktyk z lat 2012–2016 został opublikowany i można zapoznać się z nim tutaj.

3) Współpraca ze specjalistami i przedstawicielami społeczeństwa obywatelskiego
ePlatforma na rzecz uczenia się dorosłych w Europie (EPALE) to wielojęzyczna platforma internetowa służąca prezentowaniu, wymianie i propagowaniu dobrych praktyk w zakresie kształcenia dorosłych. Za jej pośrednictwem osoby zaangażowane w organizowanie i prowadzenie kształcenia dorosłych mogą dzielić się najnowszymi informacjami i uczyć od siebie nawzajem.

Platforma EPALE zawiera również bibliotekę zasobów, kalendarz kursów i wydarzeń, które mogą zainteresować nauczycieli kształcących dorosłych, a także narzędzie służące do poszukiwania partnerów do realizacji projektów, a wkrótce również narzędzie do wyszukiwania grup współpracy.

Komisja współpracuje także z szeregiem europejskich stowarzyszeń, sieci oraz organizacji pracowniczych celem popularyzowania kształcenia dorosłych.

Jakie będą kolejne kroki?

  • Grupa robocza ds. kształcenia dorosłych programu „Kształcenie i szkolenie 2020” opracowuje wytyczne dotyczące kształcenia dorosłych w miejscu pracy w latach 2016–2018.
  • Wdrażanie ścieżek poprawy umiejętności
  • Poziomy odniesienia i wskaźniki: państwa UE wyznaczyły cel w zakresie kształcenia dorosłych: do 2020 r. 15 proc. osób dorosłych w wieku od 25 do 64 lat powinno uczestniczyć w tego rodzaju kształceniu. W 2017 r. średni poziom uczestnictwa osób dorosłych w kształceniu wynosił 10,9 proc., przy czym zaledwie 8 państw UE osiągnęło wyznaczony poziom docelowy.
  • Komisja publikuje wskaźniki i dane na temat obecnej sytuacji w państwach członkowskich oraz sprawozdania w sprawie postępów we wdrażaniu polityki, a także proponuje nowe strategie polityczne.

Postępy w realizacji działań w tym obszarze można śledzić za pośrednictwem mediów społecznościowych, korzystając z hashtagów #EUAdultLearning i #UPSkillEU.