Polityka UE w dziedzinie kształcenia dorosłych

Kształcenie dorosłych obejmuje szerokie spektrum działań związanych z procesem uczenia się formalnego i nieformalnego – zarówno o charakterze ogólnym, jak i zawodowym – podejmowanych przez osoby dorosłe po ukończeniu etapu kształcenia i szkolenia wstępnego.

Kształcenie dorosłych jest bardzo ważne 

Dorośli kształcą się z najróżniejszych powodów: aby zwiększyć swoje szanse na rynku pracy, rozwijać się zawodowo i prywatnie lub wyrabiać sobie określone umiejętności, na przykład krytycznego myślenia. Kształcenie dorosłych zwiększa spójność społeczną i wspiera aktywną postawę obywatelską.

We współczesnym świecie trzeba przez cały czas dokształcać się zawodowo, aby zachować konkurencyjność na rynku pracy. Dlatego aby Europa była w stanie zmierzyć się z wyzwaniami gospodarczymi, przed jakimi aktualnie stoi, musi położyć nacisk na kształcenie dorosłych i odpowiedzieć na zapotrzebowanie na nowe umiejętności oraz trwałą wydajność w coraz bardziej cyfrowej gospodarce światowej. 

Działania i inicjatywy na szczeblu europejskim mogą promować metody reagowania na wyzwania w dziedzinie kształcenia dorosłych. Mogą one także zapewniać wsparcie instytucjom i osobom prywatnym oraz umożliwić sprawniejszą wymianę wiedzy i doświadczeń między różnymi krajami.

Jak UE wspiera kształcenie dorosłych?

W przyjętej przez Radę rezolucji dotyczącej europejskiej agendy w zakresie uczenia się dorosłych podkreślono potrzebę znacznego zwiększenia udziału dorosłych w uczeniu się formalnym, pozaformalnym i nieformalnym, które pozwoli im nabywać nowe umiejętności zawodowe, aktywnie uczestniczyć w życiu obywatelskim lub kontynuować swój rozwój osobisty i dążyć do samorealizacji.

W agendzie nakreślono wizję tego, jak kształcenie dorosłych powinno rozwijać się w Europie do 2020 r., i wyznaczono konkretne priorytety na lata 2015–2020. Są to:

  • poprawa zarządzania poprzez lepszą koordynację poszczególnych obszarów polityki oraz zwiększenie ich skuteczności i adekwatności w stosunku do potrzeb społeczeństwa 
  • znaczne poszerzenie oferty wysokiej jakości i popytu na nią, zwłaszcza w zakresie umiejętności rozumienia i tworzenia informacji, umiejętności rozumowania matematycznego i umiejętności cyfrowych
  • skuteczne działania informacyjne, wytyczne i strategie motywacyjne w celu dotarcia do dorosłych uczących się oraz w celu ich wspierania
  • bardziej elastyczne możliwości uczenia się oferowane osobom dorosłym i lepszy dostęp do kształcenia poprzez zwiększenie oferty uczenia się w miejscu pracy, wykorzystywanie technologii informacyjno-komunikacyjnych i realizowanie programów drugiej szansy prowadzących do uzyskania uznania kwalifikacji 
  • wyższy poziom jakości uczenia się dorosłych poprzez monitorowanie wpływu strategii politycznych oraz ulepszenie szkoleń oferowanych osobom kształcącym dorosłych.

Ponadto Rada przyjęła zalecenie w sprawie ścieżek poprawy umiejętności, które ma pomóc osobom dorosłym w zdobyciu minimalnego poziomu umiejętności czytania, pisania i liczenia oraz umiejętności cyfrowych lub konkretnych kwalifikacji na poziomie ponadgimnazjalnym (poziom 3 lub 4 w europejskich ramach kwalifikacji). Więcej informacji można znaleźć na stronie „Ścieżki poprawy umiejętności”. 

Komisja powołała grupę roboczą ds. kształcenia dorosłych programu „Kształcenie i szkolenie 2020”. W jej skład wchodzą eksperci krajowi oraz przedstawiciele europejskich partnerów społecznych i społeczeństwa obywatelskiego. W oparciu o najlepsze praktyki stosowane w całej Europie grupa rozpowszechnia i analizuje informacje oraz opracowuje wytyczne polityczne w dziedzinie kształcenia dorosłych. Więcej informacji na temat prac grupy roboczej ds. kształcenia dorosłych można znaleźć na elektronicznej platformie na rzecz kształcenia dorosłych w Europie (EPALE) .

Ustanowiono również sieć koordynatorów krajowych, która odpowiada za popularyzowanie kształcenia dorosłych w swoich krajach, udzielanie porad politycznych i wsparcia politycznego oraz gromadzenie i rozpowszechnianie najlepszych praktyk. 

Elektroniczna platforma na rzecz kształcenia dorosłych w Europie (EPALE) to wielojęzyczne forum internetowe służące prezentowaniu, wymianie i propagowaniu najlepszych praktyk w zakresie kształcenia dorosłych oraz uczeniu się od siebie nawzajem. 

Postępy w realizacji działań w tym obszarze można śledzić za pośrednictwem mediów społecznościowych, korzystając z hasztagów #EUAdultLearning i #UPSkillEU.