Oideachas agus cúram luathóige

Is éard is brí le hoideachas agus cúram luathóige aon socrú rialáilte lena dtugtar oideachas agus cúram do pháistí ó thráth a mbreithe go dtí aois na bunscolaíochta éigeantaí, aois is féidir a bheith éagsúil ó Bhallstát go chéile.

Cad is oideachas agus cúram luathóige (ECEC) ann?

Is éard is brí le hoideachas agus cúram luathóige aon socrú rialáilte lena dtugtar oideachas agus cúram do pháistí ó thráth a mbreithe go dtí aois na bunscolaíochta éigeantaí, aois is féidir a bheith éagsúil ó Bhallstát go chéile. Áirítear leis sin cúram in ionaid agus cúram teaghlaigh lae, soláthar cúraim atá maoinithe go príobháideach nó go poiblí, agus soláthar cúraim réamhscoile agus réamh-bhunscoile. Is féidir oideachas agus cúram luathóige ardcháilíochta a bheith mar bhonn faoin rath níos déanaí sa saol ó thaobh oideachais, folláine, infhostaitheachta, agus lánpháirtithe shóisialta de, go háirithe i gcás páistí atá faoi mhíbhuntáiste. Dá bhrí sin, tá oideachas agus cúram luathóige ardcháilíochta ina infheistíocht éifeachtach éifeachtúil i dtéarmaí oideachais agus oiliúna. 

Cad atá á dhéanamh ag an Aontas Eorpach?

Bunaithe ar thogra ón gCoimisiún, ghlac an Chomhairle Moladh i mí na Bealtaine 2019 maidir le córais ardcháilíochta oideachais agus cúraim luathóige, togra arb é is aidhm dó tacú leis na Ballstáit feabhas a chur ar an rochtain ar chórais ardcháilíochta oideachais agus cúraim luathóige agus caighdeán na gcóras sin a fheabhsú.

Sa Mholadh ón gComhairle tá creat cáilíochta ina leagtar amach na cúig phríomhghné a bhíonn ag córas ardcháilíochta:

  • rochtain ar oideachas agus cúram luathóige
  • oiliúint agus dálaí oibre na foirne a bhfuil oideachas agus cúram luathóige faoina stiúir
  • curaclaim chuí a shainmhíniú
  • rialachas agus maoiniú
  • monatóireacht agus meastóireacht ar chórais

Trí bhíthin an chreata cáilíochta sin tá tacaíocht tugtha cheana in go leor tíortha chun athchóirithe a dhéanamh agus tá feabhas curtha ar sholáthar an oideachais agus an chúraim luathóige.

An sprioc atá ag an Aontas 95% de pháistí os cionn 4 bliana d’aois a bheith ag fáil oideachas agus cúram luathóige, tá sin bainte amach cheana ar an meán, ach tá difríochtaí fós ann ó thír go chéile, ó réigiún go chéile agus ó limistéar go chéile. Cuidíonn an Coimisiún Eorpach leis na Ballstáit dúshláin sa réimse seo a shainaithint agus na dúshláin sin a shárú.

Ina theannta sin, éascaíonn an Coimisiún comhar idir na Ballstáit i réimse an oideachais agus an chúraim luathóige, trí shonraí agus anailísiú ar an staid ina bhfuiltear san Eoraip i láthair na huaire a sholáthar.

Ó 2018 go 2020 tugadh le chéile ionadaithe náisiúnta na n-aireachtaí ábhartha agus ionadaithe eagraíochtaí Eorpacha i nGrúpa Oibre a d’fhoilsigh a thorthaí le déanaí:

  • uirlisí le haghaidh oideachas agus cúram cuimsitheach luathóige
  • treoirlínte maidir le conas foireann ECEC ardcháilithe a earcú, a spreagadh agus oiliúint a chur orthu
  • tuarascáil chríochnaitheach lena dtugtar achoimre ar chonclúidí na n-uirlisí cuimsitheacha agus treoirlínte

Cad iad na chéad chéimeanna eile?

Sa Rún ón gComhairle maidir le creat straitéiseach um chomhar Eorpach i dtaca le hoideachas agus oiliúint i dtreo an Limistéir Eorpaigh Oideachais agus ina dhiaidh (2021-2030), chomhaontaigh na Ballstáit sprioc nua 96% i ndáil le rannpháirtíocht páistí idir trí bliana d’aois agus an aois ag a gcuirtear tús le hoideachas bunscoile éigeantach san ECEC.

Leanfaidh an Coimisiún de bheith ag cur tacaíocht ar fáil do na Ballstáit chun rochtain agus cáilíocht ECEC a fheabhsú.

Leanfaidh an Coimisiún freisin de bheith ag maoiniú tionscadail a chuireann le cáilíocht an oideachais agus an chúraim luathóige, agus déanfaidh sé sin trí oiliúint agus forbairt ghairmiúil a éascú d’fhoireann na hearnála sin, i measc bearta eile. Beidh tábhacht ar leith ag roinnt leis an gclár Erasmus+ chuige sin.