This is the public version of the KCI. Remember to login in order to participate in Communities and Forums.

Innovation

Computers en tablets

Laptops worden al jaren gebruikt door tolken, ook in de cabine, omdat zij behalve licht en draagbaar, ook best krachtig zijn. Ze worden gebruikt om documenten te lezen, om elektronische woordenboeken en andere naslagwerken te raadplegen, en om op internet te zoeken en informatie uit te wisselen.

Een tolk met tablet in de cabine

 

In de afgelopen jaren heeft ook de tablet zijn intrede gedaan. De voordelen voor tolken zijn duidelijk: ze zijn klein en licht, en nemen niet veel plaats in, noch in de tas, noch in de cabine. Lawaai, vaak een probleem bij traditionele laptops, speelt hierbij geen rol meer, omdat tablets geen ingebouwde ventilator of ingebouwd toetsenbord hebben. Bovendien zijn het, omdat de accu langer meegaat, echt mobiele apparaten.

Cabine met laptop

 

Al met al zijn tablets erg handig voor tolken, zowel in de cabine als onderweg. Ze

zijn een betrouwbaar hulpmiddel voor het beheren van informatie.

 

Hulpmiddelen van eigen makelij

Misschien is het omdat de tolkensector verhoudingsgewijs klein is, maar vaak zijn zij voor de ontwikkeling van IT-hulpmiddelen, meestal voor het beheren van woordenlijsten, op zichzelf aangewezen. Dat is begrijpelijk: de markt voor vertalers en terminologen werd altijd al vrij goed bediend door softwarebedrijven, maar voor tolken was er niets dat aan hun behoeften voldeed. Dus namen ze zelf het initiatief om samen met computerprogrammeurs de tools te ontwikkelen die ze nodig hadden. Tegenwoordig zijn er dan ook allerlei softwaretoepassingen die zijn toegespitst op de verschillende aspecten van het tolken, van de voorbereiding en het in de cabine opzoeken van termen tot geavanceerde technologieën zoals spraakherkenning en extractie van termen. Soms gaat het ook om socialenetwerk- en samenwerkingsapplicaties.

Ook nemen veel tolken deel aan commerciële platforms voor

tolken op afstand, waarbij de nadruk ligt op de verschillende aspecten van meertalige online-communicatie.

 

Een zaal die is ingericht voor tolken op afstand.
 

Nieuwe technologieën, nieuwe vormen van tolken

De nieuwe technologieën maken ook nieuwe vormen van tolken mogelijk, zoals een combinatie van simultaan en consecutief tolken. Michele Ferrari van SCIC zou in de jaren 1990 de eerste zijn geweest die deze hybride vorm van tolken toepaste. Hij deed dat met behulp van een PDA (Personal Digital Assistant) bij een persconferentie van toenmalig commissaris Neil Kinnock in Italië. Het werkt als volgt: de tolk maakt een opname van de toespraak (met een mobiel toestel of een smart pen met opnamefunctie) en maakt maar een paar notities, bijvoorbeeld van cijfers of namen. Zodra het woord aan de tolk is, luistert hij de opname terug en geeft hij tegelijkertijd een simultaanvertaling ervan. Afhankelijk van de gebruikte technologie kan de tolk bepaalde delen van de opname sneller of langzamer afspelen, bijvoorbeeld als ze herhalingen bevatten of als het juist om moeilijkere passages gaat. Deze techniek, die door verschillende tolken actief wordt ontwikkeld, onderwezen en onderzocht, lijkt interessant voor situaties waarin hoge eisen worden gesteld aan nauwkeurigheid en volledigheid.

Onlangs is weer een nieuwe hybride vorm van tolken ontwikkeld, die ook wel “consecutiva a la vista” (“consecutief op zicht”) wordt genoemd. Ook bij deze techniek worden notities en geluidsopnames gemaakt. De geluidsopname gaat naar een automatische spraakherkenner zodat de tolk de schriftelijke weergave van de gesproken tekst kan gebruiken bij het consecutief tolken of deze rechtstreeks kan vertalen.

 

Opleiding van tolken

 

De technologie heeft tot slot ook haar intrede gedaan bij de opleiding van tolken. De belangrijkste ontwikkeling is misschien wel de online-databank van toespraken. Initiatieven zoals de “toesprakendatabank” van het DG Tolken of de diverse online-videokanalen bieden een ruime hoeveelheid oefenmateriaal voor gebruik in de klas of voor zelfstudie.https://webgate.ec.europa.eu/sr/

Toesprakendatabank

 

Andere initiatieven voor tolken die voortbouwen op de databanken van toespraken, zijn bijvoorbeeld de online-community’s waar professionals en studenten feedback kunnen geven en krijgen. Dergelijike fora, zowel online als offline, zijn ook steeds belangrijker voor instructeurs en onderzoekers.

 

Ten slotte worden videoconferentiesystemen gebruikt ter aanvulling of in de plaats van het contactonderwijs (“blended learning”). Er is ook één geval waarin het volledige eerste jaar van een masterprogramma voor conferentietolk online wordt gegeven.

Het “nieuwe tolken”

Een van de hoofddoelen van de digitale cabine is ervoor te zorgen dat de tolk zich in de cabine kan concentreren op het tolken en niet op zoek hoeft naar informatie.

Het veeleisende werk in de cabine kan verder worden verlicht door een combinatie van drie elementen:

  • Met spraakherkenning kunnen toespraken van deelnemers schriftelijk worden vastgelegd in een transcript in de oorspronkelijke taal (meer over spraakherkenning).
  • Het transcript kan daarna worden gescand op termen, cijfers en namen van personen of instanties in de brontaal met behulp van terminologische extractiehulpmiddelen.
  • Het equivalent in de actieve taal van de tolk (de doeltaal) wordt ten slotte automatisch opgezocht in een woordenlijst of onmiddellijk vertaald.