Milieuduurzaamheidseducatie

Het onderwijs- en opleidingsbeleid en investeringen in inclusieve groene en digitale transitieprocessen zijn essentieel voor de toekomstige veerkracht en welvaart van Europa.

Om de beleidssamenwerking en de -uitwisseling tussen EU-landen op het gebied van onderwijs en opleiding voor de groene transitie te stimuleren, zal de Europese Commissie in 2021: 

  • een voorstel indienen voor een aanbeveling van de Raad over onderwijs in milieuduurzaamheid 
  • een Europees competentiekader ontwikkelen voor klimaatverandering en duurzame ontwikkeling

Zowel de aanbeveling als het competentiekader moeten de EU-landen helpen:

  • lerenden en leerkrachten de kennis, vaardigheden en attitudes bij te brengen die nodig zijn om milieuduurzamer te leven, werken en handelen
  • onderwijs- en opleidingsinstellingen te ondersteunen om het aspect duurzaamheid te betrekken in het onderwijs, het leren en alle aspecten van hun activiteiten 
  • milieuduurzaamheidseducatie in te bedden in het onderwijs- en opleidingsstelsel als geheel

De aanbeveling, een initiatief van de Europese onderwijsruimte en de EU-biodiversiteitsstrategie, kan als referentie voor de lidstaten dienen voor de manier waarop ze via onderwijs en opleiding kunnen bijdragen aan een groenere toekomst. 

De Commissie zal haar activiteiten afstemmen op de lopende Unesco-werkzaamheden op het gebied van onderwijs voor duurzame ontwikkeling en voor de duurzameontwikkelingsdoelstellingen voor 2030 in ruimere zin.

Een eerste analyse wijst op een aantal kerngebieden waarop de aanbeveling betrekking zou kunnen hebben:

  • Een leven lang leren is van cruciaal belang voor de multidisciplinaire en zich snel ontwikkelende milieuduurzaamheidseducatie, die alle burgers mondiger moet maken en moet mobiliseren. De ontwikkeling van een aanpak voor een leven lang leren voor milieuduurzaamheidseducatie en een betere samenwerking tussen de verschillende onderwijs- en opleidingssectoren zijn daarom essentieel. 
  • Om lerenden in staat te stellen de nodige competenties te ontwikkelen voor duurzaamheid, zijn interdisciplinair en participatief leren en lesgeven, samenwerking en coördinatie onmisbaar.
  • De koppeling tussen lesgeven en leren, de fysieke (leer)omgeving, partnerschappen en gemeenschappen is erg nuttig voor milieuduurzaamheidseducatie omdat die helpt het geleerde in de praktijk te brengen. In sommige lidstaten wordt al mondjesmaat, en dus nog niet op grote schaal gekozen voor een schoolbrede, in plaats van voor een klassikale aanpak. 

Competentiekader

Het competentiekader voor klimaatverandering en duurzame ontwikkeling moet leiden tot gezamenlijk inzicht in en een conceptueel model van de door de lerenden te ontwikkelen competenties. 

Voor elk competentiegebied zullen niveaus worden bepaald, variërend van bewustmaking tot inzicht en actie. 

De bij het kader horende gemeenschappelijke definities en praktische richtsnoeren kunnen de betrokkenen in de lidstaten helpen om studenten en de bredere gemeenschap te betrekken bij de veranderingen die nodig zijn voor een succesvolle transitie naar klimaatneutraliteit en duurzame ontwikkeling. 

Het Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek van de Commissie heeft literatuuronderzoek gedaan naar duurzaamheidscompetenties om de voorbereiding van het kader te ondersteunen. 

Tijdschema 

Er wordt volop gewerkt aan het voorstel voor een aanbeveling van de Raad. In juni 2021 gaat een openbare raadpleging van start om input te verzamelen en de standpunten van geïnteresseerde personen en organisaties te leren kennen. 

In het kader van de raadpleging zal er ook een aantal evenementen worden georganiseerd samen met onderwijs- en milieuorganisaties. 

Het is de bedoeling dat de aanbeveling van de Raad eind 2021 door de Commissie wordt vastgesteld en dat het competentiekader eind 2021 of begin 2022 openbaar wordt gemaakt. 

Zodra de Commissie het voorstel heeft vastgesteld, wordt het voor overleg naar de lidstaten gestuurd en uiteindelijk door de EU-ministers van Onderwijs in de Raad van de Europese Unie aangenomen. 

Erasmus+: steun voor groen onderwijs 

Duurzaamheids-, milieu- en klimaatdoelstellingen staan ook centraal in het nieuwe Erasmus+-programma. Bij alle projecten wordt rekening gehouden met groene praktijken en er is ook meer steun voor de ontwikkeling van groene vaardigheden en competenties.