Σχέδιο δράσης για την ψηφιακή εκπαίδευση (2021-2027)

Επαναπροσδιορισμός της εκπαίδευσης και της κατάρτισης για την ψηφιακή εποχή.

Το σχέδιο δράσης για την ψηφιακή εκπαίδευση (2021-2027) περιγράφει το όραμα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για υψηλής ποιότητας, χωρίς αποκλεισμούς και προσιτή ψηφιακή εκπαίδευση στην Ευρώπη. Κάνει έκκληση για ανάληψη δράσης με στόχο την ενίσχυση της συνεργασίας σε ευρωπαϊκό επίπεδο με στόχο:

  • να αντληθούν διδάγματα από την κρίση COVID-19, κατά τη διάρκεια της οποίας η τεχνολογία χρησιμοποιείται σε πρωτοφανή κλίμακα στην εκπαίδευση και την κατάρτιση
  • να προσαρμοστούν τα συστήματα εκπαίδευσης και κατάρτισης στην ψηφιακή εποχή

Από τον Ιούνιο μέχρι τον Σεπτέμβριο του 2020 πραγματοποιήθηκε ανοικτή δημόσια διαβούλευση σχετικά με το νέο σχέδιο δράσης.

Το νέο σχέδιο δράσης έχει δύο στρατηγικές προτεραιότητες

1. Προώθηση της ανάπτυξης ενός οικοσυστήματος ψηφιακής εκπαίδευσης υψηλών επιδόσεων

Για τον σκοπό αυτόν απαιτούνται τα εξής:

  • υποδομές, συνδεσιμότητα και ψηφιακός εξοπλισμός
  • αποτελεσματικός σχεδιασμός και ανάπτυξη των ψηφιακών ικανοτήτων, συμπεριλαμβανομένων των οργανωτικών ικανοτήτων που εξυπηρετούν τις σύγχρονες ανάγκες
  • εκπαιδευτικοί και προσωπικό εκπαίδευσης και κατάρτισης με πείρα και ψηφιακές ικανότητες
  • υψηλής ποιότητας μαθησιακό περιεχόμενο, εύχρηστα εργαλεία και ασφαλείς πλατφόρμες που σέβονται την ιδιωτική ζωή και τα δεοντολογικά πρότυπα

Τι θα κάνει η Επιτροπή

  • θα ξεκινήσει στρατηγικό διάλογο με τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (ΕΕ) για την κατάρτιση πρότασης σύστασης του Συμβουλίου σχετικά με τους καθοριστικούς παράγοντες για την επιτυχή ψηφιακή εκπαίδευση έως το 2022
  • θα υποβάλει πρόταση σύστασης του Συμβουλίου σχετικά με τα μαθήματα μέσω του διαδικτύου και εξ αποστάσεως για την πρωτοβάθμια και τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση· θα εστιάσει στη διαμόρφωση κοινής αντίληψης σε επίπεδο ΕΕ σχετικά με το πώς μπορούν να γίνουν τα διαδικτυακά, εξ αποστάσεως και μεικτά μαθήματα αποτελεσματικά, χωρίς αποκλεισμούς και συμμετοχικά έως το τέλος του 2021
  • θα αναπτύξει ένα ευρωπαϊκό πλαίσιο για το ψηφιακό εκπαιδευτικό περιεχόμενο, το οποίο θα βασίζεται στην ευρωπαϊκή πολιτιστική και δημιουργική πολυμορφία, και θα ξεκινήσει την εκπόνηση μελέτης σκοπιμότητας σχετικά με μια πιθανή ευρωπαϊκή πλατφόρμα ανταλλαγών για την ανταλλαγή πιστοποιημένων διαδικτυακών πόρων και τη σύνδεση με υφιστάμενες εκπαιδευτικές πλατφόρμες
  • θα στηρίξει τη συνδεσιμότητα Gigabit των σχολείων και τη συνδεσιμότητα στα σχολεία, θα προαγάγει την ευαισθητοποίηση των σχολείων στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας Connectivity4Schools σχετικά με ευκαιρίες χρηματοδότησης και θα ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να αξιοποιήσουν στο έπακρο τη στήριξη της ΕΕ όσον αφορά την πρόσβαση στο διαδίκτυο, την αγορά ψηφιακού εξοπλισμού, εφαρμογών και πλατφορμών ηλεκτρονικής μάθησης
  • θα στηρίξει σχέδια ψηφιακού μετασχηματισμού σε όλα τα επίπεδα εκπαίδευσης και κατάρτισης μέσω σχεδίων συνεργασίας Erasmus· θα στηρίξει την ψηφιακή παιδαγωγική και εμπειρογνωσία στη χρήση ψηφιακών εργαλείων για εκπαιδευτικούς μέσω των Ακαδημιών Εκπαιδευτικών Erasmus, και θα ξεκινήσει την εφαρμογή ενός διαδικτυακού εργαλείου αυτοαξιολόγησης για εκπαιδευτικούς – SELFIE (Self-reflection on Effective Learning by Fostering the use of Innovative Educational Technologies/Αναστοχασμός για την αποτελεσματική μάθηση με την ενίσχυση της χρήσης καινοτόμων εκπαιδευτικών τεχνολογιών) για εκπαιδευτικούς
  • θα αναπτύξει δεοντολογικές κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με την τεχνητή νοημοσύνη (ΤΝ) και τη χρήση δεδομένων στη διδασκαλία και τη μάθηση για εκπαιδευτές, και θα στηρίξει την έρευνα και καινοτομία στο πλαίσιο του προγράμματος «Ορίζων Ευρώπη» για τον εν λόγω τομέα.

2. Ενίσχυση ψηφιακών ικανοτήτων και δεξιοτήτων για τον ψηφιακό μετασχηματισμό

Για τον σκοπό αυτόν απαιτούνται τα εξής:

  • βασικές ψηφιακές δεξιότητες και ικανότητες από μικρή ηλικία
    • ψηφιακός γραμματισμός, συμπεριλαμβανομένης της καταπολέμησης της παραπληροφόρησης
    • εκπαίδευση στην πληροφορική
    • καλή γνώση και κατανόηση των τεχνολογιών που βασίζονται σε δεδομένα, όπως η τεχνητή νοημοσύνη
  • προηγμένες ψηφιακές δεξιότητες που παράγουν περισσότερους ειδικούς στον ψηφιακό τομέα και διασφαλίζουν επίσης ότι τα κορίτσια και οι γυναίκες νεαρής ηλικίας εκπροσωπούνται ισότιμα στις ψηφιακές σπουδές και στην απασχόληση.

Τι θα κάνει η Επιτροπή

  • θα καταρτίσει κοινές κατευθυντήριες γραμμές για τους εκπαιδευτικούς και το εκπαιδευτικό προσωπικό με στόχο την προώθηση του ψηφιακού γραμματισμού και την αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης μέσω της εκπαίδευσης και της κατάρτισης· θα συνεργαστεί με την κοινωνία των πολιτών, τις ευρωπαϊκές εταιρείες και τους φορείς τεχνολογίας, τους ραδιοτηλεοπτικούς φορείς, τους δημοσιογράφους, την ομάδα εμπειρογνωμόνων για τον γραμματισμό στα μέσα επικοινωνίας, το Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο Ψηφιακών Μέσων, τις εθνικές αρχές, τους γονείς, τους σπουδαστές και τους νέους
  • θα επικαιροποιήσει το ευρωπαϊκό πλαίσιο ψηφιακών ικανοτήτων ώστε να συμπεριληφθούν η τεχνητή νοημοσύνη και οι σχετικές με τα δεδομένα δεξιότητες και θα στηρίξει την ανάπτυξη μαθησιακών πόρων σχετικά με την τεχνητή νοημοσύνη για τα σχολεία, τους οργανισμούς επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης (ΕΕΚ) και άλλους παρόχους κατάρτισης.
  • θα δημιουργήσει ένα ευρωπαϊκό πιστοποιητικό ψηφιακών δεξιοτήτων (EDSC), το οποίο θα αναγνωρίζεται και θα γίνεται αποδεκτό από κυβερνήσεις, εργοδότες και άλλα ενδιαφερόμενα μέρη σε ολόκληρη την Ευρώπη
  • θα υποβάλει πρόταση για σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με τη βελτίωση της παροχής ψηφιακών δεξιοτήτων στην εκπαίδευση και την κατάρτιση. Αυτό θα περιλαμβάνει τη χρήση εργαλείων της ΕΕ για επενδύσεις στην επαγγελματική εξέλιξη των εκπαιδευτικών, στην ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών σχετικά με τις διδακτικές μεθόδους σε υψηλής ποιότητας εκπαίδευση στον τομέα της πληροφορικής και στη συνεργασία με τη βιομηχανία για τον προσδιορισμό και την επικαιροποίηση των αναγκών σε δεξιότητες κατά την εμφάνισή τους
  • θα ενθαρρύνει τη μεγαλύτερη συμμετοχή στη διεθνή μελέτη για τις γνώσεις χρήσης υπολογιστών και πληροφοριών (ICILS), η οποία συγκεντρώνει διακρατικά δεδομένα σχετικά με τις ψηφιακές δεξιότητες των σπουδαστών και ορίζει ως στόχο της ΕΕ για τις ψηφιακές δεξιότητες των μαθητών να μειωθεί το ποσοστό των μαθητών ηλικίας 13-14 ετών που υστερούν σε γνώσεις χρήσης υπολογιστών και πληροφοριών σε κάτω του 15 %
  • θα επιδιώξει την ανάπτυξη προηγμένων ψηφιακών δεξιοτήτων μέσω μέτρων όπως η επέκταση των περιόδων πρακτικής άσκησης Digital Opportunity (Ψηφιακή ευκαιρία) στους εκπαιδευόμενους και τους μαθητευόμενους ΕΕΚ, και θα προσφέρει ευκαιρίες επαγγελματικής εξέλιξης για εκπαιδευτικούς, εκπαιδευτές και άλλο εκπαιδευτικό προσωπικό
  • θα ενθαρρύνει τη συμμετοχή των γυναικών στους τομείς επιστημών, τεχνολογίας, μηχανικής και μαθηματικών (ΕΤΜΜ) με το Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο Καινοτομίας και Τεχνολογίας (ΕΙΤ) και θα στηρίξει τη συμμαχία της ΕΕ για τους τομείς ΕΤΜΜ με στόχο την ανάπτυξη νέων προγραμμάτων σπουδών της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης που προσελκύουν τις γυναίκες στη μηχανική και στην ΤΠΕ με βάση την προσέγγιση για τους κλάδους της επιστήμης, της τεχνολογίας, της μηχανικής, των τεχνών και των μαθηματικών (STEAM).

Γιατί απαιτείται δράση

  • πολλά νοικοκυριά χαμηλού εισοδήματος δεν έχουν πρόσβαση σε υπολογιστές και η ευρυζωνική πρόσβαση ποικίλλει σημαντικά στην ΕΕ ανάλογα με το εισόδημα του νοικοκυριού (Eurostat 2019)
  • περισσότεροι από 1 στους 5 νέους στην ΕΕ δεν κατορθώνουν να αποκτήσουν ένα βασικό επίπεδο ψηφιακών δεξιοτήτων
  • σύμφωνα με μελέτη του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) του 2018, λιγότεροι από το 40 % των εκπαιδευτών αισθάνονται έτοιμοι να χρησιμοποιήσουν ψηφιακές τεχνολογίες στη διδασκαλία, με μεγάλες διαφορές μεταξύ των χωρών της ΕΕ
  • η κρίση COVID-19 οδηγεί σε άνευ προηγουμένου στροφή προς τη διαδικτυακή μάθηση και τη χρήση ψηφιακών τεχνολογιών

Αποτελέσματα της δημόσιας διαβούλευσης 2020

  • σχεδόν το 60 % των ερωτηθέντων δεν είχε χρησιμοποιήσει πριν από την κρίση την εξ αποστάσεως και τη διαδικτυακή μάθηση
  • το 95 % θεωρεί ότι η κρίση COVID-19 αποτελεί σημείο χωρίς επιστροφή όσον αφορά τον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιείται η τεχνολογία στην εκπαίδευση και την κατάρτιση
  • οι ερωτηθέντες δηλώνουν ότι οι διαδικτυακοί πόροι μάθησης και το σχετικό περιεχόμενο πρέπει να είναι πιο συναφή, διαδραστικά και εύχρηστα
  • πάνω από το 60 % αισθάνεται ότι βελτίωσε τις ψηφιακές του δεξιότητες κατά τη διάρκεια της κρίσης, και πάνω από το 50 % των ερωτηθέντων επιθυμεί να προχωρήσει περισσότερο

Ενίσχυση της συνεργασίας και της ανταλλαγής πληροφοριών στον τομέα της ψηφιακής εκπαίδευσης σε επίπεδο ΕΕ

Η ΕΕ μπορεί να παίξει πιο ενεργό ρόλο όσον αφορά:

  • τον εντοπισμό, την ανταλλαγή και την αναβάθμιση ορθών πρακτικών
  • τη στήριξη των κρατών μελών και του τομέα της εκπαίδευσης και της κατάρτισης με εργαλεία, πλαίσια, καθοδήγηση, τεχνική εμπειρογνωσία και έρευνα
  • την προώθηση της συνεργασίας μεταξύ των ενδιαφερόμενων μερών

με τη δημιουργία ενός νέου ευρωπαϊκού κόμβου ψηφιακής εκπαίδευσης με στόχο:

  • τη σύνδεση εθνικών και περιφερειακών πρωτοβουλιών και φορέων ψηφιακής εκπαίδευσης
  • τη στήριξη της διατομεακής συνεργασίας και των νέων μοντέλων για την ανταλλαγή ψηφιακού περιεχομένου μάθησης, με την επίλυση ζητημάτων όπως τα κοινά πρότυπα, η διαλειτουργικότητα, η προσβασιμότητα και η διασφάλιση της ποιότητας.

Ο κόμβος θα λειτουργεί ως δεξαμενή σκέψης, υποστηρίζοντας την ανάπτυξη πολιτικών και πρακτικών, και θα παρακολουθεί την προώθηση της ψηφιακής εκπαίδευσης στην Ευρώπη, συμπεριλαμβανομένης της εφαρμογής του νέου σχεδίου δράσης για την ψηφιακή εκπαίδευση. Ο κόμβος θα στηρίζει επίσης την καινοτομία και τη συμμετοχή μέσω του Digital Education Hackathon.

Προηγούμενο έργο για την ψηφιακή εκπαίδευση

Το σχέδιο δράσης για την ψηφιακή εκπαίδευση 2021-2027 βασίζεται στο σχέδιο 2018-2020 το οποίο είχε τους ακόλουθους τομείς προτεραιότητας:

  1. καλύτερη χρήση της ψηφιακής τεχνολογίας στη διδασκαλία και τη μάθηση
  2. ανάπτυξη των ψηφιακών ικανοτήτων και δεξιοτήτων
  3. βελτίωση της εκπαίδευσης μέσω της βελτίωσης της ανάλυσης δεδομένων και των προβλέψεων