Navigation path

Strona główna
Czym jest polityka konkurencji?
Dlaczego polityka konkurencji jest ważna dla konsumentów?
Jak Komisja stosuje politykę konkurencji?
Instytucje UE a polityka konkurencji
Kontakt

Informacje dla konsumentów

Wsparcie rządowe dla przemysłu (pomoc państwa)

Rządy państw przeznaczają czasami publiczne pieniądze na wsparcie lokalnego przemysłu lub indywidualnych przedsiębiorstw. Umożliwiają im w ten sposób uzyskanie niesprawiedliwych korzyści względem podobnych sektorów w innych państwach UE. Innymi słowy, niszczy to konkurencję i zakłóca wymianę handlową.

Zadaniem Komisji jest zapobieganie takiej sytuacji przez dopuszczanie wsparcia rządowego jedynie wówczas, gdy leży to w szerszym interesie publicznym, jeżeli jego celem jest korzyść dla społeczeństwa lub gospodarki jako całości.

Więcej informacji na temat roli Komisji w stosowaniu reguł rządowego wsparcia dla przedsiębiorstw (pomocy państwa) można znaleźć w art. 108 Traktatu o funkcjonowaniu UE.


Decydowanie, jakie wsparcie jest dopuszczalne

W pierwszej kolejności Komisja musi odpowiedzieć na następujące pytania:

  • Czy organy państwowe udzieliły wsparcia, np. w formie dotacji, ulgi w spłacie odsetek i ulgi podatkowej, gwarancji, udziałów w przedsiębiorstwach, towarów i usług udostępnianych na preferencyjnych warunkach, itp.?
  • Czy istnieje prawdopodobieństwo, że wsparcie będzie miało wpływ na handel pomiędzy państwami UE? (Uznaje się, że wsparcie na rzecz przedsiębiorstw wynoszące poniżej 200 tys. euro w okresie trzyletnim nie ma wpływu na handel w UE.)
  • Czy wsparcie ma charakter selektywny – czy umożliwia uzyskanie korzyści niektórym przedsiębiorstwom, częściom gałęzi przemysłu lub przedsiębiorstwom w określonych regionach? Przykładowo ogólne instrumenty podatkowe oraz przepisy dotyczące zatrudnienia nie mają charakteru selektywnego, ponieważ stosują się do wszystkich.
  • Czy konkurencja została zakłócona lub może zostać zakłócona w przyszłości?

Jeżeli tak, Komisja nie może zatwierdzić wsparcia, chyba że zostanie udowodnione, że jest ono zgodne ze wspólnym rynkiem.

Przykłady:

Dopuszczalne (we wspólnym interesie UE) jest wsparcie na rzecz regionów w niekorzystnym położeniu, małych i średnich przedsiębiorstw, badań i rozwoju, ochrony środowiska, szkoleń, zatrudnienia lub kultury, bądź wsparcie na rzecz ich propagowania.

Nie jest dopuszczalna ogólna pomoc na inwestycje dla dużych przedsiębiorstw usytuowanych poza ściśle określonymi regionami w niekorzystnym położeniu, wsparcie na rzecz eksportu oraz wsparcie na pokrycie kosztów operacyjnych (pomoc operacyjna).

Pomoc nieprzekraczająca 200 tys. euro, przyznana przedsiębiorstwom w okresie trzyletnim, nie jest uznawana za pomoc państwa, ponieważ nie jest wystarczająco wysoka, aby wywierać wpływ na handel pomiędzy państwami UE. Uproszczenie to pozwala Komisji skupić się na ważniejszych przypadkach.


Nadzorowanie wsparcia rządowego

Co do zasady rządy państw UE mają obowiązek zgłaszać Komisji Europejskiej planowane dotacje i inne formy pomocy przed ich udzieleniem.

Ze wszystkich środków pomocy zgłaszanych Komisji około 85 % zatwierdza ona już po wstępnej ocenie.

W przypadkach spornych, gdy konieczne jest formalne dochodzenie, zostaje ono ogłoszone w Dzienniku Urzędowym UE oraz w internetowym rejestrze spraw dotyczących pomocy państwa Komisji. Zainteresowane strony mogą zgłaszać uwagi, a Komisja uwzględnia wszelkie aspekty sprawy przed podjęciem ostatecznej decyzji.

Komisja bada również przypadki wsparcia, która nie zostały oficjalnie zgłoszone („pomoc niezgodna z prawem”), lecz o których dowiedziała się w następstwie własnego dochodzenia, skarg przedsiębiorstw lub osób prywatnych, bądź z doniesień medialnych. Jeżeli Komisja uzna wsparcie za niezgodne z prawem UE i regułami uczciwej konkurencji, nakazuje władzom zaprzestanie jego udzielania oraz odzyskanie wszelkiej wypłaconej już pomocy.


Statystyki

W tabeli wyników w dziedzinie pomocy państwa przedstawiono statystyki dotyczące łącznych kwot i rodzajów wsparcia udzielanego przez każde państwo UE.

Wyniki te pokazują, że większość wsparcia, które niegdyś było przyznawane na rzecz indywidualnych przedsiębiorstw lub branż, teraz została przekierowana na działania leżące we wspólnym interesie UE. Powinno to pomóc w zwiększeniu konkurencyjności gospodarki europejskiej na rynku światowym.


Kryzys finansowy – co robi Komisja?

Komisja dąży do zagwarantowania, że krajowe strategie opanowania kryzysu nie zakłócają konkurencji, lecz raczej uwzględniają szerszy kontekst europejski.

Reguły dotyczące wsparcia rządowego mają na celu powstrzymanie rządów od wzajemnego prześcigania się w kosztownym wyścigu w dotowaniu swoich przedsiębiorstw, co stawia zdrowe przedsiębiorstwa w niekorzystnej sytuacji.

Przejściowe reguły dotowania banków

Komisja ma jednak świadomość, że rządy muszą podejmować działania zmierzające do rozwiązania problemów w sektorze finansowym, w związku z czym wydała specjalne przejściowe reguły dotyczące wsparcia na rzecz banków.

Zgodnie z tymi regułami banki nie mogą przyjmować środków publicznych bez podejmowania własnych działań zmierzających do rozwiązania swoich problemów.

Przejściowe reguły dotyczące innych przedsiębiorstw

Aby zapewnić rządom państw UE margines swobody w radzeniu sobie ze skutkami mniejszej dostępności kredytów, Komisja przyjęła przejściowe reguły, obowiązujące do końca 2010 r., zgodnie z którymi dopuszcza się takie środki, jak:

  • kwoty wsparcia ograniczone do wysokości 500 tys. euro na przedsiębiorstwo
  • gwarancje państwowe na kredyty na preferencyjnych warunkach
  • pożyczki dotowane (zwłaszcza na produkty ekologiczne)

Zob. również prawodawstwo UE w zakresie wsparcia rządowego

Więcej na temat reguł wsparcia rządowego


  
poprzedni wróć dalej