Navigation path

Αρχική σελίδα
Τι είναι η πολιτική ανταγωνισμού;
Γιατί η πολιτική ανταγωνισμού είναι σημαντική για τους καταναλωτές
Πώς την εφαρμόζει η Επιτροπή;
Όργανα της ΕΕ και πολιτική ανταγωνισμού
Επικοινωνία

Στο πλευρό του καταναλωτή

Κρατική στήριξη επιχειρήσεων (κρατικές ενισχύσεις)

Οι εθνικές αρχές χρησιμοποιούν μερικές φορές δημόσιους πόρους για την ενίσχυση τοπικών κλάδων ή επιχειρήσεων, παρέχοντάς τους αθέμιτο πλεονέκτημα έναντι των ανταγωνιστών τους σε άλλες χώρες της ΕΕ. Η πρακτική αυτή προκαλεί στρέβλωση του ανταγωνισμού και του εμπορίου.

Στόχος της Επιτροπής είναι να αποτρέψει αυτή την κατάσταση, επιτρέποντας κρατικές ενισχύσεις μόνον εάν είναι πραγματικά για το ευρύτερο δημόσιο συμφέρον, δηλαδή αν στοχεύουν να ωφελήσουν συνολικά την κοινωνία ή την οικονομία.

Περισσότερες πληροφορίες για τον ρόλο της Επιτροπής όσον αφορά εφαρμογή των κανόνων της ΕΕ για τις κρατικές ενισχύσεις περιέχονται στο άρθρο 108 της Συνθήκης για τη λειτουργία της ΕΕ.


Ποιες ενισχύσεις επιτρέπονται

Κατ’ αρχάς, η Επιτροπή πρέπει να εξετάζει τα εξής:

  • Έχουν χορηγήσει οι κρατικές αρχές ενίσχυση; (π.χ. υπό μορφή επιχορηγήσεων, επιδότησης επιτοκίου, απαλλαγής από άμεσους ή έμμεσους φόρους, εγγυήσεων, κρατικής συμμετοχής σε εταιρείες, παροχής αγαθών και υπηρεσιών με προτιμησιακούς όρους, κ.λπ.)
  • Μπορεί η ενίσχυση αυτή να επηρεάσει τις συναλλαγές μεταξύ των κρατών μελών; (οι ενισχύσεις ύψους κάτω των 200.000 ευρώ που χορηγούνται σε διάστημα τριών ετών θεωρείται ότι δεν επηρεάζουν το εμπόριο στην ΕΕ.)
  • Είναι η ενίσχυση επιλεκτική; δηλαδή, παρέχει πλεονέκτημα σε συγκεκριμένες επιχειρήσεις, βιομηχανικούς κλάδους ή επιχειρήσεις σε συγκεκριμένες περιοχές; Για παράδειγμα, τα γενικά φορολογικά μέτρα και η νομοθεσία για την απασχόληση δεν συνιστούν επιλεκτική στήριξη δεδομένου ότι ισχύουν για όλους.
  • Έχει προκληθεί στρέβλωση του ανταγωνισμού ή προβλέπεται να προκληθεί στο μέλλον;

Εάν ναι, η Επιτροπή πρέπει να απαγορεύει τη χορήγηση της ενίσχυσης, εκτός αν αποδειχθεί ότι αυτή συμβιβάζεται με την κοινή αγορά.

Παραδείγματα

Επιτρέπονται (προς το κοινό συμφέρον της ΕΕ): ενισχύσεις που βοηθούν μειονεκτούσες περιοχές, μικρομεσαίες επιχειρήσεις, την έρευνα και την ανάπτυξη, την προστασία του περιβάλλοντος, την επιμόρφωση, την απασχόληση και τον πολιτισμό.

Δεν επιτρέπονται: οι γενικές επενδυτικές ενισχύσεις για μεγάλες επιχειρήσεις που βρίσκονται εκτός των καθορισμένων μειονεκτουσών περιοχών, οι εξαγωγικές ενισχύσεις και οι ενισχύσεις λειτουργίας (δηλαδή, για την κάλυψη των λειτουργικών εξόδων των επιχειρήσεων ).

Ενισχύσεις μέχρι 200.000 ευρώ που χορηγούνται σε επιχειρήσεις για τριετή περίοδο δεν θεωρούνται κρατικές ενισχύσεις, δεδομένου ότι δεν είναι αρκετά μεγάλες ώστε να επηρεάσουν τις συναλλαγές μεταξύ κρατών μελών. Η ρύθμιση αυτή επιτρέπει επίσης στην Επιτροπή να εστιάζει την προσοχή της σε σημαντικότερες περιπτώσεις.


Παρακολούθηση των κρατικών ενισχύσεων

Κατά κανόνα, τα κράτη μέλη οφείλουν να ενημερώνουν την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τις προγραμματισμένες επιδοτήσεις και άλλες μορφές ενισχύσεων προτού τις χορηγήσουν.

Από το σύνολο των κοινοποιούμενων κρατικών ενισχύσεων, η Επιτροπή εγκρίνει το 85% περίπου μετά από προκαταρκτική αξιολόγηση.

Όταν απαιτείται επίσημη έρευνα, σε αμφισβητούμενες περιπτώσεις, δημοσιεύεται σχετική ανακοίνωση στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ και στην ηλεκτρονική σελίδα του μητρώου κρατικών ενισχύσεων της Επιτροπής. Τα ενδιαφερόμενα μέρη μπορούν να υποβάλουν τις παρατηρήσεις τους και η Επιτροπή να μελετήσει όλες τις πτυχές της υπόθεσης προτού καταλήξει σε οριστική απόφαση .

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξετάζει επίσης τις ενισχύσεις για τις οποίες δεν έχει ενημερωθεί επίσημα ("παράνομες ενισχύσεις"), αλλά που υπέπεσαν στην αντίληψή της ύστερα από δική της έρευνα ή από καταγγελίες επιχειρήσεων ή ιδιωτών ή από αναφορές στα μέσα ενημέρωσης. Εάν η Επιτροπή διαπιστώσει ότι μια παράνομη ενίσχυση είναι ασυμβίβαστη με τη νομοθεσία της ΕΕ και τις αρχές του ελεύθερου ανταγωνισμού, ζητά από τις αρχές να διακόψουν τη χορήγησή της και να ανακτήσουν το μέρος της ενίσχυσης που έχουν ήδη χορηγήσει.


Στατιστικά στοιχεία

Ο πίνακας αποτελεσμάτων για τις κρατικές ενισχύσεις της Επιτροπής παρέχει στατιστικά στοιχεία για το συνολικό ποσό και το είδος των ενισχύσεων που χορηγεί κάθε κράτος μέλος της ΕΕ.

Σύμφωνα με τον πίνακα, το μεγαλύτερο μέρος των ενισχύσεων που χορηγείτο προηγουμένως σε μεμονωμένες επιχειρήσεις και βιομηχανικούς κλάδους έχει τώρα αναπροσανατολιστεί σε δραστηριότητες που εξυπηρετούν το κοινό συμφέρον της ΕΕ. Η εξέλιξη αυτή θα συμβάλει στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής οικονομίας στην παγκόσμια αγορά.


Χρηματοπιστωτική κρίση: τι μέτρα λαμβάνει η Επιτροπή;

Η Επιτροπή καταβάλλει προσπάθειες για να διασφαλίσει ότι τα εθνικά μέτρα αντιμετώπισης της κρίσης δεν βλάπτουν τον ανταγωνισμό, αλλά αντίθετα λαμβάνουν υπόψη το ευρύτερο ευρωπαϊκό πλαίσιο.

Οι κανόνες της ΕΕ για τον έλεγχο των κρατικών ενισχύσεων εμποδίζουν τα κράτη μέλη να συναγωνίζονται ποιο θα ενισχύσει περισσότερο τις δικές του επιχειρήσεις, έτσι ώστε αυτές να ευνοούνται αδικαιολόγητα σε βάρος των υγιών ανταγωνιστών τους.

Προσωρινοί κανόνες για τη χορήγηση επιδοτήσεων στις τράπεζες

Η Επιτροπή, αναγνωρίζοντας την ανάγκη ορισμένων κρατών μελών να λάβουν μέτρα για να αντιμετωπίσουν τη χρηματοπιστωτική κρίση, θέσπισε ειδικούς προσωρινούς κανόνες για τη στήριξη των τραπεζών.

Σύμφωνα με αυτούς τους κανόνες, οι τράπεζες δεν μπορούν να δέχονται κρατική στήριξη αν δεν λαμβάνουν οι ίδιες μέτρα για την επίλυση των προβλημάτων τους.

Προσωρινοί κανόνες για άλλες επιχειρήσεις

Για να δώσει στα κράτη μέλη μεγαλύτερο περιθώριο ελιγμών προκειμένου να αντιμετωπίσουν τις επιπτώσεις της πιστωτικής στενότητας, η Επιτροπή θέσπισε προσωρινούς κανόνες, που θα ισχύουν μέχρι το τέλος του 2010 και προβλέπουν:

  • περιορισμένη ενίσχυση έως 500.000 ευρώ ανά επιχείρηση
  • κρατικές εγγυήσεις με μειωμένη προμήθεια για δάνεια
  • επιχορηγούμενα δάνεια (κυρίως για οικολογικά προϊόντα)

Βλέπε επίσης τη νομοθεσία της ΕΕ για τις κρατικές ενισχύσεις

Περισσότερα για τους κανόνες της ΕΕ σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις


  
προηγούμενο πίσω επόμενο