Działania w dziedzinie klimatu
Economic analysis

Analiza ekonomiczna

Cele unijnej polityki w dziedzinie klimatu są wyznaczane w oparciu o najlepszą dostępną wiedzę naukową, a przy kształtowaniu tej polityki wykorzystuje się najlepsze dostępne dowody techniczne i ekonomiczne.

DG ds. Działań w dziedzinie Klimatu wykorzystuje różne matematyczne modele, narzędzia i metody do oceny potencjalnych skutków ekonomicznych, społecznych i środowiskowych swoich propozycji dotyczących polityki (ocena skutków).

Unijny scenariusz referencyjny

W swoim scenariuszu referencyjnym UE przedstawia prognozę aktywności gospodarczej oraz przewidywane trendy w zakresie energii, transportu i emisji w UE i państwach członkowskich, przy uwzględnieniu aktualnej polityki i trendów.

Scenariusz zawiera szczegółowy i spójny opis kierunku, jaki – na podstawie pewnych założeń – może przyjąć nasza gospodarka.

Takie założenia są przyjmowane – na podstawie oceny eksperckiej, badań modelowych i wzajemnej oceny naukowej – w odniesieniu do:

  • trendów makroekonomicznych
  • cen importu paliw kopalnych
  • rozwoju technologicznego.

Ponieważ scenariusz referencyjny zakłada kontynuację aktualnej polityki, może on służyć za punkt odniesienia przy ocenie skutków zmiany polityki.

Scenariusz referencyjny dla ram polityki klimatyczno-energetycznej do roku 2030 – przykłady

  • Za pomocą aktualnych działań politycznych można do 2050 r. ograniczyć emisje gazów cieplarnianych o 44 proc. w stosunku do poziomu z 1990 r. Działania te nie są jednak wystarczające, by zrealizować długoterminowy cel redukcji emisji o 80 proc.
  • Nawet przy uwzględnieniu obecnych strategii i trendów niezbędne są inwestycje na szeroką skalę, aby umożliwić modernizację starzejącej się infrastruktury europejskiego sektora energetycznego.
  • Koszty naszego systemu energetycznego wzrosną w stosunku do naszych dochodów w perspektywie krótko- i średnioterminowej, ale w dłuższej perspektywie ponownie się zmniejszą.

Scenariusz referencyjny 2013

Modele gospodarcze

Modele gospodarcze można zastosować do oceny różnych celów lub skutków zmian polityki lub innych zmian. Na podstawie tych modeli analizuje się również efektywne kosztowo sposoby osiągnięcia długoterminowych celów. Modele te są zatem pomocne przy podejmowaniu strategicznych decyzji dotyczących polityki.

Taką analizę przeprowadzono w odniesieniu do planu działań do roku 2050 na rzecz gospodarki niskoemisyjnej. Miarodajność analizy Komisji została potwierdzona na przykład w ramach projektu AMPERE (2011–2014), który dotyczył sprawdzenia modeli oceny wykorzystanych do zbadania sposobów łagodzenia zmiany klimatu i związanych z tym kosztów.

Model dla ram polityki klimatyczno-energetycznej do roku 2030

Szczegółowy model gospodarczy i środowiskowy obejmował:

  • różne scenariusze dotyczące celów w zakresie zmniejszenia emisji, rozwoju odnawialnych źródeł energii i polityki efektywności energetycznej
  • analizę kosztów i korzyści dla UE, państw członkowskich i różnych sektorów gospodarczych
  • ocenę oddziaływania na środowisko
  • wpływ na zależność energetyczną
  • wpływ na konkurencyjność, wzrost gospodarczy i zatrudnienie.

Analiza pokazała, że:

  • zmniejszenie wewnętrznych emisji gazów cieplarnianych o co najmniej 40 proc. do 2030 r. jest racjonalne pod względem kosztów, ale wymagałoby dużych inwestycji
  • można uporać się ze skutkami dla konkurencyjności przemysłu
  • w sektorach objętych systemem handlu uprawnieniami do emisji (ETS) można by w sposób opłacalny zmniejszyć emisje o 43 proc., a w sektorach nieobjętych tym systemem – o 30 proc. (w stosunku do poziomu z 2005 r.)
  • w całej UE efektywne pod względem kosztów strategie polityczne mogłyby doprowadzić do stosunkowo wyższych kosztów i inwestycji w stosunku do PKB w państwach członkowskich o niższym dochodzie.

W oparciu o te wyniki Rada podjęła decyzje dotyczące celów redukcji emisji i sposobów zagwarantowania sprawiedliwego podziału wysiłku redukcyjnego między krajami UE (szczegółowe informacje na ten temat znajdują się w konkluzjach Rady Europejskiej, np. utworzenie funduszu modernizacyjnego na rzecz inwestycji w krajach o niższym dochodzie) oraz stawienia czoła możliwym skutkom dla konkurencyjności (np. bezpłatny przydział uprawnień w ramach systemu EU ETS).

Modele matematyczne wykorzystywane do analizy ekonomicznej w UE

Unijny scenariusz referencyjny i ocena skutków dla ram polityki klimatyczno-energetycznej do roku 2030 są oparte na szeregu modeli matematycznych, które obejmują:

  • wszystkie emisje gazów cieplarnianych
  • usuwanie gazów cieplarnianych
  • możliwości w zakresie redukcji emisji.

Modele są wzajemnie powiązane, aby zagwarantować spójność przy opracowywaniu scenariuszy (zob. schemat poniżej).

Powiązanie między modelami