Działania w dziedzinie klimatu

Rozporządzenie w sprawie ozonu

Podstawę prawną ochrony warstwy ozonowej w Unii Europejskiej stanowi tzw. rozporządzenie w sprawie ozonu – rozporządzenie (WE) nr 1005/2009 w sprawie substancji zubożających warstwę ozonową.

Rozporządzenie ma dwa cele:

  • Wypełnienie zobowiązań wynikających z protokołu montrealskiego w sprawie substancji zubożających warstwę ozonową, którego stronami są UE i jej państwa członkowskie.
  • Zapewnienie w UE wyższego poziomu ochrony, niż wymaga tego protokół, w obszarach, w których jest to wykonalne z technicznego i ekonomicznego punktu widzenia.

Metody i wymogi

Aby osiągnąć te cele, rozporządzeniem w sprawie ozonu wprowadzono w całej UE szereg metod i wymogów prowadzących do ograniczenia stosowania substancji zubożających warstwę ozonową.

Niektóre substancje zubożające warstwę ozonową są całkowicie zakazane. Z kolei inne są dozwolone do konkretnych zastosowań (w przypadku których nie istnieją rozwiązania alternatywne) lub do określonego pułapu (w takich sytuacjach przydzielane są kwoty przywozowe).

Różne przepisy i środki mają na celu uregulowanie stosowania substancji zubożających warstwę ozonową w konkretnych sytuacjach, z których najważniejsze to:

  • wycofanie wodorochlorofluorowęglowodorów, w tym zaniechanie ich produkcji (art. 11 ust. 1, art. 11 ust. 3 i art. 11 ust. 5)
  • wycofanie bromku metylu do celów kwarantanny i zastosowania przed wysyłką (art. 12)
  • stopniowe wycofanie halonów przeznaczonych do zastosowań krytycznych (art. 13 i załącznik VI)
  • przyznawanie kwot (art. 10 ust. 2, art. 16 ust. 1)
  • licencje na przywóz i wywóz (art. 15, 17 i 18)
  • rejestracja do nieodzownych zastosowań laboratoryjnych i analitycznych (art. 10 ust. 4)
  • wymogi w zakresie etykietowania pojemników i urządzeń zawierających substancje zubażające warstwę ozonową (art. 7 ust. 2, art. 8 ust. 3, art. 10 ust. 3, art. 11 ust. 3 i art. 11 ust. 6)
  • wymogi techniczne dotyczące regeneracji i niszczenia substancji zubożających warstwę ozonową (art. 22 ust. 5 i załącznik VII)
  • kontrola wycieków i emisji przy korzystaniu z substancji zubażających warstwę ozonową (art. 23 ust. 1–3 oraz 5–6)
  • składanie corocznych sprawozdań przez organy krajowe (art. 26)
  • składanie corocznych sprawozdań przez przedsiębiorstwa (art. 27)
  • kontrole krajowe (art. 28).

Skutki i wyniki

Jednym z celów wycofania substancji zubożających warstwę ozonową jest zastąpienie ich rozwiązaniami bardziej przyjaznymi dla klimatu i bardziej ekologicznymi.

Prawodawstwo UE okazało się nie tylko skuteczną metodą regulowania substancji zubożających warstwę ozonową, lecz również bodźcem do rozwoju innowacyjnych technologii w tej dziedzinie. Są to:

  • substancje alternatywne dla bromku metylu
  • nowe środki porotwórcze w piankach izolacyjnych
  • niezawierające CFC inhalatory ciśnieniowe z dozownikiem służące do leczenia astmy
  • niezawierające halonu innowacyjne systemy gaśnicze, na przykład na statkach i w samolotach.

Ocena

W 2017 r. Komisja Europejska rozpoczęła ocenę rozporządzenia w sprawie ozonu w celu zbadania sposobu i wyników jego wdrażania w całej UE.

Ocena ma zostać zakończona w 2019 r. Więcej informacji można znaleźć na stronie internetowej dotyczącej oceny.

Akty prawne

Rozporządzenie w sprawie ozonu doprowadziło do powstania innych, bardziej szczegółowych przepisów UE dotyczących substancji zubożających warstwę ozonową. Wymienione poniżej akty prawne określają zasady i procedury dotyczące niektórych zastosowań substancji zubożających warstwę ozonową.

Inne obowiązki związane z ozonem

Komisja Europejska jest również odpowiedzialna za przekazywanie sekretariatowi UNEP-u sprawozdań dotyczących wykorzystania i zużycia substancji zubożających warstwę ozonową we wszystkich państwach członkowskich UE. Sekretariat UNEP-u zajmujący się kwestiami związanymi z ozonem gromadzi te dane w celu monitorowania zgodności z protokołem montrealskim na szczeblu międzynarodowym.