Klimaat

Europese klimaatwet

Het voorstel van de Commissie voor de eerste Europese klimaatwet moet de doelstelling van de Europese Green Deal, namelijk een klimaatneutrale Europese economie en samenleving tegen 2050, wettelijk vastleggen.

Dat betekent dat totale emissie van alle EU-landen samen netto nul moet zijn. We moeten de uitstoot dus beperken en dat kan door te investeren in groene technologie en door het milieu te beschermen.

Deze wet moet ervoor zorgen dat alle beleidsmaatregelen van de EU bijdragen tot deze doelstelling en dat alle economische en maatschappelijke sectoren eraan meewerken.

Doelstellingen

  • De langetermijnkoers uitzetten om tegen 2050 klimaatneutraliteit te bereiken, via alle beleidsterreinen, op een sociaal rechtvaardige en kostenefficiënte manier
  • Een systeem opzetten voor de monitoring van de vooruitgang en zo nodig verdere actie ondernemen
  • Zorgen dat investeerders en andere economische actoren weten waar ze aan toe zijn
  • Zorgen dat de overgang naar klimaatneutraliteit onomkeerbaar is

Belangrijkste aspecten

Met de Europese klimaatwet wil de Commissie de doelstelling van broeikasgasneutraliteit tegen 2050 wettelijk vastleggen. De EU-instellingen en de lidstaten zijn dan samen verplicht om op EU- en nationaal niveau de nodige maatregelen te nemen om deze doelstelling te bereiken op rechtvaardige en onderling solidaire wijze.

De klimaatwet bevat maatregelen om de voortgang bij te houden en ons optreden zo nodig bij te sturen op basis van bestaande systemen, zoals het governanceproces voor de nationale energie- en klimaatplannen van de lidstaten, regelmatige verslagen van het Europees Milieuagentschap en de meest recente wetenschappelijke gegevens over klimaatverandering en de gevolgen daarvan.https://ec.europa.eu/clima/policies/strategies/progress/governance_en

De vooruitgang zal om de vijf jaar worden geëvalueerd, zoals bepaald bij de Overeenkomst van Parijs.

De klimaatwet gaat ook in op de stappen die nodig zijn om de doelstelling voor 2050 te halen:

  • op basis van een uitgebreide effectbeoordeling heeft de Commissie een nieuwe EU-doelstelling voor 2030 voorgesteld voor de vermindering van de broeikasgasemissies met ten minste 55% ten opzichte van 1990. De Commissie heeft voorgesteld de nieuwe EU-doelstelling voor 2030 in de wet op te nemen.
  • Uiterlijk in juli 2021 zal de Commissie alle relevante beleidsinstrumenten evalueren en, indien nodig, voorstellen om ze te herzien, zodat de extra emissiereducties voor 2030 kunnen worden bereikt.
  • De Commissie wil een reductietraject voor de uitstoot van broeikasgassen voor de gehele EU vaststellen voor de periode 2030-2050 om de vooruitgang te meten en de overheid, het bedrijfsleven en de burgers duidelijkheid te bieden.
  • Uiterlijk in september 2023, en daarna om de vijf jaar, zal de Commissie de samenhang van EU- en nationale maatregelen met de doelstelling van klimaatneutraliteit en het traject voor de periode 2030-2050 beoordelen.
  • De Commissie zal bevoegd zijn om aanbevelingen te doen aan lidstaten waarvan het optreden niet strookt met de doelstelling van klimaatneutraliteit en de lidstaten zullen ertoe worden verplicht naar behoren rekening te houden met deze aanbevelingen of hun motivering toe te lichten als zij dat niet doen.
  • De lidstaten worden ook verplicht aanpassingsstrategieën te ontwikkelen en uit te voeren om de veerkracht te versterken en de kwetsbaarheid voor de gevolgen van de klimaatverandering te verminderen.

Volgende stappen

Het wetsvoorstel is volgens de gewone wetgevingsprocedure ingediend bij het Europees Parlement, de Raad, het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio’s.

Het Europees Parlement en de Raad bereikten in april 2021 een voorlopig akkoord over de klimaatwet. Het dossier wordt nu voorbereid met het oog op formele goedkeuring.

In het politiek akkoord zijn het Europees Parlement en de Raad overeengekomen dat de klimaatwet het volgende zal omvatten:

  • een wettelijke doelstelling dat de Unie uiterlijk in 2050 klimaatneutraliteit zal bereiken
  • een ambitieuze klimaatdoelstelling om de netto broeikasgasemissies uiterlijk in 2030 met ten minste 55% te verlagen in vergelijking met 1990, met duidelijkheid over de bijdrage van emmissieverlagingen en -verwijderingen
  • erkenning van de noodzaak de koolstofput van de EU te versterken door de verordening inzake landgebruik, verandering in landgebruik en bosbouw ambitieuzer te maken, waarvoor de Commissie in juni 2021 voorstellen zal doen
  • een proces om een klimaatdoelstelling voor 2040 vast te stellen, rekening houdend met een door de Commissie te publiceren indicatieve begroting voor broeikasgassen voor de periode 2030-2050
  • een verbintenis tot negatieve emissies na 2050
  • de oprichting van een Europese wetenschappelijke adviesraad inzake klimaatverandering, die onafhankelijk wetenschappelijk advies zal verlenen
  • strengere bepalingen inzake aanpassing aan de klimaatverandering
  • sterke samenhang met de doelstelling van klimaatneutraliteit in alle beleidsmaatregelen van de Unie
  • een toezegging om, samen met de desbetreffende sectoren, sectorspecifieke stappenplannen op te stellen om verschillende sectoren van de economie op weg naar klimaatneutraliteit te helpen

Input van belanghebbenden

De Commissie heeft een uitgebreide analyse en een raadpleging van belanghebbenden uitgevoerd ter voorbereiding van haar in november 2018 gepubliceerde strategische visie voor een klimaatneutrale EU. Daarna volgde een EU-brede discussie hierover.

Op 28 januari 2020 vond er op een openbare conferentie op hoog niveau opnieuw een open debat plaats tussen belanghebbenden over de Europese klimaatwet.

Het publiek kreeg ook de kans om feedback te geven op de routekaart voor het wetsvoorstel. Er werden bijna 1000 bijdragen ontvangen.

Documenten