Działania w dziedzinie klimatu

Wykorzystanie międzynarodowych jednostek emisji

Polityka

Międzynarodowe jednostki emisji są instrumentami finansowymi, które odpowiadają tonie CO2 usuniętego z atmosfery lub ograniczeniu o tonę emisji CO2 do atmosfery dzięki realizacji projektu na rzecz redukcji emisji.

Obecnie międzynarodowe jednostki emisji są generowane w ramach dwóch mechanizmów wprowadzonych na podstawie protokołu z Kioto. Są to:

  • mechanizm czystego rozwoju (ang. Clean Development Mechanism – CDM) – umożliwia krajom uprzemysłowionym, które podjęły zobowiązanie dotyczące redukcji emisji gazów cieplarnianych (tzw. kraje z załącznika I), inwestowanie w projekty ograniczające emisje w krajach rozwijających się, co dla krajów uprzemysłowionych stanowi opłacalną alternatywę dla dużo wyższych kosztów redukcji emisji w swoim kraju
  • mechanizm wspólnego wdrożenia (ang. Joint Implementation – JI) – umożliwia krajom uprzemysłowionym częściowe osiągnięcie wymaganej redukcji emisji gazów cieplarnianych poprzez realizację projektów inwestycyjnych ograniczających emisje w innych krajach uprzemysłowionych.

Mechanizm wspólnego wdrożenia (JI) przewiduje tworzenie jednostek redukcji emisji (ang. Emission Reduction Units – ERU), natomiast mechanizm czystego rozwoju (CDM) – tworzenie jednostek poświadczonej redukcji emisji (ang. Certified Emission Reduction – CER).

Porozumienie paryskie ustanowiło nowy mechanizm rynkowy, który po 2020 r. zastąpi mechanizmy CDM i JI.

Wykorzystanie międzynarodowych jednostek emisji na trzecim etapie EU ETS (unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji)

Podmioty uczestniczące w unijnym systemie handlu uprawnieniami do emisji (EU ETS) mogą korzystać z międzynarodowych jednostek emisji pochodzących z realizacji projektów CDM i JI, aby wypełnić część swoich zobowiązań w ramach systemu EU ETS do 2020 r., z zastrzeżeniem ograniczeń jakościowych i ilościowych.

System EU ETS jako największy światowy rynek uprawnień do emisji dwutlenku węgla jest obecnie największym źródłem zapotrzebowania na jednostki międzynarodowe. To sprawia, że system ten jest głównym motorem rozwoju międzynarodowego rynku uprawnień do emisji dwutlenku węgla, a także głównym źródłem inwestycji na rzecz czystej energii w krajach rozwijających się i w krajach będących w okresie transformacji.

Ograniczenia jakościowe

Akceptowane są jednostki emisji pochodzące z realizacji wszystkich rodzajów projektów, oprócz:

  • projektów dotyczących energii jądrowej
  • działań związanych z zalesianiem lub ponownym zalesianiem (LULUCF)
  • projektów związanych z niszczeniem gazów przemysłowych (HFC-23 i N2O).

Jednostki emisji uzyskane z realizacji projektów dotyczących obiektów hydroenergetycznych o zainstalowanej mocy powyżej 20 MW mogą zostać zaakceptowane jedynie pod pewnymi warunkami.

Ponadto wykorzystanie jednostek redukcji emisji /CER wygenerowanych w ramach nowych projektów po 2012 r. jest zabronione, chyba że dany projekt zarejestrowano w jednym z krajów najsłabiej rozwiniętych (ang. Least Developed Countries – LDC).

Ograniczenia ilościowe

Przepisy UE określają dopuszczalne limity, do których operatorzy objęci EU ETS mogą wykorzystywać kwalifikowalne międzynarodowe jednostki emisji w celu zapewnienia zgodności z wymogami systemu ETS na drugim i trzecim etapie.

Wstępne uprawnienia do międzynarodowych jednostek emisji dla każdego uczestnika drugiego lub trzeciego etapu systemu razem są określane przez państwa członkowskie, a następnie zatwierdzane przez Komisję zgodnie z odpowiednimi przepisami prawa.

Uczestnicy w unijnym systemie handlu emisjami wykorzystali 1,058 mld ton międzynarodowych jednostek emisji w ramach drugiego etapu tego systemu (lata 2008-2012). Niewykorzystane uprawnienia zostały przeniesione do trzeciego etapu (lata 2013-2020).

Wymiana jednostek emisji

Wraz z rozpoczęciem trzeciego etapu jednostki CER i ERU nie są już objęte systemem EU ETS i muszą zostać wymienione na unijne uprawnienia do emisji (uprawnienia EUA – ang. European Union Allowances). Operatorzy mogą zwrócić się do właściwego organu o zamianę jednostek CER i ERU na EUA w ilości, która odpowiada indywidualnym limitom uprawnień do emisji ustalonym w rejestrze.

Jednostki emisji wydane w związku z redukcjami emisji w pierwszym okresie rozliczeniowym protokołu z Kioto (lata 2008-2012) musiały zostać wymienione na EUA do 31 marca 2015 r.

Wykorzystanie międzynarodowych jednostek emisji w EU ETS po 2020 r.

UE ma swój wewnętrzny cel redukcji emisji i obecnie nie zamierza kontynuować stosowania międzynarodowych jednostek emisji po roku 2020.

Ważne jest jednak to, że porozumienie paryskie zawiera postanowienia w sprawie wykorzystania rynków do ustanowienia jasnych i solidnych ram prawnych dla powiązania rynków emisji w przyszłości.

Art. 6 porozumienia przewiduje:

  • reguły rachunkowości wymagające od stron stosowania niezawodnych zasad rozliczeniowych do metod, które zakładają stosowanie „międzynarodowego transferu efektów łagodzących” w związku z ustalonymi na szczeblu krajowym wkładami. Zasady te umożliwią powiązanie systemów i jednocześnie zapewnią uczciwość zobowiązań;
  • mechanizm łagodzenia zmiany klimatu, który zastąpi istniejące mechanizmy (jak mechanizm JI i CDM), oraz certyfikację redukcji emisji w celu wykorzystania jej na korzyść zobowiązań ustalonych na szczeblu krajowym. Może to ułatwić uczestnictwo w międzynarodowym rynku uprawnień do emisji dwutlenku węgla na podstawie określonego wkładu w łagodzenie zmiany klimatu.

Przepisy te będą wymagały wdrożenia za pomocą decyzji wykonawczych w następnych latach. Po jakimś czasie będzie trzeba je zaktualizować, aby dostosować je do nowego kontekstu, w którym wszystkie kraje wnoszą swój wkład, który przybiera jednak różne formy.

Documentation
Poszukiwane informacje są dostępne w następujących językach:English (en)
Studies
Poszukiwane informacje są dostępne w następujących językach:English (en)
FAQ
Poszukiwane informacje są dostępne w następujących językach:English (en)